27/07/2025
📌ใช้ Canva ทำภาพตีพิมพ์งานวิจัยในวารสารนานาชาติได้ไหม?
โพสต์นี้ทาง SCILINE จะสรุป ข้อควรรู้-ข้อควรระวัง ไว้ครบในที่เดียว
______________________________________________________
หลายคนสงสัยว่า เราสามารถใช้ Canva เพื่อทำภาพประกอบสำหรับส่งตีพิมพ์ในวารสารวิจัยอย่าง ACS, RSC, Elsevier ได้ไหม?
✅ คำตอบคือ: "ได้"❗
เพียงแต่ว่า เราจะต้องระมัดระวังและตรวจสอบเรื่องสิทธิ์การใช้งานของภาพนั้นๆ
🖼️ Canva ถือเป็นเครื่องมือทรงพลังสำหรับสายวิจัยยุคนี้
เนื่องจากใช้งานง่าย เหมาะกับผู้ที่ไม่มีพื้นฐานออกแบบ มี template และ elements ที่หลากหลาย เหมาะทั้งการทำ presentation, poster, ไปจนถึงภาพประกอบงานวิจัยสำหรับตีพิมพ์ในวารสารนานาชาติ แต่การใช้งานเพื่อการตีพิมพ์นั้น ต้องใช้ประเภทบัญชี Canva ให้เหมาะสม และเข้าใจ “ขอบเขตการใช้งาน” เพื่อลดความเสี่ยงเรื่องลิขสิทธิ์
----------------------
🧾 ประเภทบัญชี Canva
1. Canva Free
เหมาะสำหรับผู้เริ่มต้น ใช้งานพื้นฐานได้ดี แต่จำกัดภาพ Premium, ฟอนต์ และฟีเจอร์บางอย่างเช่น การลบพื้นหลัง หรือการปรับขนาดอัตโนมัติ
2. Canva Pro (ประมาณ 200-300 บาท/เดือน)
เข้าถึงภาพ premium, ฟีเจอร์ขั้นสูง เช่น ลบพื้นหลัง หรือการปรับขนาดอัตโนมัติ หรือการจับคู่โทนสี เหมาะกับงานออกแบบระดับมืออาชีพ
3. Canva for Education
เป็นบัญชี Canva ที่ออกแบบมาเฉพาะสำหรับครูและนักเรียน โดยเปิดให้ใช้แบบ “ฟรี” แต่มีคุณสมบัติเทียบเท่าหรือใกล้เคียงกับ Canva Pro เพื่อสนับสนุนการเรียนการสอนโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย สนับสนุนครูและนักเรียนให้สร้างสื่อการเรียนการสอนที่น่าสนใจ โดยไม่ต้องมีทักษะกราฟิกขั้นสูง สมัครโดยใช้อีเมลที่มีโดเมนของสถาบันการศึกษาเช่น .ac.th, .edu
❗ ข้อจำกัดสำคัญ: ใช้ได้เฉพาะเพื่อการศึกษาเท่านั้น ❌ ห้ามใช้เชิงพาณิชย์ (เช่น งานที่เกี่ยวข้องกับรายได้, การทำแบบเรียน หรือแบบฝึกหัดเพื่อจำหน่าย)
---------------
📢 รู้หรือไม่? การตีพิมพ์บทความในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ เช่น ACS, RSC, Elsevier หรือ Springer อาจถือเป็น “การใช้งานเชิงพาณิชย์”
• แม้ว่าเราจะไม่ได้ “ขาย” งานวิจัยโดยตรง แต่การตีพิมพ์บทความในวารสารเหล่านี้ถือว่าเป็นการเผยแพร่ต่อสาธารณะ (Public dissemination) และอาจนำไปสู่ผลประโยชน์ต่าง ๆ เช่น ชื่อเสียงทางวิชาการ โอกาสทางอาชีพ รายได้ทางอ้อม หรือแม้แต่การได้รับทุนวิจัยในอนาคตซึ่งทั้งหมดนี้อยู่ในขอบเขตที่เรียกว่า “เจตนาเชิงพาณิชย์ (commercial intent)”
• นอกจากนี้วารสารระดับนานาชาติจำนวนมากยังเก็บค่าธรรมเนียมในการตีพิมพ์ (Article Processing Charge/ Article Publication Charge) โดยเฉพาะวารสารแบบ Open Access ซึ่งมีระบบสร้างรายได้ผ่านการเข้าถึงเนื้อหาฟรีแต่เก็บค่าตีพิมพ์
❌ Canva for Education จึงไม่สามารถใช้กับบทความวิจัยที่มีการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการได้
เนื่องจาก Canva ระบุไว้ชัดเจนว่า เนื้อหาในบัญชี Education อนุญาตให้ใช้เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่เพื่อการใช้งานเชิงพาณิชย์
---------------
📑 ถ้าอยากใช้ Canva ในการตีพิมพ์ให้ปลอดภัย ต้องทำอย่างไร?:
✅ ใช้บัญชี Free หรือ Pro (ไม่ใช่ Education)
✅ ตรวจสอบ สิทธิ์การใช้งาน (License) ขององค์ประกอบแต่ละชิ้น โดยเฉพาะในบัญชีแบบ Free ว่ารองรับการใช้งานเชิงพาณิชย์หรือไม่
✅ หากมีการ แก้ไขผสมผสานหรือดัดแปลง (เช่น การจัดวาง, การซ้อนเลเยอร์, หรือการตัดบางส่วน) ก็ถือว่า “มีการสร้างงานใหม่” ซึ่งทำให้การใช้งานปลอดภัยยิ่งขึ้น
✅ โดยส่วนมากองค์ประกอบแบบ free จะแนะนำให้ใส่ contribution ใน Acknowledgement เช่น
“The authors acknowledge the use of visual assets from Canva.com to help design figures and graphical abstracts.”
