10/10/2026
Suốt 24 năm, tôi chưa từng gọi cha dượng một tiếng ba.
Sau đám tang mẹ được một tuần, chú Hùng nói với tôi:
“Mai chú dọn đi.”
Tôi ngạc nhiên hỏi:
“Chú đi đâu?”
Chú bảo:
“Mẹ con mất rồi, chú ở đây cũng không tiện. Chú thuê phòng gần tiệm rồi.”
Tôi nghe xong vẫn chưa hiểu tại sao chú phải đi. Nhà đang ở bình thường, tự nhiên chú lại dọn đồ.
Mẹ lấy chú Hùng khi tôi mới 10 tuổi. Từ nhỏ đến lớn, tôi vẫn gọi chú là chú, chưa bao giờ gọi ba.
Thật ra, chú không làm gì có lỗi với tôi cả. Chú chở tôi đi học, sửa xe cho tôi, rồi đi họp phụ huynh mỗi khi mẹ bận. Những việc gì trong nhà cần đến người đàn ông, hầu như chú đều làm.
Nhưng hồi nhỏ tôi nghĩ đơn giản lắm. Ba ruột của tôi vẫn còn sống, nên tôi không muốn gọi người khác là ba.
Có lần mẹ nói:
“Con gọi chú bằng ba cũng được mà.”
Tôi trả lời:
“Con có ba rồi.”
Chú Hùng ngồi gần đó nghe thấy, nhưng chẳng nói gì. Một lúc sau, chú chỉ bảo:
“Nó muốn gọi sao thì gọi.”
Rồi chuyện đó cũng qua, chẳng ai nhắc lại nữa.
Năm tôi 17 tuổi, tôi bị té xe phải vào bệnh viện. Người chạy đến đầu tiên là chú Hùng. Vừa gặp tôi, chú đã mắng:
“Đi đứng kiểu gì mà để ra nông nỗi này?”
Tôi tưởng chú giận thật. Nhưng lúc chú quay đi, tôi thấy chú lấy tay lau mắt.
Năm tôi 22 tuổi, tôi thất nghiệp, suốt ngày ở nhà chẳng biết làm gì. Chú cũng không hỏi han nhiều, chỉ đặt chìa khóa tiệm sửa điện lên bàn rồi nói:
“Mai ra tiệm phụ chú.”
Tôi làm một thời gian, sau đó tìm được việc khác. Chú nghe vậy thì bảo:
“Có việc thì đi làm đi, ở đây làm gì.”
Chú là vậy. Không nói những lời hay ho, nhưng lúc tôi cần thì chú luôn có mặt.
Đến ngày tôi cưới vợ, ba ruột tôi không đến dự. Còn chú Hùng thì có mặt từ sáng sớm, lo hết chuyện này đến chuyện kia.
Lúc chụp ảnh gia đình, người thợ ảnh gọi:
“Ba cô dâu chú rể đứng vào đây chụp hình!”
Chú Hùng đang đứng gần tôi liền lùi ra ngoài.
Tôi nhìn thấy, nhưng lúc đó tôi chẳng gọi chú lại.
Bây giờ nghĩ lại, tôi cũng không biết tại sao mình lại làm vậy. Có lẽ vì đã quen với việc giữ một khoảng cách với chú suốt bao nhiêu năm.
Rồi mẹ tôi mất.
Bệnh đến nhanh quá, cả nhà không ai kịp chuẩn bị gì. Trong đám tang, tôi khóc nhiều, còn chú Hùng cứ lo tiếp khách, nhang đèn rồi cơm nước. Chú chạy tới chạy lui suốt ngày, gần như chẳng ngồi nghỉ lúc nào.
Đêm đó, khi mọi người về gần hết, tôi thấy chú ngồi trước di ảnh mẹ.
Chú ngồi rất lâu rồi nói nhỏ:
“Mẹ con sợ tối lắm.”
Chỉ có vậy thôi. Sau đó chú vẫn ngồi đó đến sáng.
Một tuần sau, tôi về nhà thì thấy đồ đạc của chú đã được xếp vào mấy thùng giấy. Tôi hỏi:
“Chú dọn đồ làm gì vậy?”
