Nieuwe blik op Kunst (2026)

13/06/2026

Tientallen keren ben ik de laatste jaren door de website van MuMa Le Havre gegaan voor mijn onderzoek ‘Reis langs Franse Ku(n)st’. Van Duinkerke tot Honfleur: het verhaal van de negentiende en begin twintigste eeuwse kunst kun je vertellen aan de hand van deze kustlijn. Vriendschappen & ontdekkingen, alle thema’s zitten er in. En: vele vrouwelijke kunstenaars. Héérlijk!

Toch blijf ik vandaag als verbaasd stilstaan in de zalen van Singer Laren Deze ken ik nog niet? Wat is dit werk mooi opgebouwd alsof het een sculptuur is. (Haar paletmes is gewillig). De bloemen juist weer zo delicaat…

Wie is de maakster?

Marie Droppe (1889-1971). Het internet laat mij in de steek. Gelukkig is er de audiotour met waardoor we toch iets te weten komen. Al zegt zij ook meteen: er is maar weinig bekend over haar. Wat we wel weten? Ze komt uit de Jura en vertrekt naar Parijs om te studeren aan de école des Beaux-Arts (1911-1920) en doet tot 1933 volop mee aan tentoonstellingen. Geleidelijk aan verdwijnt ze in de jaren ‘30 uit de catalogi. Al blijft ze leven tot 1971. Wat is er in de tussentijd gebeurd? Laatste bekende detail: Droppe is overleden in een psychiatrische instelling.

Het museum in Le Havre koopt dit schilderij eind 1933 aan. Veldink meent dat het een voorstudie is voor een monumentaler werk. Nog een feitje: het is het enige werk van een vrouw dat meekomt uit Frankrijk. Dus besluit het Singer om zelf nog twee werken toe te voegen van Berthe Morisot en Marie Bracqemond. Beide zijn eerder deze serie aan bod geweest.

De tentoonstelling is weer prachtig! En, vele werken zijn onderdeel van mijn bestaande cursusreeks ‘En Route - Reis langs Franse Ku(n)st’. (Najaar 2026 in Groningen!)

Liefs,
Janita Baron MA

11/06/2026

Alida Withoos was voor mij een redelijk onbekende naam, tot Gent. Herinner me dat een cursist eens een artikel meenam dat ik gelezen moest hebben. Eerlijk is eerlijk, ben er nooit verder ingedoken. Er staan ook nog zoveel namen op de wachtlijst! Als ik nou eens meer uren in een dag zou krijgen?!

Het leuke (en handig! is dat ze opgenomen is in het 1001 vrouwenlexicon. Alida Withoos (Amersfoort, 1661-1730) komt uit een andere echte kunstenaarsfamilie. Vijf van de acht kinderen worden kunstenaar. En ze maken allemaal het liefst werken naar de natuur. Alida Withoos is ongelofelijk goed in het wetenschappelijk correct weergeven van bloemen en planten. Ze was de meest productieve van het gezin.

Withoos werd onder meer ingehuurd door een bekende mecenas uit haar tijd: Agnes Block. Ze had het landgoed Vijverhof tot haar beschikking waar ze zeldzame exotische planten kweekte. Dit moest natuurlijk vastgelegd worden door de beste kunstenaars van haar tijd. Onder meer Maria Sibylla Merian en haar dochter Johanna Helena Herolt werken ook voor deze rijke dame.

De planten die in Museum of Fine Arts Ghent te zien waren (tentoonstelling is helaas afgelopen) komen uit een particuliere verzameling. Dus wie weet wanneer ze weer eens op zaal zijn?!
- driekleurig viooltje
- ⁠tomatenplant
- ⁠elfenbloen

Zo bekend in haar eigen tijd… en nu noemen we haar vergeten?!

En dat terwijl in 1794 ‘de voortbrengsels van haar teder behandeld kunstpenseel’, waarmee zij ‘een niet onaanzienlijke plaats verworf op de lijst der kunstenaressen, welke ons vaderland, in zo groot een getal, als enig gewest heeft geleverd’.

Dus dat. Veel plezier met deze werken!

Liefs,
Janita Baron MA
Janita | Nieuwe blik op Kunst

10/06/2026

Wilde eigenlijk met Lou Loeber (Amsterdam, 1894-1983) wachten tot ik de huidige tentoonstelling in .museum.schiedam had gezien. Maar bij het opschonen van mijn telefoon kwam ik al zoveel mooie werken tegen!

Loeber heeft namelijk al een aantal jaren een speciaal plekje in mijn hart sinds het zien van het krachtige zelfportret in het depot van het RCE. Die kleuren! Die blik! We kozen het werk niet voor niets direct uit als de beelddrager van Vrouwenpalet in Museum Dr8888 en Museum De Wieger.

