24/06/2019
Chúng ta sống trong một xã hội gắn chặt với âm nhạc. Ta dùng âm nhạc trong nghi lễ, để kể truyện, để ăn mừng, để làm việc, để luyện tập, để thổ lộ tình yêu,để nhảy, ... và đôi khi là cả sự thù ghét. Chúng ta chơi nhạc bởi vì nó là thứ dễ chịu.
Hàng ngàn năm trước, thời Hy Lạp cổ đại, khi nói về âm nhạc chỉ có đàn Lia và áo choàng thay vì MP3 và quần Jean. nhưng Hy Lạp cổ đại cũng ám ảnh với âm nhạc của chúng ta ngày nay.
Thực tế âm nhạc là một phần rất quan trọng trong xã hội Hy Lạp cổ đại.
Để thực sự hiểu âm nhạc ăn sâu đến thế nào với Hy Lạp cổ đại, hãy bắt đầu tìm hiểu một chút về thần thoại của họ.
Trong thần thoại Hy Lạp cổ đại, người ta tin rằng trí sáng tạo là kết quả của sự truyền cảm hứng từ một nhóm các vị thần gọi là Muse. Trong khi các học giả tranh cãi suốt nhiều năm rằng có khoảng 3 đến 13 Muse (Con số thường được chấp nhận ngày nay là số 9). Mỗi Muse thuộc về một lĩnh vực nghệ thuật chuyện biệt, từ hát, múa đến lịch sử và thiên văn.
Có vẻ lạ lùng khi xếp lịch sử và thiên văn vào hoạt động sáng tạo, nhưng Hy Lạp cổ đại lại xem các mảng này cao hơn các môn học ở trường. Đây đều là những tiêu chuẩn của sự văn minh trong một thế giới mà họ cho là còn khá hỗn loạn. Một người văn minh có giáo dục được cho là thông thạo mọi mặt của tư duy sáng tạo. truyền cảm hứng bởi các Muse và phương tiện chung mà những lĩnh vực đó được dạy, học và truyền bá, là âm nhạc. Bạn thấy đó, không phải ngẫu nhiên mà từ “Muse” rất tương đồng với từ “Music”, đó chính là nguồn gốc của từ này.
Thơ, một bài thơ tình hay một bài thơ hung tráng về anh hung trảm rồng được hát lên cùng với một nhạc cụ đệm. Nhảy múa và ca hát hiển nhiên đồng hành với âm nhạc. Sân khấu luôn là sự kết hợp giữa văn nói và âm nhạc. Lịch sử được kể lại bằng bài hát. Thậm chí nghiên cứu thiên văn cũng liên quan đến những công thức vật lý tương tự như hòa âm, giống như niềm tin của nhiều triết gia Hy Lạp rằng: Mỗi hành tinh và ngôi sao đều tạo ra âm thanh riêng, khi chúng do hành trong vũ trụ, kéo dài như một dây đàn guitar qua nhiều năm ánh sáng.
Tuy nhiên, âm nhạc tràn ngập mọi mặt cuộc sống của họ chứ không chỉ học tập. Người Hy Lạp cổ đại xem âm nhạc là nền tảng để thấu hiểu mối liên kết nền tảng sâu sắc của mọi thứ trong vũ trụ. Quan niệm về sự kết nối này gọi là “Harmonia”, và đó là nguồn gốc của từ “Harmonia”. Âm nhạc còn được dùng như dược liệu để chữa bệnh và triệu chứng thể chất, như một phần thiết yếu trong thi đấu thể thao, và như một thứ để giúp người làm đúng giờ khi cặm cụi làm những việc nhàm chán hoặc lặt vặt.
Một trong những ứng dụng quan trọng nhất trong xã hội Hy Lạp cổ đại được xác định bởi niềm tin rằng âm nhạc tác động đến phẩm cách của mỗi người. Một từ chúng ta vẫn dùng đến nay, phẩm cách là những giá trị định hướng hay khí chất cá nhân, cái cách mà người đó đối xử với bản thân và người khác.
Triết gia Hy Lạp là Plato, một trong những nhà tư tưởng nổi tiếng và có ảnh hưởng nhất thời bấy giờ quả quyết rằng, âm nhạc có tác động trực tiếp đến khí chất mỗi người. Một kiểu âm nhạc có thể kích động người ta đến bạo lực, trong khi kiểu khác có thể khiến một người trở nên hiền lành, chất phát hơn. Theo Plato, chỉ có những loại nhạc rất đặc biệt mới có lợi cho khí chất của một người. Mọi người nên nghe loại âm nhạc ca ngợi sự thông minh, tính kỷ luật, long can đảm và mọi loại nhạc khác thì nên tránh. Hơn nữa, Plato cực lực phản đối mọi loại âm nhạc lệch lạc khỏi các quy ước âm nhạc đã có. Lo ngại rằng nếu làm thế sẽ dẫn đến sự suy đồi tiêu chuẩn văn minh, sự phá hoại tuổi trẻ và cuối cùng là tình trạng hoàn toàn hỗn loạn.
Dù nỗi lo của Plato có vẻ cực đoan, vấn đề này vẫn còn tranh cãi đến nay nhằm chỉ trích các xu hướng âm nhạc như Jazz, punk hay rap. Bạn nghĩ xem Plato sẽ nói gì về loại nhạc bạn đang nghe? Liệu nó có tốt cho bạn hay nó sẽ làm bạn suy đồi thành một kẻ man rợ vô luân?
