05/19/2025
ကမ္ဘာကမြန်မာနိုင်ငံရဲ့တော်လှန်ရေးဘာကြောင့်
ထိထိရောက်ရောက်မထောက်ခံရတာလဲ။
-------------------------------------
မကြာသေးခင်ကဆီရီးယားသမ္မတအသစ် Ahamd
al Sharaa နှင့်သမ္မတ Trump UAE မှာတွေ့ဆုံပြီး
အမေရိကန်အနေနဲ့စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုတွေဖယ်ခြား
ပေးတော့မည့်အကြောင်းတွေပြောလာတော့ဆီရိး
ယားနိုင်ငံအတွက်ဝမ်းသာအားကျမိပါသည်။
လက်ရှိသမ္မတ Ahmad al Sharaa သည် Assad
regime ကိုတိုက်ထုတ်ပြီးမကြာသေးခင်မှာဘဲအ
ရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့်ဥရောပနိုင်ငဲတွေမှာသာမကဘဲ
နောက်ဆုံးတော့အမေရိကန်ကပါစီးပွားရေးပိတ်
ဆို့မှုတွေကိုရုပ်သိမ်းဘို့အထိနိုင်ငံတကာရဲ့လေး
စားယုံကြည်မှုကိုရယူနိုင်ခဲ့တဲ့အရည်အချင်းကိုချီး
ကျူးလေးစားထိုက်သည်ဟုထင်ပါသည်။အရမ်း
တော်တယ်လို့ချီးကျူးထိုက်ပါသည်။
အရင် Asaad ရဲ့ regime ကိုဖြုတ်ချခဲ့တဲ့အဓိက
rebel groups မှာအောက်ဖွဲ့တွေဖြစ်သည်၊---
(၁) Free Syria Army ( FSA)
(၂) Syrian National Army (SNA)
(၃) Hayat Tahriar al- Sham( HTS)
(၄) Syrian Democratic Forces ( SDF) လို့ခေါ်တဲ့
အဓိကအဖွဲ့ကြီး(၄)ဖွဲ့ကဦးဆောင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
အထက်ပါအဖွဲ့အစည်းတွေသည်လူမျိုးရေးကိုယ်
စားပြုလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တစ်ခုမှမပါဝင်ခဲ့ပါ။
သမ္မတအိုဘားမားလက်ထက်(၂၀၀၈-၂၀၁၆) ကာ
လမှာအမေရိကန်ငံနိုင်ငံက (SDF) အဖွဲ့ကိုလက်နက်
ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။သီတင်းမီဒီယာနှင့်ငွေကြေး
အားဖြင့်ထောက်ပန့်မှုမျိုးရှိသည်။နောက်အားသာ
ချက်တစ်ခုမှာ (HTS) လို့ခေါ်တဲ့လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့
ကိုSunni Muslim နိုင်ငံတွေဖြစ်တဲ့ Saudi Arabia,
Qatar နှင့် Turkey နိုင်ငံတွေရဲ့ငွေကြေးနှင့်နည်းပ
ညာထောက်ပန့်မှုတွေရရှိခဲ့သည်။ဒါကတော့ဆီရီး
ယားသမ္မတ Asaad ကိုပြုတ်ကျသွားစေတဲ့အဓိက
ကျောထောက်နောက်ခံတွေလို့ပြောရပါမည်။
Syria တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းတွေကလူမျိုးရေး
ကိုယ်စားပြုတဲ့လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းမဟုတ်
ဘဲနိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်ကိုတိတိကျကျချမှပြီးစတင်
တော်လှန်ခဲ့သည်။တစ်နိုင်ငံလုံးကိုကိုယ်စားပြုတဲ့
တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းတွေကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
တဖက်မှာနိုင်ငံတကာရဲ့ထောက်ခံအားပေးမှုကိုရရှိ
လာဘို့သံတမန်ရေး( Diplomacy) နည်းလမ်းကျကျ
ချမှနိုင်ခဲ့သည်။ထို့အတူ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင်အင်မ
