28/08/2026
Space–Time–Audience as Choreographic Material : The Rehearsal Process of IBSEN120
Contemporary performance-making is no longer confined to the production of a completed choreography that is subsequently placed within a designated performance space. Rather, space, time, audience, architecture, objects, sound, light, and environment can all participate in shaping the form and experience of the performance. This approach is clearly articulated in Richard Schechner’s concept of Environmental Theatre, which understands the theatrical event as emerging not solely from the performer, the dramatic text or dance score, and the stage, but through the dynamic relationships among performers, audience, architecture, sensory stimuli, production elements, and environment.
From this perspective, space is not merely the location in which a performance takes place. It is a set of conditions that actively influences how performance comes into being. Similarly, time is not simply a scheduled duration for presentation, but an element that shapes rhythm, perception, duration, and the quality of experience. The audience, meanwhile, is not merely a receiver of meaning or information, but an active component of the system through which the performance event is constituted.
One of the key propositions of Environmental Theatre is the dismantling of conventional boundaries between stage space and audience space, together with the notion of flexible and variable focus. Such an approach allows multiple events to occur simultaneously across a space, enabling individual spectators to encounter the performance through different trajectories of attention, perception, and physical positioning. This raises a fundamentally choreographic question: What kinds of relationships are being produced among bodies, audiences, and space?
IBSEN120: Thinking Through Space and Time
During the IBSEN120 rehearsal on 27 August 2026, from 17:00 to 21:00, director and choreographer Jitti Chompee placed particular emphasis on the conditions of the actual performance environment and the circumstances in which the work would be encountered.
The rehearsal process was not concerned solely with achieving precision in movement or choreography. Instead, it functioned as an investigation into the relationships between the body and the various elements that collectively constitute the performance event.
From this perspective, choreography does not exist independently from the conditions of its presentation. It emerges through a dynamic relationship among:
BODY – SPACE – TIME – AUDIENCE – ENVIRONMENT – RELATION – CHOREOGRAPHIC EVENT
This model suggests that Space–Time–Audience can be treated as choreographic material, alongside the body, movement, and objects. Each of these elements has the capacity to transform the quality of movement, perception, and relational dynamics within the performance environment.
Choreography, therefore, does not become “complete” simply when movement has been created. It reaches its full potential as performance when movement enters into a live relationship with space, time, audience, architecture, sound, objects, and social context, generating a present and situated condition of performance.
From the Invisible System to the Choreographic System
This proposition becomes particularly significant when considered in relation to the central conceptual framework of IBSEN120: the Invisible System.
The work does not merely question invisible systems at the level of content or thematic representation. Its own process of constructing performance reveals how systems can operate through spatial conditions and the organization of bodies.
Architecture can regulate movement.
Spatial arrangement can determine distance and relational proximity.
Lighting can determine what becomes visible and what remains concealed.
Sound can direct attention and establish rhythm.
Objects can generate affordances and conditions for action.
Audience arrangement can shape social behaviour.
Time can structure rhythm, duration, and perception.
Institution / Venue can produce expectations and frames of interpretation.
Space, therefore, does not function merely as scenography or as a visual backdrop for performance. It can instead be understood as a Choreographic System, a system that participates in determining how bodies move, how audiences look, and how relationships among the various elements of the performance are produced.
What becomes particularly significant in IBSEN120 is that the work does not simply speak about the Invisible System. It constructs conditions through which the audience can sense, encounter, and experience such systems through their own bodies and through the immediate conditions of the performance event.
For this reason, IBSEN120 need not be confined to the category of Site-Specific Performance. Its methodology extends beyond the production of a work for a particular site. Rather, it examines how the conditions of place, time, audience, and context can actively transform the work itself.
The process can therefore be understood through the frameworks of Site-Responsive Practice and Context-Responsive Choreography, approaches that regard space not simply as a location in which performance is presented, but as an active condition to which performance must continually respond, negotiate, and adapt.
In this sense, the rehearsal space is not merely where choreography is tested. It becomes a laboratory in which the choreography encounters the systems that surround it. The performance emerges through this encounter: between body and architecture, movement and duration, performer and spectator, intention and contingency.
