22/07/2026
ท่าอวกาศยาน จุดแข็งและข้อได้เปรียบของไทย สู่โอกาสของเศรษฐกิจอวกาศใหม่ 🚀🛰️
ท่าอวกาศยาน จุดแข็งและข้อได้เปรียบของไทย สู่โอกาสของเศรษฐกิจอวกาศใหม่
รู้จัก “ท่าอวกาศยาน” หรือ Spaceport พร้อมวิเคราะห์จุดแข็งและข้อได้เปรียบของประเทศไทย สู่โอกาสของเศรษฐกิจอวกาศใหม่ที่ไม่ควรพลาดไป
เมื่อวันเสาร์ที่ 17 กรกฎาคม ที่ผ่านมา บริษัทสตาร์ทอัพอินเดียชื่อ Skyroot Aerospace ประสบความสำเร็จในการทดสอบจรวดวิกรัม-1 (Vikram-1) ขึ้นสู่วงโคจรอวกาศ นับเป็นบริษัทเอกชนเจ้าแรกของประเทศอินเดียที่สามารถพัฒนาจรวดขึ้นสู่วงโคจรรอวกาศ (Orbital Class) โดยการนำส่งครั้งนี้ เกิดขึ้นที่ ท่าอวกาศยานสตีษ ธวัน (Satish Dhawan Space Centre) เมืองศรีหริโกฏ รัฐอานธรประเทศ ซึ่งดูแลโดยหน่วยงานอวกาศประเทศอินเดีย (ISRO)
ท่าอวกาศยานนี้ เป็นท่าอวกาศยานหลักของประเทศอินเดีย ตั้งอยู่ติดชายฝั่งตะวันออก หันหน้าเข้าสู่อ่าวเบงกอล มีลานปล่อยจรวดหลายขนาด ตั้งแต่สำหรับภารกิจส่งยานไปดวงจันทร์ จนถึงส่งดาวเทียมวงโคจรใกล้โลก ซึ่งดาวเทียมธีออส-2เอ (THEOS-2A) ก็ถูกนำส่งจากท่าอวกาศยานนี้เช่นกัน
การนำส่งจรวดวิกรัม-1 ครั้งนี้ จะไม่สามารถเกิดขึ้นได้เลย หากประเทศอินเดียไม่มีโครงสร้างพื้นฐานรองรับ ทั้งท่าอวกาศยาน และอุตสาหกรรมจรวดที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะการผลักดันการส่งเสริมภาคเอกชนอวกาศใน รัฐบาลยุคท่าน นเรนทระ ทาโมทรทาส โมที (Narendra Damodardas Modi) ที่เน้นการใช้โครงสร้างพื้นฐาน และองค์ความรู้ภาครัฐ มาส่งเสริมผู้เล่นภาคเอกชนทั้งห่วงโซ่อุปทาน และในวันนี้ ประเทศอินเดียสามารถประกาศได้อย่างเต็มตัวถึงก้าวสำคัญ ผลสำเร็จในการส่งเสริมภาคเอกชน ให้สามารถมีเทคโนโลยีแข่งขันในอุตสาหกรรมอวกาศโลก
จากที่ศาสตราจารย์ ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ได้ตอบกระทู้ถามสดในที่ประชุม สว. เมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม ถึงแผนการศึกษา "ท่าอวกาศยานไทยเพื่อสันติ" (Commercial Spaceport for Peaceful Purposes) อย่างละเอียด ทำให้เกิดความสนใจถึงเรื่องท่าอวกาศยานในวงกว้าง และโอกาสของไทยในการพัฒนาอย่างจริงจัง
ท่าอวกาศยาน ไม่ได้มีแค่ฐานปล่อยจรวด ที่ใช้ในการขึ้นบินของพาหนะนำส่งเพียงเท่านั้น แต่ครอบคลุมถึงโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นสำหรับการนำส่งอย่างรอบด้าน อาทิ อาคารประกอบและติดตั้งดาวเทียม ระบบจัดเก็บและจ่ายเชื้อเพลิง อาคารควบคุมการปล่อยภารกิจ สถานีสนับสนุนภาคพื้นดิน และระบบขนส่ง เป็นต้น เพื่อให้จรวดและอวกาศยานสามารถขึ้นบินได้อย่างปลอดภัยที่สุด
ตัวอย่างของท่าอวกาศยานอันเป็นที่รู้จัก ได้แก่ ศูนย์อวกาศเคนเนดีของ NASA ที่รัฐฟลอริดา สหรัฐอเมริกา ศูนย์ปล่อยดาวเทียมจิ่วฉวนของ CASC ในประเทศจีน ท่าอวกาศยานไบโคนูร์ ของ ROSCOSMOS ในบริเวณประเทศคาซัคสถาน และศูนย์อวกาศเกียนา ของ ESA ณ เฟรนช์เกียนา จังหวัดโพ้นทะเลของฝรั่งเศส ซึ่งท่าอวกาศยานเหล่านี้มีความคล้ายกัน คือตั้งอยู่ในตำแหน่งที่ใกล้เคียงกับเส้นศูนย์สูตรที่สุด เพื่อใช้ประโยชน์จากแรงเหวี่ยงในการหมุนรอบตัวเองของโลก ให้ประหยัดเชื้อเพลิง และเข้าถึงวงโคจรได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้การที่มีที่ตั้งในละติจูดที่ต่ำ จะสามารถรองรับการนำส่งสู่วงโคจรแบบลาดเอียงต่ำ (Low-inclination Orbit) ที่กำลังเป็นวงโคจรที่มีลูกค้าเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และเป็นที่ต้องการจากประเทศใกล้เส้นศูนย์สูตร