တန်မှအင်အားကြီးတဲ့ Muammar Gaddafi အစိုး
ရကိုလည်းဘဲအဓိကသူပုံအဖွဲ့(၂)ဖွဲ့ဖြစ်တဲ့--
National Transitional Council (NTC): နှင့်
National Liberation Army (NLA): တို့ကဦး
ဆောင်ပြီးတိုက်ခိုက်ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့သည်။ထိုအဖွဲ့
အစည်းနှစ်ခုကိုနည်းပညာနှင့်လက်နက်တွေ၊
တော်လှန်ရေးအင်အားတွေဖြည့်ဆည်းပေးသည်
မှာ NATO အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေဖြစ်သည်။
မြန်မာပြည်အတွက်ဝမ်းနည်းစရာကောင်းတဲ့အချက်
ကလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေဟာနိုင်ငံတကာရဲ့
ယုံကြည်မှုကိုမတည်ဆောက်နိုင်ဘူး။မတည်ဆောက်
နိုင်တဲ့အဓိကအကြောင်းရင်းကတော့ Ethics Armed
Organization ( EAOs) အဖွဲ့တွေကြောင့်လို့မြင်သည်။
EAOs ကိုစော်ကားတာမဟုတ်ပါ။ဒါပေမဲ့ EAOsခေါင်း
ဆောင်တွေကလူမျိုးရေးရှေ့တန်းတင်လက်နက်ကိုင်
အဖွဲ့တွေပါ။ EAOs ခေါင်းဆောင်ပိုင်းတွေကဗမာစစ်
တပ်ဆီကအာဏာပြန်လုယူဘို့နှင့်မိမိတို့ရပိုင်ခွင့်အ
တွက်လက်နက်ကိုင်ခဲ့သည်။နိုင်ငံတကာရဲ့ထောက်
ခံအားပေးမှုနှင့်ယုံကြည်မှုကိုရဘို့တိကျမှန်ကန်တဲ့နိုင်
ငံရေးမူဝါဒနှင့်လမ်းစဉ်ကိုချမပြနိုင်ဘဲအာဏာရှင်စ
နစ်ကိုဖြုတ်ချဘို့ကြိုးစားနေကြသည်။ခဲ့တာကနိုင်
တစ်ခုလုံးကောင်းစားဘို့ထက်မိမိလူမျိုး၊မိမိနေရာ
ဒေသအရေးရှေ့တန်းတင်နေကြခဲ့ကြသည်။ကျဉ်း
မြောင်းတဲ့( Narrow minded) နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်
ကိုအခြေခံချမှပြီးတော်လှန်လာခဲ့ကြသည်။
EAOs တွေကလွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်းများစွာကတော်လှန်
ရေးကိုဆင်နွဲခဲ့ကြတာမှန်ပေမဲ့မြန်မာပြည်အတွက်မ
ဟုတ်ဘဲမိမိအမျိုးနွယ်စု၊မိမိနယ်မြေဒေသလေးရယူ
ပိုင်ဆိုင်ခွင့်လေးရဘို့စစ်အာဏာရှင်ကိုတိုက်ခိုက်ခဲ့
ကြသည်။သူတို့ကိုယ်သူတို့တော်လှန်ရေးသူရဲကောင်း
ကြီးတွေ၊နိုင်ငံရေးလောကမှာဝါရင့်ပုဂ္ဂိကြီးတွေလို့မိ
မိကိုယ်မိမိထင်နေကြသည်။အမှန်တကယ်တော့နိုင်
ငံတကာရှေ့မှာလူမျိုးရေးကိုယ်စားပြုတဲ့သူပုန်လက်
နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေသာဖြစ်နေသည်။နိုင်ငံရေး
လမ်းစဉ်တိကျမှန်ကန်မှုမရှိသောသာပေါင်းညာစား
နေတဲ့နိုင်ငံရေးလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေလိုဖြစ်နေသည်
ကိုအခုထိမသုံးသပ်မိသေးပါ။ထိုအတွက်ကြောင့်မို့
လို့ EAOs.အဖွဲ့ဘယ်အဖွဲ့မဆိုနိုင်ငံတကာရဲ့ထောက်
ပန့်ကြေးမပြောနဲ့၊နိုင်ငံတာရဲ့ထောက်ခံအားပေးမှုပင်
ကောင်းကောင်းမရခဲဩဖြင့်တော်လှန်ရေးနှစ်ပေါင်း
(၄၀)ကျော်လွန်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
မကြာသေးခင်ကသတင်းထောက်တစ်ယောက်က
ဦးကျော်မိုးထွန်းကိုမေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည့်အချက်မှာ
