https://www.facebook.com/661561827042256/

The Quacker, Hà Đông, Hanoi (2026)

30/08/2026

[HẢI SÂM, HOÀNG SA]

Ngày 19/8, Reuters báo tin rằng Trung Quốc đã hoàn thành giai đoạn đầu tiên trong việc bồi đắp đảo nhân tạo tại bãi Hải Sâm, quần đảo Hoàng Sa. Forbes, Wall Street Journal và New York Times rầm rộ đưa tin về dự án này vào tháng 4. AMTI-CSIS phân tích vào tháng 3 rằng bãi sau khi bồi đắp có thể dùng làm nơi đặt đường băng cho máy bay ném bom, các vũ khí phòng không, tác chiến điện tử và thiết bị trinh thám. Newsweek đưa tin từ đầu năm rằng Trung Quốc khởi công dự án từ tháng 10 năm ngoái.

Rõ ràng, ta có thể thấy rằng dự án này không mọc lên từ hư vô chỉ sau một đêm. Tuy vậy, từ hồi dự án khởi công đến giờ, Bộ Ngoại giao chỉ lên tiếng đúng hai lần, một trong số đó chỉ là trả lời cho phóng viên của Nhật báo Hoa Nam vào tháng 3. Nhưng ta đành thông cảm cho Bộ Ngoại giao. Dù sao thì họ cũng phải cân nhắc từng chữ chứ không hổ báo “Thằng Trung Quốc cẩn thận, bố mày táng vỡ alo bây giờ” được. Ra thông cáo có muộn một chút cũng là điều dễ hiểu.

Vấn đề lớn nhất nằm ở chỗ, báo chí (và cả các trang “yêu nước”) đâu rồi?

Lấy lúc Trung Quốc mở một trung tâm thương mại ở đảo Phú Lâm, Hoàng Sa chẳng hạn. Trung tâm thương mại mở ngày 25/12. Nhật báo Hoa Nam đưa tin mở cửa vào ngày 26. Cánh đưa tin đập luôn cái dự án này vào ngày 27. Lấy ví dụ xa hơn nữa, năm 2016. AMTI-CSIS đăng ảnh vệ tinh cho thấy Trung Quốc đặt vũ khí ở đá Tư Nghĩa và Gaven vào ngày 15/12. Trung Quốc ra thông cáo vào ngày 16. Nhà báo Việt Nam chửi thẳng mặt động thái “ngang nhiên” này — trích lời VNExpress — vào ngày 17. Khi Bộ Ngoại giao chưa kịp phát ngôn thì cánh báo chí là những người đầu tiên khẳng định chủ quyền nước ta trên biển Đông.

Thế vụ bồi đắp trên bãi Hải Sâm thì sao? Trước ngày 28/8, cánh báo chí như Tuổi Trẻ, Dân Trí, Báo Mới… và cả những trang mạng xã hội (với HHTQS dường như là ngoại lệ hiếm hoi) im bặt về vụ này, mà chỉ có những bài đăng từ các nguồn nước ngoài như Forbes, The Economist, BBC Việt Nam, RFI, v.v...

Từ khi Reuters đưa tin Trung Quốc hoàn thành giai đoạn 1 của công trình trên bãi Hải Sâm đến lúc Bộ Ngoại giao ra thông cáo chính thức là 9 ngày. Trong 9 ngày đó, các trang thông tin làm gì? Họ đăng tin “concert quốc gia” — chương trình “Tổ quốc trong tim” — từ ngày này sang ngày nọ, kể về việc chương trình thu hút được 40 nghìn người xem (đông chưa?), có dàn nghệ sĩ gần 20 người (nhiều chưa?), có hàng nghìn người dầm mưa hát Quốc ca (xúc động chưa?). Họ đăng tin nhân dân xuống đường đi bão (vui chưa?), trẻ con, người lớn, người già khản cổ hò hét (yêu nước chưa?), hàng đàn thanh niên xuống đường phóng xe, hú kèn inh ỏi (náo nhiệt chưa?).

Những trang luôn tự gọi mình là “yêu nước”, luôn tự hào rỉ tai nhau rằng “kiếp sau chúng mình làm người Việt Nam nhé”, giờ chạy đâu hết rồi khi Trung Quốc ngang nhiên xây dựng trên Hoàng Sa? Những người kiếm ăn (và nhiều khi là giàu có) từ lượt xem, lượt thích, từ những nội dung “ái quốc”, từ những cử chỉ sáo rỗng như vẫy cờ, hát nhạc, từ việc “ngạo nghễ” khi một thằng Tây nào đó thả cho một lời khen bâng quơ, giờ im bặt đâu rồi khi Trung Quốc dựng sân bay quân sự ngay sát nách chúng ta?

Nhưng chửi bới bây giờ không có tác dụng gì.

Chúng mình là chủ của một trang truyền thông, chúng mình cũng có tội khi không đưa tin biển Đông. Chúng mình cũng là những người đọc, chúng mình cũng có tội khi không quan tâm đến tin biển Đông. Chúng mình có cả tội của thằng viết báo và tội của thằng đọc báo.

