23/06/2026
ចំណងជើង៖ ស្រមោលសម្ភារៈនិយម និងការបាត់បង់អត្តសញ្ញាណ
នៅក្នុងយុគសម័យដែលបច្ចេកវិទ្យា និងការអភិវឌ្ឍដើរលឿនដូចព្យុះ ផ្នត់គំនិតរបស់មនុស្សមួយចំនួនក៏ហាក់ដូចជាត្រូវបានអូសទាញទៅតាមចរន្តនៃ «សម្ភារៈនិយម» យ៉ាងលឿនស្លេវផងដែរ។ មនុស្សជាច្រើនចាប់ផ្តើមវាស់វែងតម្លៃនៃជីវិត មិត្តភាព និងកិត្តិយស ទៅលើអ្វីដែលមើលឃើញពីខាងក្រៅ ដូចជា ម៉ាកយីហោរថយន្ត ទូរស័ព្ទទំនើប សម្លៀកបំពាក់កាតព្វកិច្ច ឬលំនៅឋានប្រណីតៗ។ ប៉ុន្តែ អ្វីដែលជាស្រមោលអន្ធកាលនៃវប្បធម៌ដេញតាមសម្ភារៈនេះ គឺវាបានបង្កើតឱ្យមាន «ការរើសអើង» និងការបំភ្លេចចោលនូវ «ដីកំណើត» របស់ខ្លួនឯង។
១. ការរើសអើង៖ របាំងដែលខណ្ឌចែកតម្លៃមនុស្ស
នៅពេលដែលសម្ភារៈត្រូវបានគេលើកតម្កើងជាស្តង់ដារនៃភាពជោគជ័យ មនុស្សចាប់ផ្តើមមើលរំលងតម្លៃខាងក្នុងចិត្តគំនិត។ ការរើសអើងក៏ចាប់ផ្តើមកើតមានឡើងរវាងអ្នកមាន និងអ្នកក្រ រវាងអ្នកដេញទាន់សម័យកាល និងអ្នកដែលនៅសាមញ្ញ។
ការវាយតម្លៃលើសំបកក្រៅ៖ មនុស្សមួយចំនួនត្រូវបានគេផ្តល់តម្លៃ ឬបដិសេធត្រឹមតែមួយប៉ព្រិចភ្នែក ដោយផ្អែកលើសម្ភារៈដែលគេប្រើប្រាស់។
ផលវិបាក៖ ការរើសអើងបែបនេះមិនត្រឹមតែបង្កើតការឈឺចាប់ និងគម្លាតនៅក្នុងសង្គមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាកំពុងតែបំផ្លាញនូវសាមគ្គីភាព និងក្តីមេត្តាករុណាដែលជាទំលាប់ដ៏ល្អប្រពៃរបស់មនុស្សជាតិទៀតផង។
២. ងប់ងល់នឹងសម្ភារៈ រហូតភ្លេចដីកំណើត
អ្វីដែលគួរឱ្យខ្លាចជាងការដេញតាមសម្ភារៈ គឺការដែលមនុស្សមួយចំនួនបណ្តោយឱ្យពន្លឺចែងចាំងនៃទីក្រុង ឬភាពស៊ីវិល័យ បាំងជិតភ្នែក រហូតដល់ថ្នាក់ «ភ្លេចដីកំណើត» ភ្លេចដើមកំណើតដ៏កំសត់កម្ររបស់ខ្លួន។
ការខ្មាសអៀននឹងអតីតកាល៖ មានមនុស្សមិនតិចទេដែលនៅពេលមានបាន ឬទទួលបានភាពហ៊ឺហា បែរជាមានអារម្មណ៍ខ្មាសអៀនមិនហ៊ានទទួលស្គាល់ថាខ្លួនធ្លាប់ជាកូនអ្នកស្រែចំការ ធ្លាប់រស់នៅលើទឹកដីជនបទ ឬមានឪពុកម្តាយជាអ្នករកស៊ីលំបាកលំបិន។
ការមើលងាយឫសគល់ខ្លួនឯង៖ ការរត់តាមសម្ភារៈពេក អាចធ្វើឱ្យមនុស្សខ្លះមើលឃើញស្រុកកំណើតថាជាកន្លែងថយក្រោយ មិនស៊ីវិល័យ និងចាប់ផ្តើមនិយាយរិះគន់ ឬមើលងាយទីកន្លែងដែលធ្លាប់ផ្តល់កំណើត និងចិញ្ចឹមបីបាច់ខ្លួនឱ្យធំធាត់។
៣. ត្រឡប់មកស្វែងរកតម្លៃពិតនៃជីវិត
សម្ភារៈនិយមអាចផ្តល់ឱ្យយើងនូវភាពងាយស្រួល និងការកោតសរសើរមួយឆាវពីមនុស្សជុំវិញខ្លួន ប៉ុន្តែវាមិនអាចទិញនូវសេចក្តីសុខផ្លូវចិត្តពិតប្រាកដ ឬសេចក្តីថ្លៃថ្នូរបានឡើយ។
«សត្វស្លាបទោះហើរបានខ្ពស់ និងឆ្ងាយយ៉ាងណា ក៏មិនត្រូវភ្លេចសម្បុកដែលវាធ្លាប់កកើតឡើងនោះដែរ។»
មនុស្សដែលគួរឱ្យគោរពបំផុត មិនមែនជាអ្នកដែលមានសម្ភារៈប្រើប្រាស់ថ្លៃជាងគេនោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាអ្នកដែលទោះបីជាដើរដល់ចំណុចខ្ពស់បំផុតនៃជីវិត មានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភយ៉ាងណា ក៏នៅតែបន្ទាបខ្លួន មិនរើសអើងអ្នកដទៃ និងតែងតែចងចាំ ក៏ដូចជាងាកមកជួយអភិវឌ្ឍដីកំណើតដែលជាឫសគល់ពិតប្រាកដរបស់ខ្លួនជានិច្ច។