31/08/2025
Taariikhda Magaalada Hargeysa iyo Labadii Guri ee Ugu Hor-dhisay
Qore: Cali Cabdi Coomay
1. Aasaaska Magaalada Hargeysa
1860 – Waxaa aasaasay Sheekh Madar iyo culimo la socotay.
Waxay yimaadeen dooxa Hargeysa, oo caan ku ahaa dhir badan iyo duurjoog (kaneeco, masas, libaaxyo).
Sheekh Madar ayaa weysadiisii ku shubay dooxa, isagoo yidhi: “Halkan ayaynu degaynaa haddii Alle idmo.”
Culimadii markii dambe waxay u guureen taagga Jameecada, si ay uga badbaadaan duurjoogta.
---
2. Xilligii Cusmaaniyiinta (1870-meeyadii)
Xilligii Turkiga Cusmaaniyiinta, jamaacaddii Sheekh Madar waxay heleen ciidan hubaysan oo laga siiyey maamulkaas.
Masaajidkii oodda ahaa ee yaraa wuu yaraaday, waxaana loo ballaadhiyey dargad weyn – kaas oo noqday Masaajidka Jameecada weyn.
---
3. Gurigii Ugu Horreeyey ee Hargeysa (1883)
1883 – Masaajidka Jameecada ayaa looga dhisay dhagax.
Waxaa lagu baran jiray tafsiirka Qur’aanka si joogto ah.
Tani waxay caddeyn u tahay in dhismihii ugu horreeyey ee dhagax laga dhiso magaalada Hargeysa uu ahaa Masaajidka Jameeco weyn.
---
4. Gurigii Labaad ee Hargeysa (1895)
1895 – Waxaa la dhisay gudbiga Sheekh Madar.
Dhismahan wuxuu ahaa gurigii labaad ee dhagax ah ee Hargeysa laga dhiso.
Waxaa dhistay Ingiriis ugaadhsato ahaa oo la odhan jiray Lord Derimer, waxaana dhulka iyo dhismaha siiyey Sheekh Madar.
Xilligaas dadku waxay ku jireen aqallo Soomaali iyo dergado, mana awoodin inay dhistaan guryo dhagax ah.
---
5. Xusuus gaar ah
Qaar ka mid ah dadka sida Xaaji Cabdi Waraabe (AHN) ayaa lagu tilmaamaa in uu ahaa qof taariikhda Hargeysa hayey.
Laakiin dhacdooyinkii h**e (1860-meeyadii) cid markhaati ka ah maanta ma jirto.
Sidaa darteed, waxaa inta badan la daliishadaa qoraalladii shisheeyaha iyo buugaagta.
---
Tixraac
Cabdirisaaq Caqli – Sheekh Madar, Aasaasihii Hargaysa
Qoraa: Khadar Abdi Adan