Loeber groeit op in een vrijzinnige en liberale omgeving met onder andere aandacht voor de kunstwereld van Blaricum/Laren. Ze weet dan ook al jong: ik wil kunstenaar worden.

Haar weg gaat via de Rijksacademie in Amsterdam die ze vroegtijdig verlaat omdat het haar te conservatief is. Een aantal jaren later gaat ze steeds abstracter werken. Hoewel Loeber meent dat het geen goed idee is om volledig abstract te gaan omdat dergelijke werken onbegrijpelijk is voor gewone mensen. (Niet mijn woorden)

Loeber had een ideaal: kunst voor zoveel mogelijk mensen toegankelijk maken. Dus maakte ze meerdere versies en/of in verschillende media. Mede hierdoor is er veel werk in particuliere collecties terecht gekomen. Geslaagd in haar ideaal dus! Leuk feitje: Schiedam deed vorig jaar een oproep waardoor er nu ‘nieuwe’ Loebers voor het eerst zichtbaar zijn. Gaat dat zien!

Schiedam schrijft treffend over haar stijl: ‘Heldere kleuren, geometrische vormen en zwarte contouren kenmerken haar werk, waarmee ze streeft naar een universele beeldtaal die iedereen kan begrijpen.’ En: ‘Hoewel haar stijl uiterst herkenbaar is, streeft Loeber naar een stijl die zo onpersoonlijk mogelijk is. Ze wil universele kunst maken, geen individuele expressie. Haar onderwerpen – interieurs, landschappen, stillevens en portretten – gebruikt ze om te experimenteren met kleur, vorm en compositie. Ze zoekt steeds naar harmonie, waarmee ze hoopt bij te dragen aan een evenwichtigere, socialere wereld. Kunst moet volgens haar toegankelijk én verbindend zijn.’

Wat een prachtvrouw weer!

Liefs,
Janita Baron MA blik.op.kunst

09/06/2026

Weet je nog? De 11 fonteinen die vanwege culturele hoofdstad 2018 in Friesland verschenen. Het riep nogal wat reacties op. Benieuwd wat jullie van deze in Hindeloopen vinden?

Shen Yuan (China, 1959) laat in haar week zien dat culturen elkaar voortdurend onderling beïnvloeden, maar ook dat je daarbij je eigen achtergrond niet hoeft te verloochenen. Ze combineert in haar werk de traditionele Chinese kunst met een indrukwekkend en ambachtelijk vakvrouwschap. Sinds 1990 leeft en werkt ze in Parijs.

Inspiratiebron voor deze fontein in Hindeloopen is de levensboom op het stadswapen, met het hert en de hinde die hem omringen. De boom symboliseert de levensenergie, maar staat ook voor wijsheid. Het hert en de hinde voeden zich hiermee. Er zetelen exotische vogels in de boom. Als je op het grote, houten gewei zit dat de boom omringt, zie je hoe ze waterspuwend met elkaar ‘praten’.

Het leuke van vele van deze fonteinen vind ik dat het ontmoetingsplekken worden waar je met (on)bekenden in gesprek raakt. Het zijn verbindende en/of speelse elementen die tot leven komen mede dankzij de beschouwers.

Wat denk je? Op naar Hindeloopen? Of zelfs een hele Elfstedentocht?

Liefs,
Janita Baron MAblik.op.kunst

09/06/2026

Momenteel luister ik naar het ontluisterende boek van Mijn oren klapperen en mijn hart huilt…. Wat zijn er nog een bergen te verzetten!

Ergens hoop ik natuurlijk een verschilletje te maken met deze dagelijkse posts. Anderszijds ben ik ook realistisch genoeg om te weten dat het een druppel op een gloeiende plaat is. Er is een bewustzijnsverandering nodig; en die krijg je niet 1, 2, 3.

De gehele geschiedenis vind je dappere vrouwen die tegen het heersende moraal ingaan en voor elkaar krijgen wat ze voor ogen hebben. Een van hen kom je in diverse disciplines tegen blijkt tijdens de afgelopen tentoonstelling in

Haar naam is Anna Maria van Schurman (Keulen, 1607-1678). In het boek van Loeb leren we dat ze de eeste vrouwelijke studente is in 1636. Ja, nog voor Alletta Jacobs. Dat wil zeggen: Schurman kreeg bij hoge uitzondering toestemming om colleges te volgen. Wel vanachter een gordijn, want stel je voor dat de mannen haar zouden zien! Wat een afleiding…

Anna Maria van Schurman was een intelligente en veelzijdige vrouw: ze sprak vele talen, correspondeerde met dichters, humanisten en koningen, kalligrafeerde, schilderde en tekende. In Gent waren daar dus een aantal voorbeelden van te zien. Een deel daarvan komt uit het in Franeker waar ze een tijdje woonde als haar vader en broers studeren aan de universiteit aldaar.

