18/06/2026
Me rastin e datës së themelimit të Ansamblit “Kastriotët”, 17 qershor 1967 (atëherë SHKA "Kastrioti"), sjellim postimin e krytarit të parë të ansamblit, z. Rexhep Rifati.
Sot 59 vjet në qytetin e Ferizajt- lindi ansambli muzikor “Kastriotët” - urime gjithë anëtarëve !
Dita e sotme paraqet një datë historike për kulturën e qytetit të Ferizajt me rrethinë, sepse pikërisht sit 69 vjet më parë, më 18 Qershor 1967 në sallën e Kuvendit të Ferizajt i vu gurthemeli kësaj trupe artistike, që ndër vite do të bëhet një nga grupet më të shquara në Kosovë.
Nga pozita e themeluesit dhe kryetarit të përë të këtij ansambli që në fillim të këtij shkrimi dua të uroj gjithë ata që kontribuan në rritën, zhvillimin dhe afirmimin e këtij ansambli, por edhe të përkujtoj me pietet të gjithë ata që lanë gjurmë ndërvite në radhët e Kastriotëve por që tash prehen në amshim.
Sa për informim, në këtë 59 vjetor, po shpalosi vetëm disa kujtime nga pikënisja e kësaj shoqërie kulturore, e cila për gjatë dekada i bëri ballë shumë sfidave e stuhive dhe arriti të mbijetojë, në rend të parë në saje të një vullneti dhe entuziazmi të vetë anëtarëve këtij ansambli, duke e afirmuar qytetin e Ferizajt , jo vetëm në mjediset e Kosovës, si dhe dhe në përmasa ndërkombëtare.
Fillimet e para: paraprakisht me Qamil Bytyqin e Ramadan D. Ramadanin shtruam idenë për themelimin e një shoqërie kulturo-artistike me të cilën i njoftuam dy udhëheqësit e atëhershëm komunal, sepse ne nuk donim që të themelonim një shoqëri odash, por që shoqëria të formohej zyrtarisht në nivel të qytetit e më gjerë. Gjatë kësaj bisede, pasi morëm miratimin, Sinan Sahiti e ngarkoi Halil Buqincën me detyrën që të na ndihmonte në çdo formë të mundshme, i cili edhe më parë derisa ishte drejtor i një shkolle fillore të qytetit na pat ofruar një klasë për ushtrime. Ndërsa me emërimin e tij kryetar i LSPP, kur duhej të merrnim pjesë në Gjakovë në manifestimin me rastin e shënimit të 500 vjetorit të vdekjes së Gjergj Kastriotit Skënderbeut, ushtrimet i vazhduam po në zyrën e tij, brenda ndërtesës së KK të Ferizajt (!). Madje Halili na e pagoi edhe vulën e ansamblit me përkrenaren e Skënderbeut, çka për rrethanat e kohës ishte diçka tepër avancuese.
Do theksuar që edhe atëbotë edhe më vonë, se kjo shoqëri nuk do të mund të qëndronte kaq gjatë po të mos ishte një numër aq i madh entuziastësh dhe intelektualësh shqiptarë dhe përkrahës të tjerë që me aq përkushtim e mbështetën, qoftë moralisht por edhe materialisht.
Sa i përket themelimit dhe startit të kësaj shoqërie, ndiej për obligim të përkujtoj disa nga ish nxënësit e Shkollës Normale „Zenel Hajdini“ dhe të rinjtë tjerë që punuan pareshtur në themelimin e „Kastriotëve“, siç ishin Qamil Bytyqi, Ramadan Deli Ramadani, Fehmi Zeqiri, Sabri Berisha, Mehmet Emërllahu, Hivzi Fazliu e Jahja Azemi.
Ndërsa lidhur me emërimin, që u bë në sallën e ndërtesës së Kuvendit komunal në Ferizaj, pikërisht sot e 59 vjet më parë në praninë e dashamirëve të artit muzikor, intelektualëve dhe të disa udhëheqësve komunal shqiptarë, pas tri propozimeve ndër to edhe ai Gjergj Kastrioti- Skënderbeu u përkrah propozimin i profesor Naim Bashës, që Shoqëria kulturo-artistike e Ferizajt të pagëzohej „Kastriotët“, çka atëkohë përputhej edhe me 500-vjetorin e vdekjes së heroit tonë kombëtar, që do të kremtohej gati një vite më vonë, më 17 janar 1968.
