14/03/2026
"စိတ်ငြိမ်းချမ်းချင်ရင် အများကြီးမတွေးနဲ့၊ အဝေးကြီးမကြည့်နဲ့၊ ဒီနေ့ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ပျော်ရွှင်အောင် ဘယ်လိုနေရမလဲဆိုတာကိုပဲ ရွေးချယ်နိုင်အောင် ကြိုးစားရမယ်။ ကောင်းကောင်းဆိုး အရာရာဟာ ထာဝရဆိုတာ မရှိဘူး။ အရမ်းမတွယ်တာပါနဲ့၊ ပေါ့ပေါ့ပါးပါးအသက်ရှူပါ။" 🌸🍀
1️⃣ ဘဝမှာ စိတ်ငြိမ်းချမ်းချင်တယ်ဆိုရင် အရင်ဆုံး စိတ်ကို လျော့ချနိုင်အောင် ကြိုးစားနိုင်သူ ဖြစ်ရပါမယ်။ ပြီးရင် မဖြစ်လာသေးတဲ့ အနာဂတ်ကိုလည်း အများကြီး မတွေးမိဖို့ပါ။ အရာရာ ပြီးဆုံးသွားပြီဖြစ်တဲ့ အတိတ်ကိုလည်း ဖက်တွယ်မထားပါနဲ့။ အရေးကြီးဆုံးကတော့ ဒီနေ့ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ " ငါ ဘယ်လိုပျော်ရွှင်နိုင်မလဲ?" ဆိုတာကိုပဲ စဉ်းစားရမှာပါ။
◾ အမှန်တော့ စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုဆိုတာ အပြင်က လာပေးလို့ရတဲ့အရာမျိုးမှ မဟုတ်တာ။ ဒါက ကိုယ့်စိတ်ထဲက inner peace သာ ဖြစ်ပါတယ်။ တရားသဘောအရ ပြောရရင်တော့ အရာအားလုံးဟာ မတည်မြဲပါဘူး။ လောကသဘောအရလည်း အရာအားလုံးဟာ အမြဲမပြတ် ပြောင်းလဲနေတာပါ။ ဒါကို နားလည်လာတဲ့အခါ စိတ်က ပိုပေါ့ပါးလာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီအချိန်က စပြီးတော့ စိတ်က တဖြည်းဖြည်း အေးချမ်းလာပါလိမ့်မယ်။
2️⃣ လောကမှာလေ အများအားဖြင့် လူအများစုရဲ့ ပင်ပန်းမှုက အလုပ်ပင်ပန်းမှုကြောင့် မဟုတ်ပါဘူး။ ဘဝမှာ မလိုအပ်တဲ့ အတွေးတွေကြောင့် ဖြစ်ကြတာက ပိုများပါတယ်။ မဖြစ်သေးတဲ့အရာတွေကို စိတ်က ကြိုပြီးပင်ပန်းနေတတ်ကြတယ်။ ဒါက အတွေးများလွန်းလို့ ဖြစ်ကြတာပါ။ ဒါကို Psychology မှာတော့ overthinking လို့ခေါ်ပါတယ်။
◾ မဖြစ်သေးတဲ့ အရာတွေကို ကြိုပြီး စိုးရိမ်နေတဲ့စိတ်ပါ။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်အတွေးကို နည်းနည်းစီလောက် တဖြည်းဖြည်းချင်း လျော့ချဖို့ လိုလိမ့်မယ်။ စိတ်ကို လွတ်လပ်စေတဲ့ အရာက အတွေးနည်းခြင်းပါ။ အတွေးလျော့လာတဲ့အခါ စိတ်က သူ့အလိုလို သက်သာလာမယ်။ ဒါကို လိုက်လုပ်ကြည့်ရပါမယ်။