Choreography becomes not only the composition of movement, but the composition of conditions.
Space–Time–Audience as Choreographic Material
พื้นที่ เวลา และผู้ชม: กระบวนการซ้อม IBSEN120
การสร้างสรรค์การแสดงร่วมสมัยในปัจจุบันมิได้จำกัดอยู่ที่การสร้าง choreography ให้เสร็จสมบูรณ์ แล้วจึงนำผลงานไปจัดวางในพื้นที่สำหรับการแสดง หากแต่พื้นที่ เวลา ผู้ชม สถาปัตยกรรม วัตถุ เสียง แสง และสภาพแวดล้อม ล้วนสามารถเป็นองค์ประกอบที่มีส่วนร่วมในการกำหนดรูปแบบและประสบการณ์ของการแสดง แนวคิดดังกล่าวปรากฏอย่างชัดเจนในแนวทาง Environmental Theatre ของ Richard Schechner ซึ่งมอง theatrical event ว่าไม่ได้เกิดจากนักแสดง บทละคร และเวทีเพียงเท่านั้น แต่เกิดจากความสัมพันธ์ระหว่าง performer, audience, architecture, sensory stimuli, production elements และ environment ทั้งหมด
จากมุมมองนี้ “พื้นที่” จึงไม่ใช่เพียงสถานที่ที่การแสดงเกิดขึ้น แต่เป็นเงื่อนไขที่มีผลต่อการเกิดขึ้นของ performance เช่นเดียวกับ “เวลา” ที่มิได้เป็นเพียงช่วงเวลาสำหรับจัดแสดง แต่เป็นองค์ประกอบที่กำหนดจังหวะ การรับรู้ ระยะเวลา และคุณภาพของประสบการณ์ ขณะเดียวกันผู้ชมก็ไม่ได้เป็นเพียงผู้รับสาร หากเป็นส่วนหนึ่งของระบบที่ทำให้เหตุการณ์การแสดงเกิดขึ้นจริง
แนวคิดสำคัญประการหนึ่งของ Environmental Theatre คือการรื้อเส้นแบ่งแบบเดิมระหว่าง stage space และ audience spaceรวมถึงแนวคิดเรื่อง flexible and variable focus ซึ่งเปิดโอกาสให้เหตุการณ์ในพื้นที่เกิดขึ้นได้มากกว่าหนึ่งจุด และทำให้ผู้ชมแต่ละคนอาจรับรู้ performance ผ่านเส้นทาง ความสนใจ และตำแหน่งแห่งที่ของตนเองที่แตกต่างกัน ก่อให้เกิดคำถามทาง choreographic ที่ว่า ร่างกาย ผู้ชม และพื้นที่กำลังสร้างความสัมพันธ์อะไรต่อกัน
IBSEN120 กับการคิดงานจาก Space และ Time
จากกระบวนการซ้อม IBSEN120 วันที่ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2569 ช่วงเวลา 17:00–21:00 น. ผู้กำกับ จิตติ ชมพี ได้ให้ความสำคัญกับเงื่อนไขของพื้นที่และสถานการณ์จริงของการแสดงเป็นอย่างยิ่ง กระบวนการซ้อมมิได้มุ่งเพียงการทำให้ movement หรือ choreography มีความแม่นยำเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการตรวจสอบความสัมพันธ์ระหว่างร่างกายกับองค์ประกอบต่าง ๆ ที่จะร่วมกันสร้าง performance event ในมุมนี้ choreography จึงมิได้ดำรงอยู่อย่างเป็นอิสระจากเงื่อนไขของการนำเสนอ แต่เกิดขึ้นผ่านความสัมพันธ์ระหว่าง
BODY - SPACE - TIME - AUDIENCE - ENVIRONMENT - RELATION - CHOREOGRAPHIC EVENT
โมเดลดังกล่าวทำให้เห็นว่า Space–Time–Audience สามารถถูกนำมาใช้เป็น choreographic material ได้ เช่นเดียวกับร่างกาย การเคลื่อนไหว หรือวัตถุ เพราะแต่ละองค์ประกอบสามารถเปลี่ยนแปลงคุณภาพของการเคลื่อนไหว การรับรู้ และความสัมพันธ์ในพื้นที่ได้