Do rikujtuar se emri „Kastriotët“ në fillim hasi në kundërshtim te rrepta tek forcat shoviniste serbe, porse puna vetëmohuese e vetë anëtarëve të shoqërisë bëri që ky emër të qëndrojë deri në ditët e sotme, duke e afirmuar qytetin e Ferizajt edhe në përmasa brenda dhe jashtë Kosovës. Ndërsa si shtylla të shoqërisë që përbënin në fillim grupin e orkestrës ishin: dr. Hysen Demjaha, vëllezërit Baki e Bislim Kastrati, Fehmi Zeqiri, Adem Bilalli, Jakup Bunjaku, Gani Selimi, Shabi Sejdiu e Kamber Avdiu, apo solistët: vëlla e motër Hivzi e Zyrafete e Fazliu, Nol Berisha, Qamil Bytyqi, Ismet Topalli e Feim Jupa. Me këtë rast me pietet të veçantë duhet kujtuar të gjitha ata që prehen në amshim duke veçuar solistin dhe organizatorin shumëvjeçar, Hivzi Fazliu, i cili deri në fund të jetës me tërë qenien iu përkushtua mbarëvajtjes së këtij ansambli muzikor.
Një plejadë e tërë entuziastësh të artit muzikor
Për çdo kënd nga ne është punë e vështirë të kujtojë të gjithë ata që dhanë kontributin e tyre në punën e „Kastriotëve“, qoftë me rastin e themelimit, apo në periudhat e më vonshme, sepse përmes kësaj shoqërie defiluan me qindra të rinj e të reja, por edhe të moshuar, të cilët me angazhimin e tyre lanë vulë të pashlyeshme në jetën e këtij ansambli, qoftë si solistë, valltarë apo instrumentistë, të cilët bënë që emri i ansamblit të „Kastriotëve“, të jetë fuqimisht prezent për më se 59 vite, jo vetëm në skenën kulturore të Ferizajt e Kosovës, por edhe në manifestimet e ndryshme jashtë atdheut. .
Konsideroj se themelimi i ansamblit „Kastriotët“ ishte një ngjarje e rëndësishme kulturore jo vetëm për komunën tonë dhe komunat fqinje e më gjerë, pasi ai shumë shpejt u shndërrua në një shkollë të vërtetë muzikore (sepse deri vonë Ferizaj nuk pati fatin të ketë një shkollë qoftë edhe të ultë muzike) , ku këngëtarë, instrumentistë e valltarë filluan të organizohen përbrenda një shoqërie të përbashkët kulturore, duke kultivuar një art të mirëfilltë shqiptar.
Por krahas, vullnetit dhe gatishmërisë së shumë entuziastëve, që në nismën e ansamblit u rrekëm me pengesa tejet të mëdha, jo vetëm financiare , por edhe të mungesës së lokalit e të instrumenteve muzikore apo të gardërobës, sepse disa qarqe serbe edhe më tej përpiqeshin të mbanin frenat në kulturë dhe të mbikëqyrnin Shtëpinë e kulturës, që tek më vonë do të merr emrin e shkrimtarit tonë Hivzi Sulejmani.