"လက်ရှိမြန်မာပြည်တော်လှန်ရေးမှာစစ်တပ်ကရှုံး
နေတာမှန်တယ်၊ဒါပေမဲ့ဘာ်အဖွဲ့အစည်း၊ဘာလက်
နက်ကိုင်အဖွဲ့ကနိုင်တာလဲလို့မေးတော့ဦးကျော်မိုး
ထွန်းမဖြေနိုင်ခဲ့ပါ။ဦးကျော်မိုးထွန်းမဖြေတတ်တာ
မစုတ်ပါ။သို့သော်အင်မတန်မှဖြေဘို့ခက်ခဲတဲ့မေး
ခွန်းတစ်ခုဖြစ်နေသည်။အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်
လက်ရှိမြန်မာပြည်တော်လှန်ရေးကဘယ်လိုနိုင်ငံ
ရေးလမ်းစဉ်( Political Movement) ကဦးဆောင်
နေသလဲဆိုတာနိုင်ငံတကာအနေနဲ့နားလည်ဘို့ခက်
ခဲသည့်ပဟေဠိတစ်ခုဖြစ်နေသည်။ EAOs တွေအ
နေနဲ့ Federal Democracy လိုချင်တယ်လို့ပြောနေ
ပေမဲ့သူတို့လိုချင်တဲ့နိုင်ငံရေးမူဝါဒကမူမမှန်တဲ့နိုင်
ငံရေးဝါဒဖြစ်နေသည်။ Federal Democracy လို့
ဘယ်လောက်အော်အော် Federal Democracy
အတွက်ဦးဆောင်ပြီးနိုင်ငံတကာရှေ့မှာသံတမန်
ရေးနှင့်ဦးဆောင်လှုပ်ရှားနေတဲ့ NUG အစိုးရကို
လည်းအပြည့်အဝထောက်ခံပြီးသူတို့ရဲ့ဦးဆောင်
မှုကိုလိုလိုလားလားမခံယူလိုပါ။ဒါမှမဟုတ်ဘဲသူ
တို့အနေနှင့်တိုက်ပွဲကိုနိုင်ငံတိုက်တတ်ပေမဲ့နိုင်ငံ
တကာရဲ့ထောက်ခံအားပေးမှုရဘို့အတွက်လည်း
ဘဲသံတမန်နည်းလမ်းဆန်ဆေန်နှင့်မဆောင်ရွက်
နိုင်ပါ။ပြည်တွင်းမှာဘယ်လောက်နာမည်ကြီးကြီး
ပြည်ပမှာဘာမှမစွမ်းဆောင်နိုင်ပါ။
ဝမ်းနည်းစရာကောင်းသည်မှာမြန်မာပြည်သည်
အခုလိုနိုင်ငံရေးအခင်းကျင်းနှင့်စစ်အာဏာရှင်
ကိုတော်လှန်ခုခံနေသရွေ့ဘယ်တော့မှ Libya လို၊
Syria လိုနိုင်ငံဖြစ်လာမည်မဟုတ်ပါ။အာဏာ
ရှင်စနစ်ကိုဖြုတ်ရာမရောက်ဘဲအာဏာကိုအချင်း
ချင်းလုပ်ယူနေကြသည်နှင့်တူနေသည်။
တိုင်းပြည်အရေးထက်လူမျိုးအရေးကြောင့်တော်
လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေအချင်းချင်းယုံကြည်မှုမတည်
ဆောက်နိုင်ဘူး။အသူ့အကျိုးကိုယ့အကျိုးမျှော်
ကိုးပြီးလက်နက်ကိုင်ကြသည်။စစ်အာဏာရှင်ပြုတ်
ကျတဲ့တစ်နေ့ရောက်ရင်ကိုယ်ပိုင်ဥပဒေတွေ၊ကိုယ်
ပိုင်ပြဌါန်းချက်တွေနဲ့ခွက်လုကြအုံးမယ်။
မ.အ.လကတော့စစ်တပ်လက်ထဲမှာဘဲအာ
ဏာထားမယ်။စစ်အာဏာရှင်စနစ်အောက်မှာဘဲ
ဆက်ရှိနေရမယ်။ဒါကသူ့ရဲ့နိုင်ငံရေးပန်းတိုင်ဘဲ။
ကျွန်တော်တို့မြန်မာပြည်သည်အရာရာတိုင်း၌
လူမျိုးရေးရှေ့တန်းတင်ကြသဖြင့်အဆုံးမှာအင်
အားကြီးတဲ့လူမျိုးကသာအနိုင်ယူနေကြသည်။
လူမျိုးရေးကို(Neutral) ထားပြီးနိုင်ငံရေးလုပ်တဲ့
နိုင်ငံရေးသမာါ်စစ်စစ်တွေလိုအပ်နေပါသည်။
ကိုယ့်လူမျိုးကိုအမှန်တကယ်ချစ်ရင်ကိုယ့်နိုင်ငံ
ကိုအမှန်တကယ်ချစ်ပြီးဘုံသဘောတူညီမှုကိုအ
ရင်ဖေါ်ဆောင်နိင်ဘို့လိုအပ်ပါလိမ့်မည်။ကိုယ့်လူ
မျိုး၊ကိုယ့်နေရာဒေသနှင့်ကိုယ့်ရဲ့ရပိုင်ခွင့်ဆိုတဲ့
ခေါင်းစဉ်အောက်ကနေဒီစစ်တပ်ကိုတော်လှန်နေ
သမျှဘယ်တော့မှနိုင်ငံတကာရဲ့ထောက်ပံ့ပေးမှု
ကိုဘယ်တော့မှထိထိရောက်ရောက်ရနိုင်မည်မ
ဟုတ်ကြောင်းဝေဖန်ထောက်ပြလိုက်ပါသည်။