ดังนั้น choreography จึงไม่ได้ “เสร็จ” เพียงเมื่อ movement ถูกสร้างขึ้น แต่จะเกิดความสมบูรณ์ในฐานะ performance เมื่อ movement เข้าไปสัมพันธ์กับ space, time, audience, architecture, sound, objects และ social context จนเกิดเป็นสภาวะปัจจุบัน
จาก Invisible System สู่ Choreographic System
ประเด็นดังกล่าวมีความสำคัญเป็นพิเศษเมื่อพิจารณาร่วมกับแนวคิดหลักของ IBSEN120 เรื่อง Invisible System เพราะงานมิได้เพียงตั้งคำถามต่อระบบที่มองไม่เห็นในระดับเนื้อหา แต่กระบวนการสร้าง performance เองก็เผยให้เห็นว่า “ระบบ” สามารถทำงานผ่านองค์ประกอบของพื้นที่และการจัดวางร่างกายได้อย่างไร
Architecture สามารถกำหนดการเคลื่อนที่, Spatial Arrangement สามารถกำหนดระยะห่างและความสัมพันธ์, Lighting สามารถกำหนดสิ่งที่มองเห็นและสิ่งที่ถูกซ่อน, Sound สามารถกำหนด attention และ rhythm, Objects สามารถสร้าง affordance และเงื่อนไขของการกระทำ, Audience Arrangement สามารถกำหนด social behaviour, Time สามารถกำหนด rhythm, duration และ perception, Institution / Venue สามารถสร้าง expectation และกรอบการรับรู้
ด้วยเหตุนี้ พื้นที่จึงไม่ได้ทำหน้าที่เป็นเพียง scenography หรือฉากประกอบการแสดง แต่สามารถถูกมองเป็น Choreographic System ซึ่งมีส่วนกำหนดว่าร่างกายจะเคลื่อนที่อย่างไร ผู้ชมจะมองอย่างไร และความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบต่าง ๆ จะเกิดขึ้นในลักษณะใด สิ่งที่น่าสนใจจึงอยู่ที่ IBSEN120 ไม่ได้เพียง “พูดถึง” Invisible System แต่สร้างสถานการณ์ที่ทำให้ผู้ชมสามารถ สัมผัสและรับรู้ระบบดังกล่าวผ่านร่างกายและประสบการณ์ของตนเอง
IBSEN120 อาจไม่จำเป็นต้องถูกจำกัดความว่าเป็นเพียง Site-Specific Performance เพราะแนวทางการทำงานมีความหมายกว้างกว่า กล่าวคือ มิใช่เพียงการสร้างงานสำหรับสถานที่ใดสถานที่หนึ่ง แต่เป็นการพิจารณาว่าเงื่อนไขของสถานที่ เวลา ผู้ชม และบริบท สามารถเข้าไปเปลี่ยนแปลงตัวงานได้อย่างไร จึงสามารถอธิบายกระบวนการดังกล่าวผ่านแนวคิด Site-Responsive Practice และ Context-Responsive Choreography ซึ่งมองพื้นที่ในฐานะสิ่งที่ performance ต้อง “ตอบสนอง” มากกว่าจะเป็นเพียงสถานที่ที่ performance ถูกนำไปจัดแสดง
▫️Presented by Base Box Festival: IBSEN 120 — Ghosts of Modernity in Contemporary Thailand
▪️Supported by the Office of Contemporary Art and Culture (OCAC), Ministry of Culture, Thailand, National Choreography Center of Thailand (NCCT), Department of Dramatic Arts, Faculty of Arts, Chulalongkorn University, Faculty of Fine and Applied Arts, Khon Kaen University, College of Music, Payap University, BU Theatre, Bangkok University, Thailand Creative & Design Center (TCDC Chiang Mai), HAAN Studio-Theatre
🔺 28-29 August 2026 at Sodsai Pantoomkomol Centre for Dramatic Arts, Chulalongkorn University