Có lẽ chính chúng mình cũng phải xem lại xem lòng yêu nước của bản thân. Ai dám nhận mình là yêu nước được, khi giặc tới nhà lấn đất, cướp biển mà không hề hay biết, và khi biết rồi thì vẫn dửng dưng?
__________________________________
Thông tin liên hệ:
The Quacker:
Email: [email protected]
Instagram:
Threads:

23/08/2026

[SLOP]

Có một thuyết âm mưu như thế này:

Giới tinh hoa toàn cầu muốn nô dịch cả thế giới. Muốn nô dịch người khác thì phải làm cho họ yếu nhớt đã — chỉ bọn yếu đến mới gió thổi là bay mới sợ uy của người khác — và để làm cho người ta suy kiệt, bọn nó sản xuất các món ăn vô bổ như đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn và nước ngọt. Những thứ vô bổ ấy sẽ khiến con người ta yếu đuối về thể xác, trì độn về tinh thần. Những thứ đồ ăn, đồ uống vô bổ được gọi bằng một từ nghe qua đã thấy nhớp nhớp, bẩn bẩn và buồn nôn: Slop.

Nhưng những sự kiện trong tuần này đã buộc chúng mình tự hỏi: Liệu “slop” có phải chỉ là những thứ ta bỏ vào miệng không?

Hay “slop” còn là những nội dung mà ta tiêu thụ nữa?

Để biết thứ gì là slop và thứ gì không, ta phải nhìn toàn bộ nội dung trên mạng từ dưới lên. Ở dưới cùng là nội dung của những người dùng độc lập, khán giả của họ rộng lắm là bạn bè và người thân, còn ở trên cùng là thông tin của các cơ quan, ban, ngành và báo chí thuộc Nhà nước trên mạng xã hội. Chúng mình không buồn động đến tầng dưới cùng — chúng không có ảnh hưởng quá nhiều đến xã hội — không dám động đến tầng trên cùng vì không ai trong số chúng mình đủ 30 triệu.

Thế ta còn lại tầng giữa. Tầng giữa gồm những ai?

Tầng giữa gồm bao kiểu loại trang, kênh và diễn đàn mà chúng mình thấy rất khó phân loại rạch ròi. Tuy vậy, chúng mình vẫn có thể lờ mờ nhận ra rằng có những kênh, trang và cá nhân có chung mô hình và mục đích. Chúng mình gọi đám hổ lốn ấy là “rạp xiếc” — phỏng theo cách nói “bánh mì và rạp xiếc” của Juvenal.

Trong cái bộ máy xiếc thú này, chúng mình chia thành 2 nhóm. Nhóm đầu tiên là nhóm giải trí đơn thuần, kiểu T*****28, B***vn cùng vô số cá nhân, tổ chức, trang và kênh khác. Có những cái do cá nhân đứng sau, có những cái do tập đoàn tổ chức, nội dung thì vô số, nhưng điểm chung của chúng chỉ có một: sự giải trí của chúng rất “mì ăn liền”. Ảnh chế, clip hài kịch đã dàn dựng, drama trong ngày, chúng nhiều như chấy rận.

Nhóm thứ hai là nhóm giải trí … bằng dân tộc chủ nghĩa, hay còn gọi là “nội dung yêu nước”. Gán cho bọn này danh “yêu nước” thì hơi quá, vì cái sự “yêu nước” của chúng chỉ dừng lại ở những thứ rất linh tinh. “Chửi cali”, “chửi Tàu khựa”, spam những meme “chọc chó 3 que” là cách họ bảo vệ Tổ quốc. Đi bão, “ngạo nghễ Việt Nam đứng đầu thế giới về những thứ A, B, C, D”, hô khẩu hiệu rỗng tuếch là cách họ cảm thấy tự hào về Tổ quốc.

Chúng mình gọi nội dung của những nhóm này là “slop” không đơn giản chỉ vì chất lượng nội dung của chúng kém, giống như việc chúng mình không gọi đồ ăn nhanh là “slop” chỉ vì chúng không ngon. Những nội dung ấy là “slop” bởi vì chúng, giống như đồ ăn nhanh, vô bổ và có hại.

Chúng vô bổ về mặt thông tin. Sự vô bổ này quá rõ ràng rồi — drama, ảnh chế, chửi đổng chả cho bạn tí kiến thức gì đáng nhớ. Nhưng đâu phải thứ gì cũng cần phải cho bạn bài học cuộc sống? Chúng mình chưa già đến mức bảo mọi thứ giải trí trên mạng là vô bổ hay nhảm nhí.

Nhưng ngay cả giải trí, chúng cũng không làm đến nơi đến chốn. Những thứ drama showbiz, thể thao, chửi nhau với ba que… chia rẽ mạng xã hội thành những phe: Man City hay Man Utd, diễn viên A hay tỷ phú B, “quân ta” hay “chống phá”. Nhiều người rồi sẽ chọn cho mình một phe, chọn phe thì phải bảo vệ phe của mình, bảo vệ phe của mình thì phải cãi nhau, mà cãi nhau thì lại gây ức chế, bực bội. Ai lại đi giải trí bằng cách bực bội cơ chứ?

Ấy là còn chưa kể “slop” trên mạng còn làm át đi những cuộc thảo luận về những vấn đề quan trọng. Những cuộc thảo luận, tranh cãi mà những trang, cá nhân này tạo ra thường thu hút nhiều người tham gia. Lâu dần, những cuộc thảo luận có nhiều người tham gia được coi là đáng quan tâm, còn những cuộc thảo luận khác, thường bàn về những vấn đề xã hội phức tạp, lại bị gạt ra ngoài lề, bị coi là chán, là không liên quan đến đời sống thường nhật.

Đó là những tác hại của “rạp xiếc”. Vấn đề nằm ở chỗ: những tác hại ấy là lỗi hay là tính năng? Chủ đích hay vô tình?