ประเทศไทย ซึ่งมีตำแหน่งที่ตั้งใกล้กับเส้นศูนย์สูตร และชายฝั่งเปิดยาวตลอดแนวภาคใต้ จึงมีความได้เปรียบในเชิงภูมิศาสตร์ พร้อมกับมีพื้นที่อ่าวไทยเป็นเขต Drop Zone เพื่อปลดจรวดส่วนต่าง ๆ ออกไปได้ โดยไม่เป็นอันตรายต่อชุมชนหรือบ้านเรือนผู้คน โดย GISTDA หรือ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) ได้มีการศึกษาความเป็นไปได้โครงการจัดตั้งท่าอวกาศยาน ร่วมกับ บริษัท เคพีเอ็มจี ภูมิไชย ที่ปรึกษาธุรกิจ จำกัด หรือ KPMG
จากผลศึกษาความเป็นไปได้ พบว่าการสร้าง Spaceport จะสร้างผลตอบแทนทางสังคม อาทิ การสร้างงาน ยกระดับบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญด้านอวกาศ และกระตุ้นให้เกิดการลงทุนจากต่างประเทศ โดยศาสตราจารย์ ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ ระบุว่าจะใช้โมเดลร่วมทุน PPP หรือ Public-Private Partnership ระหว่างภาครัฐและเอกชน เพื่อไม่เป็นการใช้งบประมาณแผ่นดินสูงไป และยังได้ผลประโยชน์ Spillover Effect จากการดึงดูดอุตสาหกรรมขั้นสูงอื่น ๆ เข้ามาในประเทศไทย
โรดแมปการสร้างท่าอวกาศยานไทย เพื่อเป็นศูนย์กลางของอาเซียน โดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ระยะ ได้แก่
ระยะที่ 1 (ปีที่ 1-2): ศึกษาความเป็นไปได้ในทุกมิติ และผลักดัน พ.ร.บ. กิจการอวกาศ
ระยะที่ 2 (ปีที่ 3-5): คัดเลือกพื้นที่ เปิดประมูล และเริ่มการก่อสร้าง พร้อมเปิดทดสอบเที่ยวบินแบบ Sub-orbital เพื่อทดสอบ
ระยะที่ 3 (ปีที่ 5-10): เปิดให้บริการแบบ Orbital Flight เข้าสู่วงโคจร มุ่งสู่การเป็นฮับเศรษฐกิจอวกาศแห่งอาเซียน
เพื่อสนับสนุนภารกิจการสร้างท่าอวกาศยาน GISTDA ในฐานะหน่วยงานอวกาศของไทย ได้พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานต่าง ๆ เพื่อรองรับกับอุตสาหกรรมอวกาศในประเทศ ตั้งแต่ศูนย์ประกอบและทดสอบดาวเทียมแห่งชาติ หรือ NAIT ระบบจัดการจราจรอวกาศ (STM) และการสร้างบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญ โดยเฉพาะวิศวกรดาวเทียมที่ได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้ และสามารถสร้างดาวเทียมได้เองในประเทศ ที่พร้อมถ่ายทอดข้อมูลให้กับผู้ประกอบการ ตลอดจนเยาวชนที่สนใจในสายงานด้านอวกาศ เพื่อให้บุคลากรเหล่านี้เป็นกำลังสำคัญต่อการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมอวกาศไทย
และสิ่งสำคัญที่ GISTDA กำลังขับเคลื่อน ร่วมกับหน่วยงานพันธมิตรในขณะนี้ คือการปลดล็อคข้อจำกัด การทดลอง วิจัยเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาจรวดวิจัย ที่จะเป็นจุดเริ่มต้นในการพัฒนาจรวดขึ้นสู่วงโคจรอวกาศ เปิดพื้นที่ให้นักวิจัยไทย บริษัทตาร์ทอัพในประเทศไทย สามารถนำส่งจรวดขึ้นได้บนแผ่นดินไทย เป็นจุดเริ่มต้นสำคัญ ที่ต้องส่งเสริมควบคู่ไปกับการพัฒนาท่าอวกาศยาน
ในช่วงเวลาที่โลกกำลังก้าวเข้าสู่ยุคเศรษฐกิจอวกาศใหม่ การพัฒนาท่าอวกาศยาน หรือ Spaceport เป็นหมุดหมายที่สำคัญต่อการยกระดับประเทศไทย จากผู้ซื้อดาวเทียมในอดีต สู่ผู้เล่นที่มีส่วนสำคัญในอุตสาหกรรม ที่จะมีมูลค่าสูงกว่า 35 ล้านล้านบาทในอีกไม่กี่ปีจากนี้ และแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของคนไทย บริษัทไทย ว่ามีความพร้อมและความสามารถในด้านอวกาศได้ไม่น้อยไปกว่าชาติอื่นใด
#ท่าอวกาศยาน
-----
Spaceport: Thailand's Strengths and Advantages Toward Opportunities in the New Space Economy
On Saturday, July 17, Indian startup “Skyroot Aerospace” successfully launched Vikram-1 rocket into space orbit, making it the first private company in India capable of developing an orbital-class rocket. This launch took place at the Satish Dhawan Space Centre in Sriharikota, Andhra Pradesh, which is managed by the Indian Space Research Organisation (ISRO).
