05/09/2026
Semiha Berksoy
Karton üzeri karışık teknik 70x50 cm.
Türk opera tarihinin ilk kadın primadonnası, tiyatro oyuncusu ve ressam Semiha Berksoy (1910–2004), Türk çağdaş sanatının en özgün ve ekspresyonist figürlerinden biridir. Sanatın farklı disiplinlerini bünyesinde bütünleştiren Berksoy; resim çalışmalarını birer belge, anı ve tutku dışavurumu olarak kurgulamıştır. Sanatçının görsellikle metni iç içe geçiren dramatik üslubu, kendi yaşam öyküsünü, sahnede canlandırdığı opera karakterlerini ve kişisel bağlarını doğrudan tuval veya karton yüzeyine aktarmasına olanak tanımıştır.
Kasım 2000 tarihli, karton üzerine karışık teknikle gerçekleştirilmiş bu eser, sanatçının tutkulu dramatik dilini net bir şekilde yansıtmaktadır. Kompozisyonda, merkezde konumlanan özgün figür ile onu sarmalayan dikey ve yatay kompozisyon hatları göze çarpmaktadır. Yeşil ve kırmızı renklerin zıtlığıyla pekiştirilen ekspresif fırça darbeleri, sanatçının görsel anlatımındaki güçlü duygusal yoğunluğu sergilemektedir. Eserin yüzeyinde yer alan el yazısı notlar, görsel imgeyi tipografik unsurlarla destekleyerek işi tek bir görsel kompozisyon olmanın ötesine taşımakta ve kavramsal bir belge niteliği kazandırmaktadır.
Eserin Ludwig van Beethoven’ın Fidelio operasındaki “Leonore” karakterine ve sanatçının jübile tarihine bir ithaf barındırdığı görülmektedir. Sol alt bölümde “Leonore / Aria / Ludwig van Beethoven / Semiha Berksoy” ifadeleri dikkat çekerken, sağ tarafta 2 Kasım 2000 tarihli jübile anısına yazılmış ithaf notları yer almaktadır. Sanatçının jübile döneminde ürettiği bu özel çalışma; operaya duyduğu bağlılığı, kendi sanat geçmişini ve sahne kimliğini resim sanatıyla harmanladığı otobiyografik bir eser olarak öne çıkmaktadır.