Chúng mình chịu, không thể nói được. Nếu mượn tạm thuyết “5 bộ lọc” của Chomsky để nói về nội dung trên mạng (Chomsky gốc chỉ phân tích truyền thông tin tức thôi), thì các trang, kênh và cá nhân thuộc “rạp xiếc” phải chịu áp lực thu hút người xem, nhưng cũng phải tránh bị dư luận chửi. Vì vậy, việc đăng những “content” giật gân là một nước đi đúng đắn: những nội dung ấy thu hút được nhiều lượt xem và ít dư luận tiêu cực nhắm vào trang, kênh và các cá nhân.

Mô hình của Chomsky có thể lý giải phần nào về cách hoạt động của “rạp xiếc”, nhưng chúng mình cũng ngờ rằng “rạp xiếc” có ai đó nhúng tay vào. Chúng mình nãy đã nói với bạn về bộ máy giải trí và bộ máy dân tộc chủ nghĩa, và trong nhiều trường hợp, những bộ máy ấy … hoạt động khá kỳ. Trong nhiều vụ việc được giới trẻ quan tâm, như việc Vingroup xây bất động sản ở đèo Hải Vân, các trang “thông tin cho giới trẻ”, thường ngày rất năng nổ đăng bài về những thứ được nhiều sự chú ý, tuyệt nhiên im bặt. Bộ máy dân tộc chủ nghĩa còn buộc tội những người trẻ quan tâm đến vụ việc là “thế lực phản động” và “cách mạng màu”. Sự im lặng của bộ máy giải trí và sự buộc tội của bộ máy “chống phản động” khó có thể lý giải bằng thuyết “5 bộ lọc” của Chomsky.

Chúng mình không thể nào xác minh được sự nghi ngờ của chúng mình. Chúng mình chắc cũng không trả lời được nhiều câu hỏi khác nữa. Chúng mình chỉ biết rằng ngay bây giờ, mình và bạn đang được bón từng thìa “slop” vào miệng.
__________________________________
Thông tin liên hệ:
Email: [email protected]
Instagram:
Threads:

09/08/2026

[WSOTBWLATIBWATCTMTOOS #3 | BETTING BETTER (Tác giả: anon)]

Cá cược thể thao có hại. Cái này không mấy ai phản bác được.

Phàm trên trần đời, những thứ gì có hại thì phải quản. Nhưng quản cá cược kiểu gì?

Khi đã muốn quản cá cược thể thao rồi thì có 2 cách. Cách đầu tiên, cũng là cách dễ nhất, là không quản nữa, cấm luôn. Nhược điểm của cách làm này cũng nhiều. Cấm cá cược thể thao không làm cho cầu biến mất, mà khi cầu không biến mất thì vẫn sẽ luôn có cung. Cung cũng chả muốn bị bắt tí nào, nên cung phải chuyển sang hoạt động chui. Điều này làm nảy sinh vài vấn đề. Thứ nhất, Nhà nước, dù muốn, không kiểm soát được hết các nhà cái chui. Thứ hai, vì không ai kiểm soát được nhà cái, nên nhiều nhà cái phạm tội (trốn thuế, dàn xếp tỷ số, v.v.) hoặc là nguồn nuôi chính cho các tổ chức tội phạm. Thứ ba, không bắt được nhà cái thì phải chuyển sang phạt con bạc. Phạt con bạc nghiện cá cược lại là hạ sách của hạ sách, vì nộp phạt có chữa được chứng nghiện cá cược đâu?

Vì việc cấm có nhiều nhược điểm như vậy, nên nhiều nước phải áp dụng triết lý “không cấm được thì quản”, quản lý được đến đâu thì hay chừng đó. Tuy nhiên, cách này cũng có nhiều điểm yếu không kém gì so với việc cấm hẳn cá cược thể thao. Làm một bộ luật vừa đủ thoáng để các nhà cái có thể hoạt động và có lợi nhuận (không thì thà cấm còn hơn), vừa đủ răn đe để các nhà cái không làm càn (không thì viết luật làm gì?) là một điều khó khăn. Hơn nữa, một nhà cái hoạt động hoàn toàn đúng luật vẫn có thể dùng các trò ma giáo (predatory practices) như bình thường, như cố tình loại bỏ những người chơi thắng đậm bằng cách giảm số tiền cược hay gửi “dịch vụ VIP” — ví dụ, vé đi xem đá bóng — để dụ những người hay thua tiêu tiền nhiều hơn. Giả sử ta có kiểm soát thật chặt các nhà cái đi chăng nữa — cấm “dịch vụ VIP”, bắt xác minh độ tuổi, cấm quảng cáo trên TV — thì các nhà cái tư hữu, vốn có mục đích là kiếm lợi nhuận, vẫn còn mục tiêu tối đa hóa số tiền đặt cược của người chơi. Nhiều khi quản lý chặt chỉ khiến cho nhà cái tìm những cách khác để thích nghi với luật, như cho chơi “free-to-play” nhưng tiền trong game dùng để chơi phải mua bằng tiền thật, hoặc nghĩ ra những trò gây nghiện hơn nhằm giữ chân người chơi.

Thế quản không được, cấm không xong, ta phải làm gì?

Chúng ta còn một cách nữa: độc quyền nhà nước trong cá cược thể thao. Thay vì cấm hẳn, nhà nước có thể thành lập một doanh nghiệp và cho phép doanh nghiệp ấy độc quyền thị trường cá cược thể thao.

Việc có doanh nghiệp nhà nước độc quyền trong lĩnh vực cá cược thể thao giúp giảm các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến cá cược chợ đen. Một nền độc quyền nhà nước cho phép nhà nước có thể giám sát và kiểm soát lĩnh vực cá cược thể thao tốt hơn, từ đó hạn chế được những hành vi vi phạm pháp luật như dàn xếp tỷ số, rửa tiền hay cung cấp tiền cho các băng đảng xã hội.