In de hele (kunst)geschiedenis vinden we ongelofelijk sterke vrouwen die muren doorbreken. Laten we ze leren kennen! En laten we vooral ook snappen waar we vandaan komen. Hup, het boek van Loeb lezen dus.

Liefs,
Janita Baron MAblik.op.kunst

artlover

07/06/2026

Tijd voor een andere invalshoek: de schilderskist van…..

Jeanne Bieruma Oosting (Leeuwarden, 1898-1994)! Niet de eerste de beste dus. En vooral ook iemand waar inmiddels grondig onderzoek naar gedaan is. Een steengoed boek en dikke aanrader: de biografie van Jolande Withuis - Geen tijd verliezen (2021). Het schetst namelijk zo ongelofelijk goed beeld hoe het voor een vrouw is om voor het vak te kiezen.

Een stukje uit de inleiding van het boek: ‘Oostings generatie moest kiezen en Oosting koos voor zichzelf en haar talent, wat betekende dat ze ervoor koos niet te trouwen én dat ze in conflict kwam met haar familie. Dat dat moeilijk moest zijn geweest realiseerde ik me toen natuurlijk ook wel, maar hóe moeilijk drong pas echt tot me door toen ik het onderzoek deed voor dit boek. Oostings keuze voor de kunst betekende een langdurige, nare strijd met haar vader, vele jaren armoede en een leven alleen.’

Met andere woorden: ga het vooral zelf lezen!

Kijk je liever? Dan is de FryslânDOK ‘Ik ben geboren in een koud land, niet Lapland maar Friesland’ een aanrader. Zoals ze zelf schrijven: hierin ‘wordt duidelijk welke moeizame weg Jeanne Bieruma Oosting begin 20e eeuw moest afleggen voor een vrij en zelfstandig werkend leven.’ Zelf zei ze hierover: “Een roeping gaat altijd een rechte weg. Het beweegt zich niet op slingerpaden. “

De zomer van 2022 staan vijf locaties in het teken van deze grande dame die zo ongelofelijk veel technieken onder de knie had. En waarvan blijkbaar zo veel bewaard is van het leven. Daarom hierbij een willekeurige dwarsdoorsnede van de tentoonstelling in in die bewuste zomer en het werk Abe uit .

Liefs,
Janita Baron MAblik.op.kunst

05/06/2026

Toevallig weer een Duitse vandaag: Meret Oppenheim (Berlijn, 1913-1985). Opnieuw een vrouw die heerlijk haar eigen pad volgt. Ze verklaarde eens: ‘Vrijheid wordt je niet gegeven, je moet haar grijpen.’

Eén van de bekendste verhalen over haar behelst een ontmoeting in een Parijs café waar ze ludiek meent: ik kan alles met bont bekleden, zelfs deze kop en schotel. ‘Déjeuner en fourrure’ (1936) heeft ze ook daadwerkelijk gemaakt daarna. Nu heb ik die nog nooit in het echt gezien, dus hier niet als eerste geplaatst.

Wat ik wel van haar gezien heb? In diverse Europese musea trouwens en het levert altijd een glimlach op: Tisch mit Vogelfüssen (1939).

Maar is het kunst? Hoor ik mijn cursisten al zeggen. Mijn antwoord: wat vind jij? En waarom? En zo ontstaan de mooiste gesprekken in de diverse groepen.

Wat is kunst? Is denk ik de meest gestelde vraag aan mij. Het blijft een moeilijke om te beantwoorden. Vakvrouwschap vind ik altijd een belangrijk criterium, dat je ziet dat er moeite voor gedaan is en beheersing van de materialen. Daarnaast moet het mij raken: boos, verdrietig of juist enthousiast is mij daarin om het even. Of gewoon een glimlach van oor tot oor zoals bij dit werk van Oppenheim. Hoe vaak ik het ook al gezien heb, het blijft genieten. Dus ja, ik vind dit kunst.

Wat denk jij? Hoe kijk jij hier naar? Ben benieuwd!

Oppenheim zegt nog dit: ‘Every notion is born along with its form. I make reality of ideas as they come into my head.’

Liefs,
Janita Baron MA blik.op.kunst

04/06/2026

Het is een wonder dat we het werk van Anita Rée (Hamburg, 1885-1933) nog kunnen leren kennen! Dat is overigens niet het eerste wat je leert als je de .kunsthalle bezoekt. Wel dat ze belang aan haar hechten: er hangen twee schilderijen op zaal. Een zelfportret uit 1930 en Teresina uit 1925. Verder geen (con)tekst of uitleg in januari 2024.

Het blijkt dat er hier in 2017/2018 een overzichtstentoonstelling is geweest met ruim 200 schilderijen! Een productieve dame dus, ondanks haar jonge overlijden. Na vele omzwervingen komt Rée in 1926 terug in Hamburg. Ze krijgt opdrachten voor kunstwerken in publieke gebouwen. Daarnaast is ze betrokken bij de oprichting van GEDOK (Gemeinschaft deutscher und oesterreichischer Künstlerinnen und Kunstfreundinnen).