This spaceport is India's primary launch facility, located on the eastern coast facing the Bay of Bengal. It features multiple launchpads ranging from missions to the Moon to launching satellites into Low Earth Orbit. Notably, the THEOS-2A satellite was also launched from this spaceport.
The launch of the Vikram-1 rocket could not have occurred without India's supporting infrastructure, including both spaceports and related rocket industries. This success stems particularly from the promotion of the private space sector under Prime Minister Narendra Damodardas Modi's administration, which emphasized leveraging government infrastructure and expertise to support private sector players across the entire supply chain. Today, India can proudly announce a major milestone: success in promoting the private sector to possess competitive technologies in the global space industry.
Following a detailed response to an interpellation at the Senate meeting on July 6 by Professor Yoteschanan Wongsawat, Deputy Prime Minister and Minister of Higher Education, Science, Research and Innovation, regarding the study plan for the "Commercial Spaceport for Peaceful Purposes," widespread interest in spaceports and Thailand's potential for serious development has been sparked.
A spaceport is not merely a launchpad used for the takeoff of launch vehicles, but encompasses comprehensive infrastructure required for launches. This includes satellite assembly and integration facilities, fuel storage and distribution systems, mission control centers, ground support stations, and transportation systems, ensuring rockets and spacecraft can launch as safely as possible.
Examples of well-known spaceports include NASA's Kennedy Space Center in Florida, USA; CASC's Jiuquan Satellite Launch Center in China; ROSCOSMOS's Baikonur Cosmodrome in Kazakhstan; and ESA's Guiana Space Centre in French Guiana, an overseas department of France. These spaceports share a key similarity: they are situated close to the equator to leverage the centrifugal force of Earth's rotation, saving fuel and reaching orbit efficiently. Furthermore, location at low latitudes supports launches into low-inclination orbits, an orbit type experiencing rapidly growing customer demand from countries near the equator.
Thailand, situated near the equator with an open coastline extending along its southern region, possesses geographical advantages along with the Gulf of Thailand serving as a drop zone for discarding rocket stages safely without endangering local communities or residential areas. The Geo-Informatics and Space Technology Development Agency (Public Organization), or GISTDA, has conducted a feasibility study for the spaceport establishment project in collaboration with KPMG Phoomchai Business Advisory Ltd.
According to the feasibility study, establishing a spaceport will yield social returns, such as job creation, upskilling specialized space personnel, and stimulating foreign investment. Professor Yoteschanan Wongsawat indicated that a Public-Private Partnership (PPP) model will be utilized to prevent excessive government budget spending while generating spillover effects that attract other high-tech industries to Thailand.
The roadmap for constructing a Thai spaceport to become an ASEAN hub, as outlined by the Minister of Higher Education, Science, Research and Innovation, is divided into 3 phases:
Phase 1 (Years 1–2): Conduct comprehensive feasibility studies across all dimensions and push forward the Space Affairs Act.
Phase 2 (Years 3–5): Select the site, open bidding, initiate construction, and commence sub-orbital test flights.
Phase 3 (Years 5–10): Open commercial services for orbital flights, aiming to become the space economy hub of ASEAN.
To support the spaceport development mission, GISTDA, as Thailand's space agency, has developed various infrastructure components to accommodate the domestic space industry. These include the National Assembly Integration and Testing Center(NAIT), Space Traffic Management (STM) systems, and specialized personnel development—particularly satellite engineers who have received knowledge transfers and can now build satellites domestically. These engineers are ready to transfer knowledge to entrepreneurs and interested youth, serving as a key force driving the Thai space industry.
Crucially, GISTDA, in collaboration with partner agencies, is currently driving efforts to unlock restrictions regarding experimentation and research on technologies related to research rockets. This serves as the starting point for developing orbital launch vehicles, allowing Thai researchers and domestic startups to launch rockets from Thai soil—a vital milestone that must be promoted alongside spaceport development.
As the world enters the era of the New Space Economy, developing a spaceport is a major milestone in elevating Thailand from a past satellite buyer into a key player in an industry projected to be worth over 35 trillion baht in the coming years. It demonstrates the potential and readiness of Thai people and Thai companies to compete in the space domain on par with any other nation.