Với người chơi, độc quyền nhà nước trong lĩnh vực cá cược có thể tạo ra một sân chơi lành mạnh hơn. Nếu Nhà nước tạo ra doanh nghiệp cá cược với mục đích làm giảm tác động có hại cho xã hội, doanh nghiệp ấy có thể được Nhà nước cấp vốn một phần hoặc toàn bộ và có ít mục tiêu lợi nhuận hơn. Vì thế, một doanh nghiệp cá cược quốc hữu sẽ ít chịu áp lực phải lôi kéo và giữ chân người chơi, từ đó sẽ ít làm những trò ma giáo, như kiểu quảng cáo trên web đen hay nghĩ ra các trò gây nghiện.

Dĩ nhiên, độc quyền nhà nước trong lĩnh vực cá cược thể thao không phải là không có nhược điểm. Làm thế nào để thu hút người chơi từ các nhà cái nước ngoài? Làm thế nào để vừa có doanh thu, vừa bảo vệ người chơi? Làm thế nào để tránh “vừa đá bóng vừa thổi còi”? Đó đều là những câu hỏi khó.

Nhưng dựa trên những trải nghiệm của nước ta với cá cược thể thao — cấm cá cược nhưng tình trạng cá cược vẫn xảy ra thường xuyên — và trải nghiệm của những nước khác với hợp pháp hóa cá cược, thì độc quyền nhà nước trong lĩnh vực thể thao, tuy có những nhược điểm, vẫn là một lựa chọn đáng để xem xét.
__________________________________
Thông tin liên hệ:
The Quacker:
Email: [email protected]
Facebook: The Quacker

02/08/2026

[CÁCH MẠNG MÀU ĐỎ, CAM, VÀNG, XANH, TÍM | PrideSequel #4]

Cộng đồng LGBT hay bị dọa rồi. Liệu cộng đồng có dọa được ai không?

Câu trả lời là có, và nhiều người thấy sợ là đằng khác. Sợ bọn đồng tính dụ dỗ trẻ con, sợ ngừng đẻ làm tuyệt nòi giống, sợ bọn chuyển giới đầu có điện, thi thoảng lại lôi súng ra bắn nhau, sợ bọn LGBT là quỷ Sa-tăng hiện hình. Mọi ngóc ngách trên địa cầu, từ dãy Appalachia, Altay, Alps, Andes đến dãy Atlas, từ dân chủ Bắc Âu đến quân chủ vùng Vịnh, đều có những người chung nỗi sợ ấy.

Nhưng bài LGBT ở toàn cầu, ngoài những nét na ná nhau ra, còn có cả một chút “hương vị” địa phương nữa. Cùng nỗi sợ “LGBT làm cho văn hóa suy đồi”, nhưng bảo thủ châu Á kêu than cho văn hóa Âu-Mỹ khiến con cháu bị mất gốc, còn hữu khuynh châu Âu thì ngồi khóc cho những hình tượng chiến binh Rô-ma, Hy-lạp bị bọn ẻo lả đập vỡ (!)

Vậy “hương vị” địa phương của bài LGBT ở Việt Nam là gì? Là cách mạng màu. Mới năm ngoái thôi, buổi fanmeeting của một cặp đôi nổi tiếng bị hủy do nghi vấn “cách mạng màu”. Nếu ví dụ đó chưa đủ để bạn tin, bạn có thể tra từ “LGBT” bên cạnh chữ “cách mạng màu” trên TikTok hoặc Facebook. Ít nhất bạn sẽ phải thấy 1–2 video của các chú đầu tóc bóng lộn, kính đeo nửa mặt, mồm ra rả về các “phần tử cổ xúy LGBT cực đoan” được nước ngoài tài trợ để chống phá nhà nước.

Nhiều người vẫn cho rằng phong trào LGBT và cách mạng màu là hai từ đồng nghĩa, một phần vì họ vẫn chưa thực sự hiểu rõ cách mạng màu là gì. Cách mạng màu vốn chỉ những cuộc cách mạng phi bạo loạn ở các nước hậu Xô viết (tính rộng ra là các nước hậu khối Warszawa) nhằm lật đổ chế độ bị cho là phi dân chủ. Nếu xét theo nghĩa gốc, cách mạng màu KHÔNG THỂ xảy ra ở Việt Nam.

Vậy vấn đề chính là về mặt ngữ nghĩa, đúng không? Vậy thì được rồi, không bảo “khối LGBT” làm cách mạng màu nữa. Giờ nói cộng đồng LGBT là nguy cơ để các thế lực nước ngoài kích động cách mạng phi bạo lực ở Việt Nam nhé? Nói thế có đúng không?

Đầu tiên, chúng ta phải công nhận rằng các thể chế phương Tây hay dùng quyền LGBT làm lý do để can thiệp vào nội bộ các nước khác. Năm 2011, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tuyên bố rằng Nhà Trắng đã đề ra chiến lược nhằm “chống những vi phạm nhân quyền nhắm đến cộng đồng LGBT [ngoài nước Mỹ]”, từ đó mở ra chương mới cho “ngoại giao LGBT”. “Ngoại giao LGBT” có thể bao gồm các hoạt động hỗ trợ các chương trình giúp đỡ cộng đồng, tài trợ cho các nhóm vận động quyền LGBT, hay thậm chí là đặt các lệnh trừng phạt. Chưa bàn đến mức độ hiệu quả của những chính sách ấy, việc một nước ép buộc, cả về mặt kinh tế lẫn xã hội, các nước khác phải tuân theo những tiêu chuẩn mình đặt ra là một vấn đề lớn. Không phải tự nhiên mà một nhà hoạt động LGBT người Palestine lại ví những chính sách này là chính sách “thuộc địa”.