“Chú chuyển đi.”
“Đi đâu?”
“Chú thuê phòng gần tiệm rồi.”
Tôi nói:
“Ở đây có sao đâu chú. Nhà rộng rãi mà.”
Chú lắc đầu:
“Thôi, chú đi. Con có gia đình riêng rồi, chú ở đây cũng bất tiện.”
Nói xong, chú lấy chùm chìa khóa nhà đặt lên bàn.
“Chìa khóa chú trả con.”
Tôi thấy khó hiểu nên hỏi:
“Nhà này chú ở bao nhiêu năm rồi, tự nhiên trả chìa khóa làm gì?”
Chú nhìn quanh nhà rồi nói:
“Hồi trước chú ở đây vì có mẹ con. Giờ mẹ con mất rồi, chú ở lại làm gì nữa.”
Chú ngập ngừng một lúc rồi nói tiếp:
“Con có vợ con rồi. Sau này về nhà, có thêm ông già không ruột rà ở đây cũng không tiện.”
Tôi nghe đến đó thì bực mình.
“Chú nói vậy là sao? Hai mươi bốn năm nay, chú vẫn nghĩ mình là người ngoài à?”
Chú cúi đầu:
“Thì chú cũng đâu phải ba con.”
Nghe câu đó, tôi chẳng biết phải nói gì nữa.
Bao nhiêu năm qua, chính tôi luôn nghĩ như vậy. Tôi chưa từng gọi chú là ba, cũng chưa bao giờ nghĩ rằng một ngày nào đó chú sẽ rời khỏi nhà này.
Tôi nhìn mấy thùng đồ của chú, rồi nhớ lại những chuyện ngày trước.
Tôi hỏi:
“Chú còn nhớ lần con té xe phải vào viện không?”
“Nhớ chứ.”
“Ai chạy đến trước tiên?”
Chú không trả lời.
Tôi lại hỏi:
“Lúc con thất nghiệp, ai cho con ra tiệm làm?”
Chú vẫn im lặng.
“Ngày con cưới, ai đến từ sáng sớm lo đủ thứ? Ba ruột con còn chẳng đến.”
Nói đến đó, mắt chú đỏ lên.
Tôi cũng không giữ được bình tĩnh nữa.
“Con biết, con chưa từng gọi chú là ba. Nhưng bao nhiêu năm nay, chú lo cho con từ nhỏ đến lớn, có khác gì ba ruột đâu?”
Chú quay mặt đi, nói:
“Thôi, chuyện qua rồi. Đừng nói nữa.”
Rồi chú cúi xuống xách thùng đồ lên.
“Để chú đi.”
Tôi giữ lấy chiếc thùng, không cho chú xách.
Tôi nhìn chú rồi nói:
“Con mất mẹ rồi. Ba đừng bắt con mất thêm ba nữa.”
Chú đứng im.
Tôi cũng không biết lúc đó chú nghĩ gì. Chỉ thấy chú nhìn tôi một lúc lâu, rồi quay mặt đi lau nước mắt.
Đó là lần đầu tiên trong 24 năm, tôi gọi chú là ba.
Chùm chìa khóa vẫn nằm trên bàn. Tôi cầm lên, bỏ vào túi áo chú.
Chú hỏi:
“Để làm gì?”
Tôi nói:
“Chìa khóa nhà chứ làm gì.”
Rồi tôi bảo:
“Ba cứ ở đây. Đây cũng là nhà của ba mà.”
Chú không nói gì nữa.
Còn tôi, lúc đó mới nhận ra một chuyện. Có những lời đáng lẽ mình nên nói từ lâu, nhưng cứ nghĩ còn nhiều thời gian nên chẳng bao giờ nói.
Tôi đã quen với việc có chú bên cạnh suốt 24 năm, đến mức chưa từng nghĩ rằng sẽ có ngày chú thu dọn đồ đạc, trả lại chìa khóa rồi rời đi.
May mà hôm đó tôi về nhà kịp.
Nếu không, có lẽ cả đời tôi cũng chẳng có cơ hội gọi người đàn ông ấy một tiếng ba.
