23/06/2026
Ai Weiwei เตรียมจำลองประสบการณ์ถูกคุมขังอีกครั้ง ผ่าน Performance Art ยาว 24 ชั่วโมงครั้งแรกในชีวิต
อ้าย เว่ยเว่ย ศิลปินและนักเคลื่อนไหวชาวจีนผู้เป็นที่รู้จักในฐานะนักวิจารณ์รัฐบาลจีนอย่างเปิดเผย กำลังจะหวนกลับไปเผชิญหน้ากับหนึ่งในเหตุการณ์สำคัญที่สุดในชีวิตของเขาอีกครั้ง ผ่านผลงาน Performance Art แบบต่อเนื่อง (Durational Performance) ชิ้นแรกในชีวิตที่ชื่อว่า Sewing a Button ซึ่งจะจัดขึ้นในวันที่ 3 กรกฎาคมนี้ ที่อาวีวา สตูดิโอส์ เมืองแมนเชสเตอร์ ประเทศสหราชอาณาจักร
ผลงานชิ้นนี้เกิดขึ้น 15 ปีหลังจากอ้าย เว่ยเว่ย ถูกทางการจีนควบคุมตัวในปี 2011 โดยเขาจะใช้เวลา 24 ชั่วโมงเต็มภายในห้องขังจำลองขนาด 25.92 ตารางเมตร ซึ่งสร้างขึ้นจากแบบห้องขังจริงที่เขาเคยถูกกักตัวเป็นเวลานาน 81 วัน
ภายใน Performance ผู้ชมจะได้เห็นกิจวัตรประจำวันของศิลปิน ไม่ว่าจะเป็นการนอน รับประทานอาหาร ออกกำลังกาย อาบน้ำ เขียนหนังสือ รวมถึงการถูกซักถามในประเด็นส่วนตัว การเมือง และปรัชญา โดยมีผู้ดำเนินรายการชาวอังกฤษ นิฮาล อาร์ธานายาเก นักเขียนชาวไอริช เอ็มมา ดาบิรี กวีและนักเขียนชาวอังกฤษ เล็มน์ ซิสเซย์ และนักข่าวชาวสิงคโปร์ ซิง จ์เจิง เข้าร่วมทำหน้าที่ตั้งคำถาม ขณะที่นักแสดงอีก 9 คนจะรับบทเป็นทหารและบุคลากรทางการแพทย์ เพื่อจำลองบรรยากาศการควบคุมตัวอย่างใกล้เคียงความจริงที่สุด
อ้าย เว่ยเว่ย เปิดเผยว่าการกลับมาทบทวนประสบการณ์ดังกล่าวในวันนี้ ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องส่วนตัวอีกต่อไป แต่สะท้อนถึงสถานการณ์ร่วมสมัยที่การละเมิดสิทธิและการใช้อำนาจโดยรัฐยังคงเกิดขึ้นในหลายพื้นที่ทั่วโลก
การควบคุมตัวของอ้าย เว่ยเว่ย ในปี 2011 ถือเป็นเหตุการณ์ที่ได้รับความสนใจจากนานาชาติอย่างมาก แม้ทางการจีนจะอ้างเหตุผลด้านภาษี แต่หลายฝ่ายเชื่อว่ามีความเกี่ยวข้องกับจุดยืนวิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลของเขา รวมถึงผลงานศิลปะที่ตั้งคำถามต่ออำนาจรัฐและการสืบสวนรายชื่อเด็กนักเรียนที่เสียชีวิตจากเหตุแผ่นดินไหวเสฉวนในปี 2008
ก่อนหน้านี้อ้าย เว่ยเว่ย เคยนำประสบการณ์ดังกล่าวมาสร้างเป็นผลงานหลายชิ้น ไม่ว่าจะเป็นชุด Diorama S.A.C.R.E.D. (2011–2013) หรือมิวสิกวิดีโอเพลง Du***ss (2013) แต่ Sewing a Button นับเป็นครั้งแรกที่เขากลับไปเผชิญหน้ากับเหตุการณ์นั้นด้วยร่างกายของตนเองแบบสด ๆ และต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมง
นอกจากตัว Performance แล้ว ยังมีการสร้าง Soundscape ประกอบโดย สเปซ แอฟริกา ดูโออิเล็กทรอนิกส์จากแมนเชสเตอร์และเบอร์ลิน พร้อมกิจกรรมอื่น ๆ เช่น โรงน้ำชาจีนที่เปิดตลอด 24 ชั่วโมง ขณะเดียวกันผู้ชมทั่วโลกยังสามารถรับชมภาพถ่ายทอดสดจากกล้องวงจรปิดภายในพื้นที่แสดง ผ่านเว็บไซต์ของแฟกทอรี อินเตอร์เนชันแนล รวมถึงจุดฉายสาธารณะในหลายเมืองทั่วโลก เช่น เมลเบิร์น ประเทศออสเตรเลีย, บัวโนสไอเรส ประเทศอาร์เจนตินา และพิคคาดิลลี เซอร์คัส กรุงลอนดอน
สำหรับอ้าย เว่ยเว่ย ผลงานชิ้นนี้อาจไม่ใช่เพียงการย้อนกลับไปเล่าเรื่องอดีต แต่เป็นการตั้งคำถามต่อสภาพสังคมร่วมสมัย ที่เส้นแบ่งระหว่างอำนาจ การควบคุม และเสรีภาพ ยังคงเป็นประเด็นที่ต้องเผชิญหน้าอยู่เสมอ