Nhưng có phải vì phương Tây dùng quyền LGBT như một vũ khí đối ngoại mà chúng ta kết tội toàn bộ phong trào bảo đảm quyền LGBT là “can thiệp của phương Tây” không? Không.

Về một mặt, theo chúng mình, sự bảo vệ quyền LGBT, cũng như bao quyền con người khác, phản ánh trình độ văn hóa và đạo đức cơ bản của một xã hội. Một xã hội có thể nói cả ngày về những thứ “thuần phong mỹ tục” hay “văn hóa, lịch sử lâu đời”, nhưng liệu xã hội đó có dám gọi mình là văn minh không khi nó vẫn hàng ngày hành hạ, ngược đãi, hay đối xử không công bằng với chính những thành viên của nó?

Ngoài ra, nhiều nhà tư tưởng cấp tiến coi quyền LGBT là một phần không thể thiếu của chủ nghĩa cộng sản. Nhà nước ta, một nhà nước xã hội chủ nghĩa, lại càng phải để ý đến điều này. Nói không đâu xa, chính Cuba là một trong những nước có quyền LGBT tiến bộ tại khu vực Mỹ Latinh, nơi người chuyển giới và người đồng tính có quyền kết hôn và nhận con nuôi từ năm 2022, còn người chuyển giới có thể thay đổi giới tính trên giấy tờ mà không cần phẫu thuật từ năm 2025. Vì vậy, việc nhà nước ta bảo vệ quyền của LGBT vừa là cách thể hiện sự văn minh của quốc gia, vừa nhấn mạnh sự tiến bộ của tư tưởng.

Về mặt khác, bảo vệ quyền LGBT là một cách để chống cách mạng màu. Mọi cách mạng đều bắt nguồn từ sự bất mãn. Nhân dân chỉ bất mãn khi nhân dân khổ mà nhà nước không để ý, nếu để ý thì không buồn giải quyết, mà khi thưa chuyện thì bị nhà nước đàn áp. Chỉ khi đến đường cùng, khi nhân dân không thể nói chuyện với nhà nước nữa thì mới phải dùng đến phản kháng. Bảo vệ quyền LGBT và lắng nghe các nhà hoạt động cho quyền LGBT là cách nhà nước thể hiện thiện chí của mình với nhân dân. Khi nhân dân tin nhà nước rồi, thì không tài nào các “thế lực thù địch” kích động nhân dân nổi dậy được.

Khi quyền của cộng đồng LGBT được đảm bảo, khi tiếng nói của cộng đồng LGBT được lắng nghe thì nhà nước sẽ không còn dọa sợ cộng đồng, cộng đồng sẽ không phải nghĩ đến việc dọa sợ nhà nước, và chúng ta sẽ đỡ phải dọa nhau về con ngáo ộp “cách mạng màu”.
__________________________________
Thông tin liên hệ:
The Quacker:
Email: [email protected]
Facebook: The Quacker

26/07/2026

[NỮ QUYỀN CHO NỮ, KHÔNG CHO NỮ | PrideSequel #3]

Nữ quyền là quyền cho phụ nữ. Cái đó thì đương nhiên rồi. Nhưng ai là phụ nữ?

Có những người tự cho mình là nhà khoa học. Mà đã là nhà khoa học thì thứ gì cũng phải có một khái niệm vững chắc. Con người là loài hai chân không lông vũ, cái xe là hộp sắt có động cơ, kiểu kiểu thế. Vậy phụ nữ, với họ, là gì? Phụ nữ là loài có nhiễm sắc thể XX.

Từ cái định nghĩa phụ nữ gắn chặt với sinh học ấy mà phong trào nữ quyền sinh ra một giống loài mới: TERF. Hôm nay, mình sẽ cho các bạn biết tại sao mình ghét TERF và vì sao các bạn cũng nên ghét họ.

TERF là viết tắt của cụm từ “Trans-exclusionary Radical Feminism”. “Radical Feminism” là nữ quyền cấp tiến. Nữ quyền cấp tiến khác với nữ quyền phái tự do hay nữ quyền kiểu Marxist, cho rằng ngọn nguồn chính của áp bức phụ nữ không phải là luật pháp hay kinh tế, mà là chế độ phụ quyền.

Nhưng những chữ “Radical Feminism” không quan trọng. Quan trọng nhất là mục “Trans-exclusionary” — loại trừ chuyển giới. Nữ quyền loại trừ chuyển giới cho rằng tính nữ (womanhood) được quyết định bởi giới tính sinh học. Nếu ai có nhiễm sắc thể XX, người đó mới có trải nghiệm làm nữ. Còn “bọn” phụ nữ chuyển giới có lớn lên trong môi trường trọng nam khinh nữ đâu, sao hiểu được làm phụ nữ khổ/tuyệt như thế nào?

