Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej

21/05/2026

🔵Z okazji Światowego Dnia Różnorodności Kulturowej Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN zaprasza na wyjątkowe warsztaty i oprowadzania, które pokazują, jak kultura, język i historia mogą budować mosty!
🔵Światowy Dzień Różnorodności Kulturowej został ustanowiony przez ONZ, by promować wzajemne zrozumienie i ochronę dziedzictwa kulturowego.
🔵W programie przygotowanym przez Muzeum POLIN m.in. warsztaty języka wietnamskiego, spotkanie wokół alfabetu hebrajskiego oraz oprowadzanie w języku ukraińskim.
🔵Wydarzenia odbędą się 23–24 maja w Muzeum POLIN w Warszawie. Część wydarzeń wymaga wcześniejszej rezerwacji. Szczegóły pod linkiem w komentarzu.👇

21/05/2026

🟣To już dziś! Zapraszamy do udziału w webinarze „Między alef a bejs: jidysz i hebrajski jako klucz do historii, literatury i tożsamości”. Organizujemy go wspólnie z Mazowieckim Samorządowym Centrum Doskonalenia Nauczycieli.
🟣Webinar będzie poświęcony miejscu języków żydowskich – jidysz i hebrajskiego – w historii, kulturze oraz literaturze Europy Środkowo-Wschodniej, ze szczególnym uwzględnieniem języka jidysz.
🟣Spotkanie na platformie Zoom poprowadzi Anna Rozenfeld - ekspertka w dziedzinie języka i kultury jidysz, edukatorka i badaczka literatury żydowskiej. Prowadzi warsztaty dla nauczycieli, pokazując, jak w mądry i interesujący sposób wprowadzać różnorodność językową i kulturową do lekcji języka polskiego.
🟣Data webinaru jest nieprzypadkowa - dziś obchodzimy Światowy Dzień Różnorodności Kulturowej. Spotkanie dziś (21 maja) o 16:00 na platformie Zoom.
🟣Zachęcamy do udziału! Obowiązują zapisy. Szczegóły i link do formularza pod linkiem w komentarzu.👇

20/05/2026

🟡Przemierzamy kraj z warsztatami dla bibliotekarek i bibliotekarzy „Języki Polski – powiedz to po swojemu”. W ubiegły piątek gościliśmy w Zielonej Górze!

🟡Uświadamialiśmy sobie, czym dla każdego z nas jest język regionu, odkopywaliśmy z pamięci zasłyszane w dzieciństwie słowa, sięgaliśmy do emocji. Efektem warsztatów są wspólnie wypracowane ćwiczenia do wykorzystania w trakcie zajęć z dziećmi.

🟡Tym razem zaprosiła nas Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. C. Norwida w Zielonej Górze. Dziękujemy gospodarzom oraz uczestnikom warsztatów – bibliotekarkom i bibliotekarzom z województwa lubuskiego!

🟡Warsztat opracowany jest na podstawie książki „Gwarno. O językach i gwarach w Polsce" autorstwa Martyny Skibińskiej z ilustracjami Agi Proboli wydanej przez Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej i Wydawnictwo Dwie Siostry.

🟡W czerwcu wybieramy się do Białegostoku 😊

Bibliotekarz Lubuski

19/05/2026

🟡Już niedługo do księgarni trafi nasza najnowsza książka - „Po naszemu”.
🟡Język to rzecz intymna. Stanowi ważny element tożsamości indywidualnej i zbiorowej, wiąże się ze wspomnieniami, emocjami. Dotyczy to zarówno języków ogólnych czy narodowych, jak i języków mniejszości, regionalnych lub gwar. Perspektywę tego drugiego języka, który bywa pierwszym, przedstawiają autorzy i autorki zebranych w tej książce tekstów.
🟡Zbiór „Po naszemu. Jak mówi Polska?” to czternaście esejów, w których zawarte są historie zmagania się ze swoim językiem, odzyskiwania go i rozkoszowania się nim. To teksty o drodze do zrozumienia siebie i ludzi dookoła, i o tym, jak się ma różnorodność językowa w Polsce.
🟡Publikacja to efekt współpracy Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej, Dom Spotkań z Historią i Dwutygodnik.

