14/05/2026
HORMUZ DƯỚI KIỂM SOÁT IRAN: DÒNG DẦU VẪN CHẢY ĐẾN VIỆT NAM
Ngày 10-11/5/2026, tàu chở dầu VLCC Agios Fanourios I (cờ Malta, chủ sở hữu Hy Lạp) đã đi qua Eo biển Hormuz theo "hành lang Larak" tuyến đường do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) quản lý để vận chuyển khoảng 2 triệu thùng dầu thô Iraq (Basrah Medium) về nhà máy lọc dầu Nghi Sơn, dự kiến cập cảng ngày 25–26/5/2026.
Sự kiện được Tasnim News, Reuters, Bloomberg và Al Arabiya xác nhận, đánh dấu bước chuyển có tính tiền lệ: từ nguyên tắc "tự do hàng hải" theo thông lệ quốc tế sang mô hình "phép tắc và phối hợp" do Tehran áp đặt.
Về cục diện địa chính trị, Eo biển Hormuz huyết mạch vận chuyển khoảng 20% dầu mỏ và LNG toàn cầu đang chịu sự tái định hình sâu sắc sau xung đột Mỹ–Iran–Israel. Iran không phong tỏa toàn diện mà áp dụng chiến lược kiểm soát chọn lọc: cho phép tàu "không thù địch" đi qua với điều kiện phối hợp, tuân thủ tuyến chỉ định và có thể nộp phí thông hành. Dù Mỹ và đồng minh phản đối, thực tiễn cho thấy thương mại năng lượng vẫn diễn ra song với chi phí và rủi ro cao hơn đáng kể.
Đối với Việt Nam, chuyến hàng mang ý nghĩa chiến lược trên hai phương diện. Trước mắt, việc duy trì dòng dầu thô Iraq phục vụ Nghi Sơn góp phần trực tiếp bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh giá dầu leo thang. Về dài hạn, đây là kết quả của chính sách chủ động và đa tầng: Việt Nam đã triển khai các kênh ngoại giao kịp thời với phía Iran từ tháng 3-4/2026; đồng thời đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung qua các thỏa thuận với ExxonMobil, Chevron, tăng nhập khẩu từ Tây Phi, Angola, Brazil; tận dụng sự hỗ trợ của Idemitsu Kosan (cổ đông 35,1% tại Nghi Sơn) và cam kết của Nhật Bản trong khuôn khổ sáng kiến POWER Asia; điều chỉnh thuế nhập khẩu về 0% và đẩy nhanh xây dựng kho dự trữ dầu thô chiến lược.
Sự kiện Agios Fanourios I là minh chứng tiêu biểu cho phương châm ứng xử trong môi trường địa chính trị bất định.
- Theo Chính Trị Việt Nam -