Lý luận của phong trào TERF nghe sơ qua thì khá hợp lý, nhưng nó nhiều khi bị chính những nhà nữ quyền cấp tiến khác phản bác. Cánh “bao hàm người chuyển giới” của nữ quyền cấp tiến cho rằng tính nữ là giới tính xã hội (gender, hay còn gọi là giới), hay như Simone de Beauvoir, một tác giả nữ quyền cấp tiến, nói: “Người ta không sinh ra là nữ, mà trở thành phụ nữ.” Họ lý luận rằng các phong trào TERF, vốn coi giới tính sinh học quyết định tính nữ, không thể tự cho mình là nữ quyền cấp tiến được. Đến chính Viv Smythe, người đầu tiên dùng từ “TERF” trên mạng, còn nói rằng đáng lẽ ra những “nhà nữ quyền” loại bỏ chuyển giới phải được gọi là “Separatists” — nhóm ly khai — chứ không phải là “nữ quyền cấp tiến”.

Nhưng phong trào TERF không vì thế mà ngừng trở thành một phần của phong trào nữ quyền. Họ vẫn đấu tranh chống định kiến giới, chống bạo lực giới, và bên cạnh đó còn là những lý do cao cả như bảo vệ thể thao nữ hay quyền riêng tư của phụ nữ. Những lý do ấy, chúng mình không coi là xấu. Vấn đề làm thế nào để cân bằng giữa quyền lợi của người chuyển giới nữ và phụ nữ hợp giới là điều mà chúng ta cần bàn luận, và mọi ý kiến trong cuộc bàn luận ấy đều được hoan nghênh.

Chỉ có điều … giải pháp của phong trào TERF … nó cứ sao sao ấy.

Để bảo vệ thể thao nữ, phong trào cho rằng cần loại bỏ vận động viên chuyển giới; giải pháp ấy đôi khi còn vạ lây sang cả những người hợp giới nữ nhưng trông nam tính.
Hay như để bảo vệ quyền riêng tư của phụ nữ, ta cần bắt người có giới tính sinh học nam dùng cơ sở cho nam và người có giới tính sinh học nữ dùng cơ sở cho nữ. Những luật như vậy gây mất an toàn cho người chuyển giới nữ, làm khó người chuyển giới nam, trong khi không làm tăng an toàn cho phụ nữ hợp giới.

Đại khái, những cuộc đấu tranh của các “TERF-sĩ” thường khá nực cười vì họ coi người chuyển giới là kẻ thù của phụ nữ. Nhưng người chuyển giới có phải là kẻ thù của phụ nữ đâu?

Sự thù ghét người chuyển giới ấy là đủ để bạn ghét phong trào TERF rồi.

Nếu các bạn ghét cô J.K Chèo Thuyền như chúng mình thì các bạn có tới 2 lý do.
__________________________________
Thông tin liên hệ:
The Quacker:
Email: [email protected]
Facebook: The Quacker

19/07/2026

[TỪ BỂ BƠI ĐẾN CỬA NHÀ VỆ SINH | PrideSequel #2]

Khi nghiên cứu cho bài viết này, mình bị ngập trong những bài báo về người chuyển giới … nhưng mà là hoa hậu chuyển giới (!) Định nghĩa “chuyển giới” của báo chí (và có thể cả xã hội chăng?) cũng chỉ là những nam hậu, hoa hậu. Nhưng những vấn đề của các mỹ nhân thường không phải vấn đề của cả cộng đồng. Cộng đồng chuyển giới Việt Nam có khoảng nửa triệu người, không phải nửa triệu người mẫu.

Mà người thì phải sống. Khổ nỗi, nhiều người chuyển giới ở Việt Nam không được sống một cuộc sống bình yên. Họ bị coi là mắc bệnh tâm thần, là bẩn thỉu, là mối nguy cho phụ nữ và trẻ em. Vì những suy nghĩ ấy mà họ phải chịu rất nhiều bạo lực. Ta không có nhiều vụ bạo lực đình đám như phương Tây, một phần vì các nạn nhân thường không trình báo.

Nhưng cứ giả sử, giả sử rằng Việt Nam là đất nước cực kỳ an toàn cho người chuyển giới đi. Vậy thì người chuyển giới phải gặp những khó khăn gì?

Chúng nhiều khi là những khó khăn rất thường ngày. Chuyện đi vệ sinh chẳng hạn. Khu vực công cộng ở Việt Nam vẫn còn thiếu các nhà vệ sinh trung tính giới. Mình và bạn, khi buồn tè, có thể hùng dũng (thực ra không ai mắc tiểu mà hùng dũng được, trừ khi bạn định tè ra quần) bước vào nhà vệ sinh cho giới của mình. Người chuyển giới nhiều khi chỉ biết nhịn.

Hay như trong thể thao chẳng hạn. Chắc hẳn bạn vẫn còn nhớ Imane Khelif, vận động viên boxing bị báo chí đồn thổi là người chuyển giới. Mặc dù chị Khelif là người hợp giới nữ, vụ việc ấy vẫn cho thấy nỗi oan “chuyển giới để ăn gian” mà người chuyển giới phải chịu đựng. Những chuyện như nhà vệ sinh hay chơi thể thao mới gây ra cãi cọ lớn.

Nhưng những vấn đề ấy, không may thay, thi thoảng đánh lạc hướng chúng ta khỏi những vấn đề to tát khác. Người chuyển giới thường gặp khó khăn khi tìm việc làm, phần vì sự kỳ thị của các nhà tuyển dụng, phần vì nhiều người không có bằng cấp do sự kỳ thị trong hệ thống giáo dục. Ở Việt Nam, nhiều người chuyển giới phải làm những nghề chăm sóc sắc đẹp, hát rong, khá hơn thì làm bartender hay dẫn tua du lịch. Chính việc chuyển giới cũng là một nỗi khó khăn, khi nhiều người phải sang nước ngoài để phẫu thuật hoặc tìm các phòng khám chui để mua nội tiết tố.