18/05/2026

🔵W Wilamowicach nieustannie trwa walka o przetrwanie języka wilamowskiego, jednego z najbardziej zagrożonych języków w Polsce i Europie. Dziś posługuje się nim zaledwie kilkadziesiąt osób, ale dzięki zaangażowaniu lokalnej społeczności, nauczycieli i badaczy, ta niezwykła część naszego dziedzictwa ma szansę przetrwać.
🔵O losach społeczności posługującej się wilamowskim i o tym, jak pamięć i tym języku jest kultywowana, zobaczycie w materiale TVP3 Katowice. Link w komentarzu.👇

Fot. Muzeum Kultury Wilamowskiej

15/05/2026

🟡„Między alef a bejs: jidysz i hebrajski jako klucz do historii, literatury i tożsamości” – to tytuł kolejnego webinaru, który organizujemy wspólnie z Mazowieckim Samorządowym Centrum Doskonalenia Nauczycieli.
🟡Najbliższy webinar będzie poświęcony miejscu języków żydowskich – jidysz i hebrajskiego – w historii, kulturze oraz literaturze Europy Środkowo-Wschodniej, ze szczególnym uwzględnieniem języka jidysz.
🟡Podczas spotkania uczestnicy i uczestniczki poznają podstawowe różnice i podobieństwa między jidysz a hebrajskim, alfabet hebrajski jako system pisma wykorzystywany w obu językach, a także najważniejsze cechy językowe jidysz, wynikające z jego wielokulturowego charakteru i wpływów niemieckich, słowiańskich oraz hebrajskich.
🟡Celem webinaru jest wsparcie nauczycieli i nauczycielek języka polskiego w podejmowaniu tematyki różnorodności językowej i kulturowej.
🟡Webinar poprowadzi Anna Rozenfeld - ekspertka w dziedzinie języka i kultury jidysz, edukatorka i badaczka literatury żydowskiej. Prowadzi warsztaty dla nauczycieli, pokazując, jak w mądry i interesujący sposób wprowadzać różnorodność językową i kulturową do lekcji języka polskiego.
🟡Webinar odbędzie się w czwartek 21 maja o 16:00 na platformie Zoom.
ℹ️Zachęcamy do udziału! Obowiązują zapisy. Link do formularza znajdziecie w komentarzu.👇

13/05/2026

📢 Przypominamy, że nadal można zgłaszać się do konkursu „Opowieść. Siła różnorodności”!

🎤Jeśli lubicie opowiadać historie i robicie to w gwarze, dialekcie lub innej odmianie języka polskiego, języku mniejszości narodowych lub etnicznych, języku regionalnym albo polskim języku migowym – serdecznie zachęcamy do udziału.
Informujemy również, że z powodu problemów technicznych związanych z dotychczasowym formularzem zgłoszeniowym prosimy:
✔️ osoby, które już przesłały swoje zgłoszenie,
✔️ oraz osoby planujące udział w konkursie,
o wypełnienie nowej ankiety:
https://forms.office.com/e/zQQymNyKn7

📅 Termin nadsyłania zgłoszeń został przedłużony do 15 czerwca 2026 r. do godz. 23:45.

📌 Wyniki konkursu zostaną ogłoszone 30 czerwca 2026 r. na stronie internetowej instytutu.

ℹ️Regulamin konkursu pozostaje bez zmian.
ℹ️Przepraszamy za utrudnienia i dziękujemy za wyrozumiałość!