3️⃣ တကယ်တော့ အဝေးကြီးကို အမြဲကြည့်နေတဲ့သူက အခြားသူတွေထက် ပိုပြီးစိတ်ပင်ပန်းကြရတာပါ။ ဘာဖြစ်လာမလဲဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေက တိုးပြီးရင်းတိုးလာနေမယ်။ တကယ်တော့ ဘဝက အသက်ရှင်သန်ရတဲ့ ဒီနေ့နဲ့ပဲ စတင်ကြရတာပါ။ ဘဝအမှန်ဆိုတာ မနေ့ကလည်း မဟုက်ဘူး၊ မနက်ဖြန်လည်း မဟုက်ပါဘူး။ ဒီနေ့ကို ပျော်ရွှင်အောင် နေနိုင်ရင်ကို ဒါက အတော်ကို လုံလောက်ပါပြီ။ တရားသဘောအရတော့ ဘဝဟာ မတည်မြဲပါဘူး။
◾ အရာအားလုံးဟာ impermanence ဆိုတဲ့ သူ့သဘောနဲ့သာ ရှိနေကြတာပါ။ လောကမှာလည်း ကောင်းတာတွေ ဆိုးတာတွေက အမြဲပြောင်းလဲနေမှုပါပဲ။ ဒါကြောင့်မို့ အရာအားလုံးကို ထာဝရလို မထင်လိုက်မိဖို့ပါပဲ။ ဒီလို နားလည်မှုကသာ စိတ်အေးချမ်းမှုကို ပေးနိုင်ပါတယ်။ တကယ်တော့ ပစ္စုပ္ပန်မှာ နေနိုင်တဲ့သူက အများထက် ပိုအေးချမ်းပါတယ်။
4️⃣ ဘဝဆိုတာကတော့ ကောင်းတာတွေ ရှိသလို ဆိုးတာတွေလည်း ရှိကြတာပါပဲ။ ဒါက လူတိုင်း ရှောင်လွှဲမရနိုင်တဲ့ အမှန်တရားပါ။ ကောင်းတာတွေကို အမြဲမပိုင်ဆိုင်နိုင်သလို၊ ဆိုးတာတွေကိုလည်း အမြဲမကြုံရနိုင်ပါဘူး။ လူတွေက ပျော်ရွှင်မှုကို အဝေးမှာ ရှာတတ်ကြတယ်။
◾ တကယ်တော့ happiness က ကိုယ့်အနီးမှာပဲ ရှိပါတယ်။ ဒီနေ့ ဘယ်လို နေထိုင်မလဲဆိုတာ အရေးကြီးတာပါ။ ဒါ့ကြောင့် Present moment ကို အာရုံစိုက်နိုင်ရင် လုံလောက်ပါပြီ။ အရာအားလုံးဟာ မမြဲခြင်းနဲ့သာ အဆုံးသတ်ကြမှာပါ။
5️⃣ မမြဲတဲ့ အရာကို အမြဲထာဝရလို့ ထင်မိလိုက်ရင် စိတ်ပင်ပန်းမယ်။ တကယ်အမှန်က အရာအားလုံးဟာ ပြောင်းလဲနေတာပါ။ လူတွေ၊ အချိန်တွေ၊ အခြေအနေတွေ အကုန်လုံး ပြောင်းလဲပါတယ်။ ဒါကို နားလည်လာတဲ့ အချိန်ကစပြီးတော့ စိတ်က ပိုပေါ့ပါးလာလိမ့်မယ်။ တကယ်တော့ တချို့ဒုက္ခတွေက ဘဝကို နားလည်စေဖို့ ဖြစ်လာတာပါ။
◾ တရားသဘောအရ ဒုက္ခဟာ အဖိုးတန် သင်ခန်းစာပါပဲ။ Psychology အရတော့ အဲဒါကို growth process လို့ ပြောကြတယ်။ ခက်ခဲမှုတွေက လူကို ပိုခိုင်မာစေပါတယ်။ ဒါကို နားလည်လာတဲ့အခါ ဒုက္ခက အနည်းငယ်တော့ ပေါ့သွားနိုင်တာပေါ့။ နားလည်လက်ခံမှုက စိတ်အေးချမ်းမှုကို ပေးတတ်တယ်မဟုက်လား။
6️⃣ ပြီးတော့ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဒုက္ခအများစုက တွယ်တာမှု Attachment ကြောင့်သာ ဖြစ်ကြတာပါ။ မပိုင်ဆိုင်နိုင်တဲ့ အရာကို လက်မလွှတ်နိုင်လို့ပဲ စိတ်ပင်ပန်းတာပါ။ မပိုင်ဆိုင်နိုင်တော့တဲ့ အရာကို ဖက်တွယ်နေမိရင် စိတ်က ပိုပြီး အလေးခံရမယ်။
