20/01/2024
🌸 | xe lăn vlog - từ đời lên phim | 🍿
_
Đối với những người quan sát điện ảnh như chúng mình, vụ việc của "xe lăn vlog" làm dậy sóng mấy ngày qua có lẽ là lời nhắc nhở không thừa cho những người làm phim, bởi khán giả bây giờ đã không còn khoan nhượng và ngày càng tinh ý hơn bao giờ hết.
Khi đọc bài gốc trên facebook nhân vật kể về trải nghiệm ăn phở, nhiều người đã cảm thấy khó tin với cách hành văn đa sầu đa cảm tới cliche, nhưng khi tới đoạn 'ai nhận cái ngữ này vào đây ăn?' thì mới có thể xác nhận sự giả trân của bài viết. Bởi lẽ, như nhiều người khẳng định "chẳng ai ngoài đời nói thế cả" và chính cách dùng lời "văn viết" sang "văn nói" đã xóa mờ sự chân thực của bài viết và làm bùng thêm lửa scandal.
Soi chiếu sang chuyên môn của tụi mình, nhiều bộ phim Việt cũng gặp tình trạng đó: những lời thoại hoa mỹ, "giả trân" và tạo cảm giác khó chịu cho người xem. 😱
Trong các bộ phim thời kỳ trước vốn bị ảnh hưởng nhiều từ kịch nói, các câu thoại mang tính "văn hoa" được sử dụng để tạo dựng lên một thế giới riêng tách biệt khỏi cuộc sống thực tại. Thời kỳ trước, mọi người quen với kiểu thoại này và có thể nhiều người lậm vào đời thực. Tuy nhiên, khi điện ảnh Việt Nam ngày càng đa dạng hóa với những phong cách khác nhau, đặc biệt là khi mở cửa với dòng phim thị trường đánh mạnh vào khán giả đại chúng, các bộ phim với những câu thoại ngày càng "đời" hơn đã được đưa vào để tạo cảm giác chân thật cho thế giới phim. Dần dà, nó trở thành "chuẩn" và mọi lời thoại văn thơ trở nên lỗi thời, "kịch", hoặc thậm chí trở thành chất liệu để châm biếm như 1977 vlog, quảng cáo Aba...
Như bộ phim "Tro tàn rực rỡ" bị chỉ trích vì lời thoại mang âm hưởng văn học (chuyển thể từ truyện Nguyễn Ngọc Tư) khiến những người miền Tây chất phác khoác lên cái áo "văn vở" quá lạ lẫm. Tuy nhiên, một sự đối lập thú vị khi bộ phim "Nhà Bà Nữ" ra mắt lại bị nhiều khán giả không chấp nhận bởi lời thoại "đời" tới mức bỗ bã và... không thân thuộc (dù thoại chỉ là một phần nhỏ trong những chỉ trích về bộ phim). Một phim bị gán mác "nghệ thuật", một phim bị nói là "thị trường", nhưng đều bị chỉ trích về thoại ở chiều hướng đối lập nhau. Có lẽ, vẫn có những người ngoài đời nói như vậy, nhưng không phổ biến và gần gũi đến mức bạn gặp nhiều nên cảm thấy quá đỗi. Thế mới nói, lời thoại hoa mỹ hay bỗ bã quá cũng không ổn, nếu nó xa rời nhân vật và bối cảnh phim.
Chỉ là những câu thoại nhỏ thoáng qua, nhưng khán giả Việt đã khó tính và tinh ý hơn trước rất nhiều. Chúng ta đã & đang tự rèn giũa media literacy để có thể chống chọi trước quá nhiều nguồn thông tin và nếu có điều gì "giả" thì ta khó mà có thể chấp nhận được - từ phim đến đời. Công việc làm phim cũng trở nên nhạy cảm hơn khi phải chiều lòng tối đa số lượng khán giả mong muốn, mà vẫn truyền tải được điều mình muốn nói. Hy vọng những tranh luận như vầy sẽ có ích khi soi chiếu dưới nhiều nhãn quan khác nhau, để mỗi phía đều cởi mở, rút thêm kinh nghiệm và cùng tiến lên về phía trước.
𝑯𝒆̣𝒏 𝒈𝒂̣̆𝒑 𝒃𝒂̣𝒏 𝒐̛̉ 𝑳𝒐̛́𝒑 𝑴𝒐̛ 𝑷𝒉𝒊𝒎! ❤