Nga ana tjetër edhe në Kaçanik, hasëm në përkrahje të pa rezervë , te kryetarit të atëhershëm , Sali Bajra, i cili për anëtarët e ansamblit tonë ishte një shtyllë tejet e fortë morale, për çka edhe e emëruam kryetar nderi të SHKA „Kastriotëve“ . Këtë gjest të ansamblit e vlerësoi edhe vetë kryetari i komunës së Ferizajt, Sinan Sahiti, duke thënë se: „Atë barrierë që nuk po mund ta kalojmë ne të vjetrit, për fat po e tejkaloni ju të rinjtë, duke i ofruar dy komunat, sidomos në fushën e kulturës”
“Kastriotët” ndërlidhën ura të shumta miqësie e bashkëpunimi me shoqëritë shqiptare
Më kujtohet se po në vitet 1966-67, ndonëse kishte ndodhur Plenumi i Brioneve, ende frymonte rëndë jeta kulturore në Kosovë, e sidomos në Ferizaj. Ngase edhe më tej ndihej një prani faktike e forcave rankoviçiste në sferën e kulturës. Kështu që edhe biblioteka e qytetit edhe Shtëpia e kulturës kontrolloheshin dhe administroheshin nga po ato forca të errëta. Bile në shtëpinë e kulturës ishin tre përgjegjës që mbanin të njëjtin emër- Aca: njëri ndër ta ish punëtorë sigurimi e tjetri vëlla i një heroi serb, dhe i treti po ashtu një element çetnik i përbetuar, që nuk na lejonin të mbanim as prova dhe as koncerte në atë objekt dedikuar kulturës. Kështu që ne si SHKA “Kastriotët”, ftuam shoqërinë “Liman Kaba” nga Dibra e si mysafirë edhe anëtarë të Shoqërisë “Hajdar Dushi” nga Gjakova. Por meqë edhe kësaj radhe nuk deshën të na lejojnë dhënien e koncertit në shtëpinë e kulturës, të rinjtë e hapën me dhunë derën dhe u mbajt koncerti, i cili, më pastaj e politizoi situatën edhe më shumë. Me të përfunduar të këtij koncerti, i cili u prit me duartrokitje e përzemërsi, sepse pas shumë vitesh merrte pjesë një shoqëri simotër shqiptare nga Maqedonia. Pas koncertit u organizua edhe një mbrëmje shoqërore, ku merrnin pjesë edhe mysafirë të shquar nga komunat fqinje dhe nga Kosova.
Mbaj mend si sot kur desha t`ia j*p fjalën shkrimtarit Ramiz Kelmenidi, se si ai nuk pranoi të flasë i pari, duke thënë përafërsisht këtë:” Derisa këtu është Sali Bajra, unë nuk dëshiroj të flasë i pari, sepse ai e meriton dhe është i zoti për këtë, ndërsa që detyra ime është të shkruaj e jo të flasë!” Këto fjalë të Ramizit sikur e ndezën edhe më tepër atmosferën në sallën e shtëpisë së armatës në Ferizaj , ku mbahej ky takim i pari i këtij lloji me pjesëmarrje mjaft masive nga vise të ndryshme shqiptare.
Me këtë rast duhet vlerësuar lartë edhe përkrahjen e udhëheqësve shumëvjeçar të kulturës, si atë të Shukri Hoxhës dhe Ali Lubishtanit, të cilët derisa ishin në krye të Shtëpisë së kulturës „Hivzi Sulejmani“ mbështetën dhe përkrahën pa rezervë punën e këtij ansambli. Por ai që kontribuoi në ngritjen e cilësisë artistike të orkestrës për shumë vite është profesor Fahri Beqiri, ndërsa financiarisht „Kastriotët“ u mbështetën në nismë nga udhëheqësit e disa kolektiveve ekonomike e pastaj edhe nga afaristët shqiptarë të firmave private.
Me këtë rast, shprehi dëshirën që “Kastriotët” edhe më tej të jenë shoqëri e paanshme, e cila me përkushtim edhe më të madh të afirmojë artin e mirëfilltë muzikor, duke u bërë një simbol bashkëpunimi edhe me simotrat tjera në nivel kombëtar, sepse një mision të tillë ia imponon edhe vet emri i madh që mban.
Në këtë përvjetor disa nga fotot që kam shkrep në 50 vjetorin e themelimit dhe disa të më hershme, bashkë artikullin e parë në gazetën “Rilindje”, me autor Jakup Bunjakun, botuar më 23 Qershor 1967, ku bëhet fjalë për Kuvendin themelues të Ansamblit të "Kastriotëve" të Ferizajt.