De Kunsthalle noemt haar een van de fascinerendste kunstenaars uit de jaren 20. Ze leefde haar leven tussen werelden: traditie en moderniteit, een regionale kunstenaar met internationale ambitie, als protestantse met Zuid-Amerikaanse en Joodse roots. De Nazi’s zijn heel duidelijk en noemen haar Joodse en uiteindelijk, na haar overlijden, haar werk Entartete Kunst. Dankzij een medewerker van de Kunsthalle, die haar werk in zijn appartement verbergt, is het überhaupt uit hun grijpgrage handen gebleven.

Even een stap terug: na vele ontberingen vertrekt Rée naar het Duitse Waddeneiland Sylt. Hier vereenzaamt ze totaal. Ze schrijft voor haar zelfmoord een briefje aan haar zus: „Ich kann mich in so einer Welt nicht mehr zurechtfinden und habe keinen einzigen anderen Wunsch, als sie, auf die ich nicht mehr gehöre, zu verlassen. Welchen Sinn hat es – ohne Familie und ohne die einst geliebte Kunst und ohne irgendwelche Menschen – in so einer unbeschreiblichen, dem Wahnsinn verfallenen Welt weiter einsam zu vegetieren … ?”

En zo eindigt een zoektocht naar context bij twee schilderijen…..

Liefs,
Janita Baron MA blik.op.kunst

03/06/2026

Later volgt meer uit Mougings hoor! Was eigenlijk op zoek naar meer werk van Dora Maar (wel zo toepasselijk na de post van gisteren). Maar dit moet echt even tussendoor! Kijk hoe mooi ze daar staat…. Deze prachtige Nana van Niki de Saint Phalle (Frankrijk, 1930-2002) in .

Wat zie jij in dit beeld? Welk gevoel roept het bij jou op?

Voor mij staan Nana’s voor vrijheid, levensvreugde, zelfverzekerdheid en ‘gewoon’ je kleurrijke zelf zijn. Nana’s hebben rondingen, dansen, bewegen én behouden toch hun evenwicht. Wat een powervrouwen! En gemaakt door een unieke persoonlijkheid die dwars door de kunstwereld een eigen(wijze)weg baande.

Eigenlijk wilde ik haar bewaren voor als ik haar gigantische tarottuin in Toscane heb bezocht. (Bucketlist) Maar hé, ze is overal: in , in Parijs, een tijdelijke tentoonstelling in in Aix-en-Provence afgelopen zomer. Je weet meteen dat het een Niki de Saint Phalle is.

Haar leven is niet makkelijk en toch vind ze haar weg. Een belangrijke inspiratiebron voor velen!

Liefs,
Janita Baron MA blik.op.kunst

02/06/2026

Voor wie doorgeklikt heeft naar de Insta van snapt al dit museum een dikke aanrader is! Drie verdiepingen met alleen werk van vrouwen! Famm staat namelijk voor: Femmes Artistes du Musée de Mougins. Een visueel feestje dus! Ik kwam er ogen tekort, leerde veel over oude bekenden en (voor mij) nieuwe namen.

De oplettende kijker heeft dan ook al een paar keer werken uit deze collectie voorbij zien komen: Bracqemond, Hoschedé-Monet, Laurencin e.a.

Vandaag is Françoise Gilot (Frankrijk, 1921-2023) aan de b***t. De meeste kennen haar als minnares en muze van. (Diegene wiens naam ik weiger te noemen in deze context). Blijkt ze gewoon een flink eigen oeuvre te hebben opgebouwd met kubistisch, fauvistisch en naturalistisch werk, zelfs Nouveau Réalisme! De kunstwereld kan niet om haar kleurrijke doeken heen. En dus hangt ze in bekende collecties en heeft ze in 1990 de Chevalier de la Légion d’honneur ontvangen en in 2010 is ze zelfs Officier de la Légion d’honneur geworden. Ik heb dus maar een werk in het echt gezien, maar kwam bij het lezen over haar een prachtig zelfportret tegen die ik jullie niet wil onthouden.

Gilot blijft schilderen tot haar overlijden in 2023. Ze is maar liefst 101 geworden! Haar geheim? Misschien wel haar opvatting: “I live my own life in my own way.”

Wil je meer weten over de vrouwen van? Dan moet je bij zijn!

Liefs,
Janita Baron MA blik.op.kunst

Nieuwe blik op Kunst

13/06/2026

11/06/2026

10/06/2026

09/06/2026

09/06/2026

07/06/2026

05/06/2026

04/06/2026

03/06/2026

02/06/2026

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Establishment

Shortcuts

Share