◾ ဘဝမှာ တချို့အရာတွေ လက်လွှတ်ရတတ်ပါတယ်။ ဒါက ဆိုးတာမဟုတ်ပါဘူး၊ သဘာဝတရားလို့ လက်ခံနိုင်အောင်ကြိုးစားကြည့်ပါ။ လောကမှာ လက်လွှတ်ချနိုင်တဲ့သူကသာ လူအားလုံးထက် ပိုမိုပေါ့ပါးလိမ့်မယ်။
7️⃣ စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုဆိုတာ အပြင်ဘက်မှာ ရှာရတဲ့အရာမှ မဟုတ်တာ။ ဒါက ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာပဲ တည်ရှိပါတယ်။ ကိုယ့်အတွေးတွေ နည်းလာတဲ့အခါ စိတ်က ပိုမိုအေးချမ်းလာမယ်။ ပြီးတော့ မလိုလားအပ်တဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေလည်း လျော့သွားမယ်။ လောကမှာ အရာအားလုံးက ကိုယ့်စိတ်အတိုင်း မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဒါက ဘဝရဲ့ reality ပါ။
◾ တရားသဘောအရလည်း အရာအားလုံးက သူ့အလိုလိုပဲ ဖြစ်နေတာပါ။ ဒါကို လက်ခံတတ်လာတဲ့အခါ စိတ်က ပိုပြီး တည်ငြိမ်လာမယ်။ Acceptance က စိတ်အေးချမ်းမှုရဲ့ အစပါ။ အဲဒီအချိန်မှာပဲ စိတ်အေးချမ်းမှုကို ခံစားရပါတယ်။
8️⃣ အမှန်တော့ ဘဝမှာ အရာအားလုံးကို ထိန်းချုပ်လို့ မရပါဘူး။ အမှန်စင်စစ်က ကိုယ့်စိတ်ကိုပဲ ထိန်းချုပ်နိုင်အောင် ကြိုးစားကြရမှာပါ။ လောကအဖြစ်ပျက် အခြေအနေတွေကို မပြောင်းနိုင်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်အမြင်ကိုတော့ ပြောင်းလဲလို့ရပါတယ် မဟုက်လား။ ပြီးတော့ စိတ်ကိုလည်း အနားပေးဖို့လည်း လိုပါတယ်။
◾ Psychology မှာတော့ အဲဒါကို mental balance လို့ခေါ်ပါတယ်။ အတွေးနည်းလာတဲ့အခါ စိတ်က ပိုလွတ်လပ်လာမယ်။ အဲဒီအချိန်မှာပဲ inner peace ကို ခံစားရပါတယ်။ အမြင်ပြောင်းလဲနိုင်ရင် စိတ်က ပိုလွတ်လပ်လာပါလိမ့်မယ်။
9️⃣ တခါတလေတော့ ဘဝကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါးလေးပဲ မြင်တတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ အရာအားလုံးကို အရမ်းအရေးကြီးလို ထင်နေရင် စိတ်ပင်ပန်းလိမ့်မယ်။ တချို့အရာတွေကိုတော့ ရယ်မောပြီး လွှတ်ပေးလိုက်ပါ။ တချို့အရာတွေကို မမြင်မကြားသလို နေလိုက်ပါ။ ဘဝကို အရမ်းကြီး မဖက်တွယ်ထားပါနဲ့။ အရာအားလုံးဟာ ယာယီပဲ တခဏတာ ဖြစ်ပါတယ်။
◾ တရားသဘောအရ ဒါဟာ မမြဲခြင်းပါပဲ။ Life reality အရလည်း အရာအားလုံး ပြောင်းလဲနေပါတယ်။ ဒါကို နားလည်တဲ့သူက ပိုပြီး ပေါ့ပါးပါတယ်။ အဲဒီအခါ စိတ်က ပိုသက်သာလာပါတယ်။