“Figure created using elements from Canva (www.canva.com)”
“Graphical abstract created using Canva (www.canva.com), with author modifications.”
หรือท้ายรูป
Figure 1. Schematic illustration of process flows. Designed using elements from Canva (www.canva.com).
⚠️ หลีกเลี่ยงการใช้ Canva elements เป็น Logo ของกลุ่มงานวิจัย/งานประชุมวิชาการ/Start-up
⚠️ หลีกเลี่ยงการนำภาพไปแจกหรือ ขายแยก
⚠️ ถ้ามีข้อสงสัย ให้เก็บหลักฐานการดาวน์โหลดและ license ไว้แนบกับ manuscript ในขั้นตอน submission ด้วย
🔬 ในเว็บไซต์ของ ACS publications ไม่ได้ห้ามใช้โปรแกรมสำเร็จรูปอย่าง Canva โดยตรง แต่มีข้อกำหนดใน Author guideline ว่า
"Authors must ensure they have the rights to all graphical content used in their manuscripts, including TOC graphics and graphical abstracts. Use of third-party content (including icons, templates, or background elements) must comply with the license terms."
ผู้เขียนต้องแน่ใจว่ามีสิทธิ์ใช้เนื้อหากราฟิกทุกชิ้นในบทความ รวมถึงรูปใน TOC หรือ graphical abstract หากใช้เนื้อหาจาก third-party (เช่นไอคอนหรือพื้นหลังจาก Canva) ต้องแน่ใจว่าปฏิบัติตามเงื่อนไขการใช้งานลิขสิทธิ์
---------------
💡 ข้อจำกัดของ Canva สำหรับสายวิชาการ:
• ไฟล์จาก Canva ส่วนมาก export ได้แค่ JPG, PNG หรือ PDF ซึ่งอาจไม่เหมาะกับการปรับแก้ละเอียดใน Adobe Illustrator หรือการใช้งานระดับ professional ที่ต้องใช้ vector (.svg/.eps)
• Canva ไม่ใช่โปรแกรมที่ออกแบบมาสำหรับงานวิจัย ไม่รองรับกราฟ, สมการ หรือโครงสร้างเคมี/โมเลกุลได้โดยตรง
• อาจขัดกับแนวทางของวารสารชั้นนำ เช่น Nature, Science ที่ต้องการภาพ original
• เนื่องจากหัวข้อวิจัยหลายเรื่องเป็นการสร้างองค์ความรู้ใหม่ ซึ่งยังไม่มีไอคอน สัญลักษณ์ หรือองค์ประกอบกราฟิกที่ตรงกับเนื้อหาเฉพาะด้านนั้นในคลังของ Canva จึงทำให้การออกแบบด้วยองค์ประกอบสำเร็จรูปที่มีอยู่ ไม่สามารถถ่ายทอดสาระของงานวิจัยได้อย่างชัดเจน หรือไม่สามารถสื่อสารความซับซ้อนของแนวคิดใหม่ให้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
💡 นักวิจัยจึงอาจต้องใช้วิธีวาดภาพขึ้นเอง หรือออกแบบกราฟิกเฉพาะกิจร่วมกับนักออกแบบกราฟิก เพื่อให้ภาพประกอบสื่อสารตรงประเด็นกับงานวิจัยจริง ๆ และหลีกเลี่ยงการใช้ element ที่อาจคลาดเคลื่อน ก่อให้เกิดความเข้าใจผิด หรือละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา
----------------------------------------
📌 Sciline Studio ให้บริการออกแบบภาพวิชาการโดยเฉพาะ
Graphical Abstract, Scientific Figure & Scheme, Visual Summary ที่เข้าใจง่าย
🔒 มั่นใจเรื่องลิขสิทธิ์ 100% ไม่ใช้ภาพจาก Canva for Education หรือ Freepik ทุกภาพออกแบบใหม่ตามงานของคุณ
📩 สนใจติดต่อ:
🔹 Facebook: Sci & Line Studio
📧 Email: [email protected]
🌐 Website: www.scilinestudio.com
_______________________________________________________
link เพิ่มเติม
- ACS publication author guideline
https://researcher-resources.acs.org/publish/author_guidelines?coden=crtoec
- ข้อตกลงลิขสิทธิ์ของ Canva สำหรับองค์ประกอบต่าง ๆ
https://www.canva.com/policies/content-license-agreement/
- ข้อตกลงลิขสิทธิ์ของFreepik
https://support.freepik.com/s/article/Marketing-products-for-your-own-business?language=en_US&Id=ka0Tb000000MJx3IAG
#งานวิจัย #วิชาการเข้าใจง่าย
