24/09/2026
🗣️Przez długie dekady w Polsce panowała narracja o jednorodności polskiego języka. Dialekty i mowa mniejszości mogły być domeną innych europejskich krain, ale u nas niepodzielnie rządziła jedna i ta sama polszczyzna. Zadaniem szkół, instytucji i – w zasadzie nas wszystkich – było dbanie o jej czystość.
Może dlatego wątkiem, który powraca w esejach zebranych w książce „Po naszemu. Jak mówi Polska?” jest wątek wstydu. Bo skoro wszyscy mówią piękną, literacką polszczyzną, to dlaczego dziadkowie rozmawiają po kaszubsku, dlaczego ojciec sięga po góralskie gwaryzmy, a mnie samemu pchają się na usta jakieś śląskie słówka?
👉🏻DSH, Dwutygodnik i Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej zapraszają 29 września o g. 18 do siedziby DSH (ul. Karowa 20, Warszawa) na spotkanie wokół nowo wydanego zbioru czternastu esejów „Po naszemu. Jak mówi Polska?”. Książka ukazała się nakładem wydawnictw Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej i DSH (seria Dwutygodnika). O poczuciu językowego niedopasowania, dialektach w popkulturowych kliszach i politycznym rozgrywaniu porozmawiamy z autorami wybranych esejów: Mateuszem Adamczykiem, Marią Strzelecką i Aleksandrą Wojtaszek. Spotkanie poprowadzi Jan Błaszczak, redaktor „Dwutygodnika”.
—-
🔹Mateusz Adamczyk – językoznawca, członek Zespołu Retoryki i Komunikacji Publicznej Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN, zdobywca tytułu Mistrz Mowy Polskiej. Popularyzator wiedzy o polszczyźnie – prowadzi audycję „PrzySłowie” w radiowej Trójce, program telewizyjny „Słowo daję” w TVP oraz „Poniedziałkową Poradnię Językową” na Instagramie. Autor poradnika językowego „Jak słowo daję” (wyd. Znak). Prywatnie najlepszy przyjaciel kota Fonema.
🔹Maria Strzelecka – malarka, ilustratorka, autorka książek dla dzieci: „Beskid bez kitu”, „Beskid bez kitu. Zima”, „Hajda. Beskid bez kitu”, „Nikifor” i „Simona”, a także filmów animowanych. Wykładowczyni warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Dzieli życie między Warszawę i Beskid Niski. Zdobywczyni wielu nagród, m.in.: Nagrody Literackiej m.st. Warszawy, Nagrody im. Ferdynanda Wspaniałego i kilkukrotnie nagrody w konkursie Książka Roku Polskiej Sekcji IBBY. Jej książki zostały wpisane na Swiatową Honorową Listę IBBY oraz The White Ravens.
🔹Aleksandra Wojtaszek – bałkanistka, dziennikarka i tłumaczka. Autorka książki reportażowej „Fjaka. Sezon na Chorwację” oraz monografii naukowej „Topografie przestrzeni wyobrażonych. Serbska i chorwacka fantastyka gatunkowa”. Ma doktorat z literaturoznawstwa, pracuje w Instytucie Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Stypendystka międzynarodowego programu Connecting Emerging Literary Artists 2019–2023 i laureatka Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO.
🔹Jan Błaszczak – redaktor działu muzycznego internetowego magazynu „Dwutygodnik.com”. Stale współpracuje z „Tygodnikiem Powszechnym”. Autor książki „The Dom. Nowojorska bohema na polskim Lower East Side”, która ukazała się w 2018 r. w serii amerykańskiej Wydawnictwa Czarne. Publikował również m.in. na łamach „Polityki”, „Machiny”, „Przekroju” i „Wprost”. Jako reporter współpracował z Programem 2 Polskiego Radia.
📖Od wydawców:
Język to rzecz intymna. Stanowi ważny element tożsamości indywidualnej i zbiorowej, wiąże się ze wspomnieniami, emocjami. Dotyczy to zarówno języków ogólnych czy narodowych, jak i języków mniejszości, regionalnych lub gwar. Perspektywę tego drugiego języka, który bywa pierwszym, przedstawiają autorzy i autorki zebranych w tej książce tekstów.
Zbiór „Po naszemu. Jak mówi Polska?” to czternaście esejów, w których zawarte są historie zmagania się ze swoim językiem, odzyskiwania go i rozkoszowania się nim. To teksty o drodze do zrozumienia siebie i ludzi dookoła, i o tym, jak się ma różnorodność językowa w Polsce.
Autorki i autorzy: Mateusz Adamczyk, Stasia Budzisz, Karolina Deling-Jóźwik, Anna Kowalczyk, Aleksandra Majdzińska, Remek Mazur-Hanaj, Błażej Osowski, Maciej Piotrowski, Maria Strzelecka, Wojciech Śmieja, Monika Weychert, Joanna Wilengowska, Aleksandra Wojtaszek
Wydawnictwo: Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej, DSH (seria Dwutygodnika).
Projekt graficzny layoutu: Syfon Studio
Projekt okładki, skład i łamanie: Zuzanna Nowak
Redakcja i korekta: Jan Błaszczak, Aleksandra Janiszewska, Urszula Obara
Copyright by Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej
Copyright by DSH
Warszawa, 2026
Oprawa: miękka ze skrzydełkami
Liczba stron: 186
Wymiary: 130 x 200 mm
ISBN: 978-83-978459-1-6 (druk)