Thế, ta giúp người chuyển giới như thế nào?

Nhiều vấn đề mang tính hệ thống có thể được giải quyết bằng một khung pháp luật hoàn chỉnh. Các đại biểu Quốc hội đã soạn thảo một bộ luật như thế rồi — Luật Chuyển đổi giới tính — từ tận những năm 2013 lận. Bộ luật này tuy vẫn còn thiếu sót (như chỉ cho phép chuyển giới 1 lần), nhưng đã phần nào tạo ra khung pháp lý cho việc can thiệp chuyển giới và bảo vệ người chuyển giới khỏi bị phân biệt đối xử. Tuy vậy, vì lý do gì đó mà bộ luật ấy vẫn chưa được trình Quốc hội và “sủi tăm” đến bây giờ.

Quốc hội chưa có luật giải quyết những việc lớn thì ta sẽ giải quyết những việc nhỏ. Nhiều vấn đề mà xã hội hoàn toàn có thể giải quyết bằng đối thoại, chẳng hạn như vấn đề nhà vệ sinh. Cả xã hội sẽ phải có một cuộc thảo luận dài và đa chiều, nhưng cuộc thảo luận đó sẽ giúp xã hội tìm ra những cách tốt nhất để cân bằng quyền lợi giữa người chuyển giới và xã hội.

Ít nhất thì cuộc thảo luận đó xứng đáng hơn là tán dóc về hoa hậu chuyển giới.
__________________________________
Thông tin liên hệ:
The Quacker:
Email: [email protected]
Facebook: The Quacker

14/07/2026

[“CHỖ TRÚ CHO BÊ ĐÊ TẠI TRUNG ĐÔNG…” | PrideSequel #1]

Có một quốc gia nổi lên như một ốc đảo xanh rì giữa sa mạc khô cằn, nơi người đồng tính bị ném từ trên nóc nhà xuống sân và người chuyển giới bị ném từ sân lên nóc nhà. Tên của quốc gia đó là Israel.

Có thể nói, Israel là một trong những nơi tiến bộ nhứt hoàn cầu về quyền bê đê, thậm chí còn hơn cả Mỹ. Người thuộc cộng đồng LGBT ở Israel được phục vụ công khai trong quân đội trước người Mỹ. Tòa án Tối cao Israel công nhận những cặp kết hôn ở nước ngoài trước cả khi Tòa Tối cao Hoa Kỳ nghĩ đến việc công nhận hôn nhân đồng tính. Israel là một trong số rất ít nước ở Trung Đông hợp pháp hóa phẫu thuật chuyển giới và cấm “chữa bệnh LGBT”.

Ôi, Israel thật văn minh …
… Hay đúng hơn, Israel muốn bạn nghĩ rằng Israel thật văn minh. Chào mừng bạn đến với một khái niệm mới: “pinkwashing”.

Định nghĩa của từ “pinkwashing” vốn chỉ các tập đoàn ủng hộ LGBT bằng mồm suông, như [BRAND A] đổi logo cầu vồng vào tháng 6, tháng 7 âm thầm đổi lại chẳng hạn. Nhưng trước khi từ “pinkwashing” được dùng để miêu tả các tập đoàn, từ này được dùng để miêu tả cách Israel dùng những tiến bộ về quyền LGBT để biện hộ cho sự hiếu chiến, phân biệt chủng tộc, bài Hồi giáo và sự áp bức người Palestine.

Trong các chiến dịch quảng cáo bắt đầu từ cuối những năm 2000, bên cạnh những lời chào mời đi mừng tháng Tự hào tại Tel Aviv, dày đặc nhất là những nội dung so sánh Israel với các nước Trung Đông khác. Quảng cáo của Israel luôn nhấn mạnh rằng người đồng tính ở các nước Ả Rập sẽ bị ném đá, quật roi, bỏ tù, thậm chí tử hình. Trong khi đó, Israel luôn đảm bảo những người thuộc các bản dạng giới và xu hướng tính dục khác nhau được bảo vệ và yêu thương. Thật là tốt đẹp biết bao!

Bằng cách quảng cáo bản thân là “thiên đường LGBT”, Israel có thể tự nhận mình là văn minh, còn các nước Ả Rập-Hồi giáo không có nhân quyền. Israel là thiện, “bọn mọi Hồi” là ác. Cái thiện phải có trách nhiệm “tiêu diệt cái ác”. Đó là cách Israel biện minh cho việc lấn đất Syria, chiếm Nam Lebanon, ném bom Iran và tận diệt người Palestine.

Chiến dịch “pinkwashing” của Israel còn là cách buộc cộng đồng LGBT ủng hộ cuộc diệt chủng ở Dải Gaza. Mọi tiếng nói ủng hộ Palestine đều bị đáp trả trịch thượng bằng câu “Mày có biết người Palestine làm gì với người như mày không?” trong khi 3 năm vừa qua đã cho thấy rằng Israel còn nguy hiểm hơn Hamas đối với cộng đồng LGBT ở Palestine. Bom đạn và phong tỏa của Israel giết mọi người, kể cả người thuộc cộng đồng LGBT, và những người còn sống bị tình báo Israel ép làm gián điệp bằng cách dọa tung video nhạy cảm của họ với “người tình” do Israel cài vào, hoặc công khai chuyện họ đồng tính cho người thân.

