16/08/2026
Tüy Kalemler, Doug Wright tarafından yazılmış, Fransız yazar ve filozof Marquis de Sade'ın hayatının son dönemini anlatan bir tiyatro oyunu. Erdal’ın incelikle oynayıp yönettiği, benim de yönetmen yardımcılığını üstlendiğim, oyunculuklar, reji üzerine sanatsal tartışmaların doruğuna ulaştığımız göz bebeğim.
Marquis de Sade, Charenton Akıl Hastanesi’nde izole edilmesine rağmen tüy kalemler bulup yazmaya devam eder. Yazdıkları sakıncalı bulunup kalem kağıtlarına el konulur. Ama yazmaktan vazgeçmez. Dışkısı, kanıyla çarşaflara yazar. Engellenemeyen Sade’ın önce parmakları, en sonunda da susturmak için dili kesilir. Oyun, Erdal’ın vizyonu, yaratıcılığı, dehasıyla, büyüleyici, sözü çok güçlü bir esere döner. Rahiple konuştuğu bir sahnede yazdığı eserlerin insanları olumsuz etkilemesi fikrine karşı; “Ben okuyucunun bunu okurken kim olduğuna, nereden geldiğine, karısıyla kavga edip etmediğine, inancına, içki içip içmediğine karışamam ki” der. Sahibinin düşüncelerini ortaya koyduğu sanat eseri, onu okuyan veya seyreden insanların, kendi fikir, sosyo-ekonomik durum, çevre, aile ve algısına göre değişir. Bir eseri okuyan veya seyreden her birey kendi yaşantısı ve algısı oranında eseri değerlendirip yorumlar. O yüzden ucu açıktır, onlarca ses çıkar. Ama ortak sese hakim olan evrensel ve ölümsüz olur. Her daim politik olanı sanatla birleştiren Tatbikat Sahnesi bu eserinde de sanat, ifade özgürlüğü ve sansür kavramlarını sert bir dille sorgularken sanatın estetik gücünü kullanarak seyirciye ulaşır. Buradan usta tiyatro sanatçısı, Erdal Beşikcioğlu’nun muazzam sesinden Sade’ın cümleleriyle sizi baş başa bırakıyorum. Unutmamak hep hatırlamak için. Ankara Devlet Tiyatrosu’da 20 yılı aşkın görev yapıp, emekli olmuş, iki çocuk babası, kurmuş olduğu Tatbikat Sahnesi’nde tiyatro bölümünden mezun ve okuyan birçok gence mesleği öğretmiş, yön vermiş, saha açmış büyük bir ustadır. Unutmamak ve unutturmamak adına sanat, her zaman en işlevsel yoldur. Yolu bilene…