🔟 အမှန်တကယ်တော့ ပျော်ရွှင်မှုဆိုတာ ဟိုးအဝေးကြီးမှာ မရှိပါဘူး။ ကြီးမားတဲ့ အရာတွေထဲမှာလည်း မရှိပါဘူး။ ဒါက သေးငယ်တဲ့ အခိုက်အတန့်တွေထဲမှာပဲ ရှိပါတယ်။ ဒီနေ့ကို ကျေနပ်စွာ နေနိုင်ရင် လုံလောက်ပါပြီ။ Psychology မှာတော့ ဒီလိုစိတ်အခြေအနေကို gratitude လို့ခေါ်ပါတယ်။
◾ ရှိနေတဲ့အရာကို တန်ဖိုးထားနိုင်ရင် ဘဝက ပိုပြီး လှပလာပါတယ်။ ပျော်ရွှင်မှုစစ်စစ်က မရသေးတဲ့ မနက်ဖြန်က ပိုင်ဆိုင်ရမဲ့အရာလည်း မဟုက်သလို၊ မနေ့က ကြုံတွေ့ရတဲ့ အရာလည်းမဟုက်ပါဘူး။ အခု ပစ္စုပ္ပန် အချိန်ကသာ ဘဝအစစ်ပါ။
1️⃣1️⃣ ဘဝကို အရမ်းကြီး မဖက်တွယ်ထားပါနဲ့။ အရာအားလုံးဟာ ယာယီပါပဲ။ ပိုင်ဆိုင်တာတွေကလည်း တစ်နေ့ ပြောင်းလဲသွားမှာပါ။ ဒါကို နားလည်လာတဲ့အခါ စိတ်က ပိုပေါ့ပါးလာလိမ့်မယ်။ အနာဂတ်ကို အရမ်းကြီး စိုးရိမ်မနေပါနဲ့။
◾ မဖြစ်သေးတဲ့ အရာတွေကိုလည်း ကြိုတင်ပြီး ပင်ပန်းပါစေနဲ့။ Psychology မှာတော့ အဲဒါကို future anxiety လို့ခေါ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ကို အေးအေးချမ်းချမ်း နေနိုင်ရင် လုံလောက်ပါတယ်။ Present ကို တန်ဖိုးထားပါ။ ပေါ့ပေါ့ပါးပါးနေနိုင်ခြင်းက စိတ်အေးချမ်းမှုပါ။
1️⃣2️⃣ အခုပစ္စပ္ပုန်မှာ အသက်ရှူနေသေးတာက ဘဝရဲ့ တန်ဖိုးအကြီးဆုံး လှပမှုကြီးပါ။ အခုရှင်သန်နေရတာထက် ပိုကောင်းမွန်တဲ့အရာဆိုတာ ဘဝမှာ မရှိပါဘူး။ ဒီနေ့ကို အေးအေးချမ်းချမ်း ဖြတ်သန်းနိုင်ရင် လုံလောက်ပါတယ်။ မဖြစ်သေးတဲ့အရာတွေကို မစိုးရိမ်ပါနဲ့။ ပြီးသွားတဲ့အရာတွေကိုလည်း မဖက်တွယ်ပါနဲ့။
◾ အသက်ရှူနေသေးတာက ဘဝရဲ့ အခွင့်အရေးပါ။ ဒီနေ့ကို အေးချမ်းစွာ ဖြတ်သန်းနိုင်ရင် ကောင်းပါတယ်။ တရားသဘောအရ ဘဝဟာ အခိုက်အတန့်ပါ။ ဒါကြောင့် ပေါ့ပေါ့ပါးပါး နေတတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ Slow down… and breathe peacefully. သက်တောင့်သက်သာ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး အသက်ရှူပြီး ရှေ့ခရီးကိုဆက်ပါ။ "အဝေးကြီးမကြည့်နဲ့၊ ပစ္စုပ္ပုန်မှာနေပါ။"
ချစ်ခြင်းများစွာဖြင့်။
Prof. Dr. Sai Naw Jar
"အဝေးကြီးမကြည့်နဲ့၊ ပစ္စုပ္ပုန်မှာနေပါ။"
8. March. 2026
Crd