Tuy vậy, bài viết này không được sinh ra để gọi Israel là kém văn minh. Ngược lại là đằng khác. Israel là nơi duy nhất ở Trung Đông cho phép lá cờ cầu vồng sáu màu được tung cánh bay cao, và là nơi duy nhất trên thế giới dùng lá cờ trong việc che đi vết máu.
__________________________________
Thông tin liên hệ:
The Quacker:
Email: [email protected]
Facebook: The Quacker

04/07/2026

[CHÍNH TRỊ, NHƯ THẾ NÀO: HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI| MỘT LẺ MỘT]

Giả sử như thế này.

Bạn vừa biết được một thông tin khiến bạn rụng rời chân tay:
“Chuột máy tính được làm từ hamster.”

Quá vô đạo, bất lương! Với tư cách là một người yêu hamster, bạn cảm thấy như thể ai đó vừa lên gối vào ngực bạn.
Nhưng thấy giận xong thì … sao? Để đó thôi á? Chắc là thế, bạn nghĩ, vì bạn có quyền lực gì đâu.

Nhưng bạn nhầm rồi. Nhầm to là đằng khác. Nếu bạn ngồi không thì bạn chả có quyền lực gì thật, nhưng bạn … có thể không ngồi không. Chào mừng bạn đã đến với một khái niệm vừa lạ vừa quen: Hoạt động xã hội (activism).

Hoạt động … xã hội? Kiểu Greta Thunberg á? Hay như Malala Yousafzai? Hay như Just Stop Oil tạt cà chua vào tranh của Van Gogh? Mình còn đang bận học, bận làm, sao có thời gian để làm mấy việc đó được?
Nhưng bạn ơi, hoạt động xã hội có yêu cầu bạn phải bỏ việc, bỏ học đâu? Hoạt động xã hội là những hành động có tổ chức với ý định tạo ra những thay đổi chính trị, xã hội, kinh tế hay môi trường khi mà bạn thấy xã hội vẫn còn những vấn đề cần giải quyết. Để đạt được ý định của bạn, bạn cố gắng thay đổi chính sách hay hành vi của cá nhân, cơ quan hoặc tập thể.

Đấy, định nghĩa không có chỗ nào bắt bạn phải bỏ học, bỏ làm cả. Và trong thực hành, không phải mọi cách đều tốn của bạn quá nhiều thời gian, công sức, hay thậm chí vi phạm pháp luật như mọi người hay nghĩ.

Đầu tiên là cách bạn quen thuộc nhất: tụ họp. Tụ họp là một trong những cách nhanh nhất để người ta nghe thấy tiếng nói của bạn; khó mà làm ngơ được hàng ngàn người ở ngoài đường. Tụ họp trực tiếp có thể có những cách bất bạo động, như biểu tình ôn hòa, đình công hay dựng rào chắn người (picketing) cho đến những cách bạo động hơn mà bạn thường thấy trên TV, với người biểu tình cầm chai xăng và bịt kín mặt. Những cách bạo động chắc bạn không làm được và chúng mình cũng không muốn các bạn làm, đặc biệt là khi vẫn còn những cách ôn hòa hơn.

Nếu bạn “hướng nội”, ngại đám đông, hoặc bạn muốn thêm nhiều người tham gia phong trào của bạn thì bạn hoàn toàn có thể tụ họp trên không gian mạng. Bạn có thể tạo một hashtag, kiểu , rồi lan truyền nó trên không gian mạng. Nếu bạn không nghĩ ra được hashtag nào hay hay thì bạn vẫn có thể viết bài, tạo content về việc chuột máy tính không nên làm từ hamster hay thậm chí chỉ cần lan truyền những bài ấy thông qua nút like và share. Suy cho cùng, mục tiêu của bạn là càng nhiều người biết đến mục tiêu của bạn càng tốt. Nhiều người biết thì sẽ có nhiều người tham gia ủng hộ bạn.

Bạn cũng có thể dùng tài chính làm công cụ để thể hiện quan điểm của bạn. Một ví dụ điển hình là tẩy chay. Bạn không mua chuột từ hamster nữa và kêu gọi người khác cùng làm như vậy. Nhiều khi bạn cũng không tẩy chay hoàn toàn những công ty làm chuột từ hamster được — nhỡ đâu các công ty ấy lại làm hệ điều hành dùng cho mọi máy tính, hay là chủ của một mạng xã hội ai cũng dùng — nhưng tẩy chay chỉ cần gửi đi một thông điệp là đủ.

Mình viết dài như vậy nhưng cũng chỉ nêu được một vài cách tiêu biểu thôi. Còn cực, cực kỳ nhiều cách để bạn hoạt động, từ vẽ tranh, ký kiến nghị gửi Chính phủ cho đến kiện hẳn công ty làm chuột từ hamster ra tòa. Có những cách mà cả đời bạn cũng không dám mơ bạn sẽ làm (thử hỏi bạn có dám đi thuyền khắp bốn bể để lan truyền phong trào của bạn như cái cách Greenpeace đã từng không?) và có những cách rất đơn giản, chỉ cần bạn động một ngón tay là đủ. Dù cho bạn chọn cách nào, thì hãy nhớ ba điều sau:
- Hãy vững tin. Thế nào bạn cũng bị làm khó, nên hãy vững tin.
- Hãy chọn cách phù hợp nhất với bạn.
- Đừng tham gia hoạt động xã hội để ủng hộ điều xấu. Đừng có ủng hộ cho quyền đánh phụ nữ, đấm đàn ông, hay tông trẻ con.
__________________________________
Thông tin liên hệ:
The Quacker:
Email: [email protected]
Facebook: The Quacker

The Quacker

30/08/2026

23/08/2026

09/08/2026

02/08/2026

26/07/2026

19/07/2026

14/07/2026

04/07/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request