18/06/2025
𝑱𝒆𝒂𝒏-𝑩𝒂𝒑𝒕𝒊𝒔𝒕𝒆 𝑫𝒖𝒓𝒂𝒏𝒅
บทสนทนาใหม่ของศิลปะเชิงวัตถุระหว่างสิ่งประดิษฐ์และเศษซาก
เมื่อความ Minimalism มักเป็นเหมือนค่าเริ่มต้นของการออกแบบ...แต่ “Jean-Baptiste Durand” (ฌ็อง-บาติสต์ ดูร็อง) ดีไซเนอร์ชาวฝรั่งเศส กลับสร้างสรรค์ผลงานอันซับซ้อนและซ่อนรายละเอียดไว้มากมาย ด้วยสไตล์ที่เต็มไปด้วยจินตนาการราวกับนิยายไซไฟ ที่เรียกว่า “Techno Exuberance” โดยใช้รูปแบบการระเบิดความคิดสร้างสรรค์ทางเทคโนโลยีให้ควบรวมเข้ากับสิ่งประดิษฐ์ที่เต็มไปด้วยองค์ประกอบอันหลากหลาย ทั้งวัสดุ Hi-tech Low-tech, สิ่งทอ, สายไฟสายเคเบิล, แผงไฟ LED จนถึงชิ้นส่วนที่ถูกพิมพ์ด้วยระบบสามมิติ ซึ่งวัสดุทั้งหมดเหล่านี้ ก็ได้ถูกประกอบรวมกันจนเกิดเป็นรูปแบบของงาน “ศิลปะเชิงวัตถุ” ที่ตั้งคำถามปลายเปิดใหม่ ๆ ให้กับผู้คนได้ร่วมสนทนา
ในช่วง Milan Design Week 2025 เดือนเมษายนที่ผ่านมา ผลงานล่าสุดของ Durand ก็ได้ถูกจัดแสดงในงานนิทรรศการ Alcova ซึ่งสามารถสะท้อนวิธีการทำงานแบบซับซ้อนเหล่านี้ได้อย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็น “Canidogz” งานซีรีส์โคมไฟ ที่ให้ความรู้สึกเป็นทั้งของแต่งบ้านและอุปกรณ์ในโลกดิสโทเปีย โดยเขาได้ผสมผสานวัสดุผ้า Fabrics Strapped ของเสื้อสุนัขหุ้มเข้ากับโครงเหล็ก หรือเก้าอี้ “Hyperbeast” ที่สร้างมาจากท่อโลหะผสมกับ Polywood และตกแต่งด้วยสายไฟ, PLA (พิมพ์ 3 มิติ), แผง LED, ผ้า และชิ้นส่วนไฟฟ้าอย่างแน่นขนัด ราวกับเป็นซากของวัตถุในโลกอนาคตที่นักโบราณคดีไซไฟขุดพบขึ้นมา ส่วนงานเซรามิกอย่าง “DR-008” ก็พาเรานึกถึงโลกที่ไร้ฟอสซิล ซึ่งมนุษย์รอดชีวิตด้วยไหวพริบ การดัดแปลง และการสร้างคุณค่าจากซากเทคโนโลยีที่พังแล้วให้กลับมาใช้ได้อย่างมีความหมายอีกครั้ง โดยแรงบันดาลใจของ Durand ส่วนใหญ่จะมาจากภาพที่เขาเห็นระหว่างวัน วัสดุที่พบโดยบังเอิญ หรือรายละเอียดเล็ก ๆ ที่มาสะกิดความสนใจ เขาเปรียบเทียบกระบวนการทำงานของตัวเองว่าคล้ายกับโปรดิวเซอร์เพลงแร็ป ที่เก็บตัวอย่าง (Sample) มาใช้ทั้งในแบบดั้งเดิมและดัดแปลงใหม่ทั้งหมด โดยเริ่มต้นจากการสเก็ตช์ในสมุดก่อนเข้าสู่การสร้างแบบจำลอง 3D
Durand มองว่าผลงานของเขาเป็นเสมือนภาพเปรียบเปรยของชีวิตยุคโอเวอร์โหลดทั้งข้อมูล อารมณ์ และความกลัวต่ออนาคตที่อยู่ภายใต้เงาของ AI ซึ่งเขาไม่ได้จะปลอบประโลมความวิตกเหล่านี้ หากแต่เลือกเผชิญหน้ากับมันตรง ๆ ด้วยอารมณ์ขันและการทดลองอย่างอิสระ “ผมไม่ได้ตั้งใจจะต่อต้านอะไรโดยตรงหรอกครับ แต่ถ้างานของผมทำให้ใครสักคนตั้งคำถามขึ้นมาได้ นั่นถือว่าประสบความสำเร็จแล้ว ผมชอบไอเดียของวัตถุโง่ ๆ ที่ตั้งคำถามฉลาด ๆ ”
ผลงานของ Jean-Baptiste Durand คือภาพสะท้อนของโลกที่เต็มไปด้วยความย้อนแย้งระหว่างอดีตและอนาคต ระหว่างความหวังและความกลัว ระหว่างความล้ำสมัยและการหวนกลับสู่รากเหง้า มันไม่เพียงท้าทายกรอบของงานออกแบบ แต่ยังเป็นกระจกสะท้อนสภาวะของโลกใบนี้อย่างตรงไปตรงมา เขายอมรับว่าผลงานของเขาอาจสะท้อนภาพของโลกบริโภคนิยมและความยั่งยืนแบบฉาบฉวย (Greenwashing)
“ถ้าสักวันหนึ่งมีใครพบชิ้นงานของผมในอีก 200 ปีข้างหน้า แล้วเขาคิดว่า “คนที่ทำสิ่งนี้คงเป็นคนดี” แค่นั้นก็พอแล้วครับ” - Jean-Baptiste Durand
Sources and all images : www.yatzer.com