Matki twórczynie

04/03/2026

31/12/2025

Matki twórczynie w podsumowaniu roku 2025 Dwutygodnika! W wyjątkowym gronie, wraz artystkami i kuratorką z Alma Mater, Plenum Osób Opiekujących się, Kasią Malejką i Joanną Fluder. Bardzo dziękujemy za to szczególne wyróżnienie

10/12/2025

07/12/2025

Na stronie Dwutygodnika możecie przeczytać rozmowę Sonia Jaszczyńska z Katarzyną Malejką – feministką, artystką wizualną, doktorą sztuk pięknych, jedną z bohaterek naszej książki „Ręka, która porusza kołyskę, trzyma pędzel”. Tematem przewodnim jest łączenie ról matki i artystki oraz projekt Kasi „Alimenciary”. Poniżej na zachętę kilka cytatów.

Kasia opowiada o tym, czy i kiedy matka może stracić status artystki:
„Zastanawiam się tylko, czy mogę nazywać się artystką wizualną, skoro moja pierwsza i ostatnia wystawa indywidualna miała miejsce dziewięć lat temu, kiedy byłam w ciąży? Pisząc tak o sobie, zaznaczam to, co utracone, to, co wraca, i to, do czego dążę. To, że jestem artystką, muszę powtarzać sobie jak mantrę. Jestem nią również wtedy, gdy tworzę rzadziej, bo ciągłość praktyki mierzy się uważnością i intencją, nie tylko częstotliwością zrealizowanych projektów czy premier.”

I o tym, jak zyskiwać czas na tworzenie:
„Mam taką radę na to, jak zrobić sobie samej czy samemu miejsce i upomnieć się o czas na twórczość, gdy rodzina traktuje to jak fanaberię. Ta rada to: KŁAM, powiedz, że robisz kurs księgowości. I przez dwie godziny w tygodniu będziesz mogła malować, pisać, myśleć albo po prostu siedzieć i patrzeć w ścianę.”

Link w pierwszym komentarzu.

30/11/2025

Na stronie dziennika Krytyka Polityczna możecie przeczytać fragment eseju Ursuli K. Le Guin „The Hand that Rocks the Cradle Writes the Book”, który Justyna Bargielska przetłumaczyła do naszej książki „Ręka, która porusza kołyskę, trzyma pędzel”.

Link w pierwszym komentarzu.

„Każdy artysta potrzebuje pewnego moralnego wsparcia czy poczucia solidarności, bo w uprawianiu sztuki jest bohaterstwo; to samotne, ryzykowne i bezlitosne zajęcie. Artystką o najmniejszym dostępie do solidarności – społecznej czy estetycznej – czy aprobaty zawsze była artystka-gospodyni domowa. Osoba, która bierze odpowiedzialność zarówno za swoją sztukę, jak i za zależne od siebie dzieci, podejmuje się podwójnej, pełnoetatowej pracy, która może być po prostu, w praktyce, niszcząco niemożliwa. Ale nie tak się stawia tę kwestię – nie jako zrozumienie dla ogromnej praktycznej trudności. Gdyby tak było, proponowano by praktyczne rozwiązania, zaczynając od opieki nad dziećmi. Zamiast tego rzecz jest nadal przedstawiana jako zagadnienie moralne: kwestia tego, co powinno się, a czego nie powinno się robić”.

Ilustracja do tekstu: Agnieszka Strzeżek
Redakcja językowa: Sonia Jaszczyńska i Marta Kolbuszewska

06/11/2025

🚸 Z jakimi wyzwaniami mierzą się art-rodzice w Polsce? Czy rodzicielstwo wyklucza ich z życia zawodowego? Jakie strategie przyjmują, aby łączyć te role w życiu codziennym?

Koordynatorka projektów Warszawskiego Obserwatorium Kultury i matka-twórczyni, Aleksandra Wiechowska , 🎤 zaprezentowała wyniki naszego badania dotyczącego rodzicielstwa artystek i artystów podczas premiery publikacji „Ręka, która porusza kołyskę, trzyma pędzel”.

📕 Autorkami publikacji są Sonia Jaszczyńska, Agata Klepka i Agnieszka Strzeżek – założycielki projektu Matki twórczynie, powstałego z potrzeby wzajemnego wsparcia i stworzenia przestrzeni sprzyjającej twórczej pracy artystek wychowujących dzieci.

Publikacja zawiera fragmenty 📈 badań tematycznych, przykłady 💪 dobrych praktyk współpracy różnych instytucji i środowisk z rodzicami-artystami oraz 📌 przegląd indywidualnych i kolektywnych inicjatyw podejmowanych obecnie w polskiej sztuce, koncentrujących się wokół zagadnień opieki i macierzyństwa.

📎 Publikację w formacie PDF oraz 📊 raport z naszego badania można pobrać pod linkami w komentarzach 👇

💼 Publikacja została wydana w ramach grantu z 7. edycji programu „Wzmocnienie środowisk twórczych” prowadzonego przez Krytyka Polityczna w ramach realizacji zadania publicznego „Jasna 10: Społeczna Instytucja Kultury” finansowanego ze środków m. st. Warszawy.

📷 Suzi Andreis