12/05/2026

🟣Najnowsze badania pokazują, że aż 30,7% mieszkańców regionu deklaruje śląską tożsamość - to więcej niż wskazywały wcześniejsze dane ze spisu powszechnego. Jednocześnie wielu mieszkańców nadal przyznaje, że wciąż obawia się otwartego mówienia o swojej identyfikacji.
🟣Wyniki badań zaprezentowano podczas konferencji „Język Śląski. Między tożsamością a nauką”.
🟣Więcej o raporcie przeczytacie w artykule. Link w komentarzu.👇

11/05/2026

🟡Zapraszamy na pilotażowe warsztaty z różnorodności językowej „Polska wielu języków. Jak różnorodność językowa buduje wspólnotę”. Ich celem jest zapoznanie uczestniczek i uczestników z metodą pracy warsztatowej, dzięki której będą mogli nauczać nie tylko języka polskiego, angielskiego, niemieckiego czy innych języków obcych, lecz także języków regionalnych, dialektów i gwar obecnych w Polsce – takich jak na przykład język wilamowski, któremu podczas spotkania poświęcona zostanie szczególna uwaga.

🟡Warsztaty mają charakter edukacyjny, informacyjny i popularyzatorski. Chcemy w ten sposób upowszechniać wiedzę o różnorodności językowej w Polsce oraz promować edukację włączającą.

🟡Warsztaty zostaną przeprowadzone z wykorzystaniem metody ΛΕΓΟ-ΛΟΓΟΣ (LEGO-LOGOS), którą można nauczać filozofii, etyki, kreatywności, a także wykorzystywać ją w racy wychowawczej.

🟡Zajęcia adresowane są do:
— osób zajmujących się szeroko rozumianą różnorodnością językową w Polsce
— bibliotekarek i bibliotekarzy
— nauczycielek i nauczycieli
— pracowniczek i pracowników instytucji kultury
— animatorek i animatorów kultury
— twórczyń i twórców kultury

🟡Uczestnicy otrzymają:
— certyfikat uczestnictwa
— zaświadczenie ukończenia warsztatów ΛΕΓΟ-ΛΟΓΟΣ (LEGO-LOGOS)
— zestaw scenariuszy warsztatów z zakresu różnorodności językowej wraz z wyborem tekstów
— ebooki i inne materiały poświęcone edukacji językowej i filozoficznej

🟡PROGRAM WARSZTATÓW (3 H)
1. Rejestracja i powitanie
2. Warsztat wstępny „Od etymologii słów do ich sensu” – praca indywidualna
Uczestnicy analizują znaczenie wybranego słowa (np. „szczęście”) w różnych językach obecnych w Polsce, aby dociec jego prawdziwego znaczenia.
3. Warsztat właściwy „Od różnorodności językowej do kreatywności życiowej” – praca w grupach
Uczestniczki i uczestnicy wspólnie wysłuchają archiwalnego nagrania w oryginalnym języku wilamowskim, a następnie zapoznają się z jego transkrypcją oraz przekładem tekstu „Wo dy mama wje ziöen, wen zy fum grop wje ufštejn” („Co powiedziałaby mama, gdyby wstała z grobu”). Tekst ten stanie się następnie przedmiotem artystycznej interpretacji.
Analiza powstałych prac będzie stanowiła punkt wyjścia nie tylko do filozoficznej refleksji i dyskusji nad rolą oraz znaczeniem różnorodności językowej w Polsce, lecz przede wszystkim do zdobycia praktycznych kompetencji umożliwiających prowadzenie analogicznych warsztatów w szkołach, domach kultury oraz innych instytucjach zajmujących się popularyzacją różnorodności językowej w Polsce.
4. Podsumowanie warsztatów

➡️Data: 26 maja 2026 roku
➡️Godz.: 10:00–14:00
➡️Miejsce: Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. KEN w Warszawie, ul. Gocławska 4, 03-810 Warszawa
➡️Organizatorzy: Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej oraz Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. KEN w Warszawie➡️Prowadzący: dr Jarosław Marek Spychała (Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej)
➡️Liczba miejsc: 30
🔗Formularz rejestracyjny znajdziecie pod linkiem w komentarzu.👇

11/05/2026

🟡Zapraszamy do udziału!
🟡Warsztaty to efekt współpracy Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej i Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. KEN w Warszawie!

Serdecznie zapraszamy na warsztaty tym razem o różnorodności językowej z niesamowitym Doktor Jarosław Marek Spychała we wspóracy z Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej
Szczegóły warsztatu 👉 https://tiny.pl/sw8d3pg13
Szkolenie bezpłatne