10/03/2026
Podsumowanie odcinka | 06.03.26
Za nami ciekawy i pełen wrażeń weekend Andrzeja Wajdy w TVP Kultura. Świętowaliśmy setne urodziny reżysera, oglądając zarówno jego filmy fabularne, jak i dokumentalne: „Powidoki”, „Szkoła Wajdy”, „Kredyt i debet. Andrzej Wajda o sobie”, „Niedziela z Andrzejem Wajdą” oraz koncert muzyki filmowej „Scoring for Wajda”. To doskonała okazja, by przypomnieć sobie, jak wielką rolę odegrał w polskiej kulturze, i zastanowić się, które z jego dzieł najbardziej zapadły nam w pamięć. Jeśli oglądaliście ten urodzinowy weekend - jesteśmy ciekawi Waszych refleksji.
W TVP Kultura trwa też Teatralny marzec, w ramach którego przypominane są spektakle Teatru Telewizji wyreżyserowane przez Wajdę - od „Bigdy idzie” po „Hamleta” i „Zbrodnię i karę”. Z kolei Czwartkowy Klub Filmowy zaprasza na wiosenny przegląd jego filmów, poprzedzony wstępami Katarzyny Borowieckiej i Tomasza Kolankiewicza.
Jeżeli wolicie poznawać jego twórczość poza ekranem, warto zajrzeć na wystawy i ekspozycje poświęcone sztuce i kinie:
🎨 WYSTAWY
„Andrzej Wajda. W stulecie urodzin” | Muzeum Manggha, Kraków
📅 7 marca - 28 czerwca 2026
To wyjątkowa ekspozycja przygotowana z inicjatywy Krystyny Zachwatowicz-Wajdy. Po raz pierwszy historia życia i twórczości reżysera opowiedziana jest w tak osobistym tonie. Obok materiałów filmowych zobaczymy prywatne notatki, szkice i rysunki. Jest to przypomnienie, że zanim został reżyserem, był malarzem i całe życie myślał obrazami. Wystawa prowadzi przez jego dzieciństwo, okupacyjne doświadczenia, studia w łódzkiej filmówce i najważniejsze momenty kariery, pokazując, jak prywatne przeżycia przenikały do jego kina.
„Młodopolska Grupa Pięciu. Zapomniani buntownicy” | Muzeum Narodowe w Krakowie
📅 od lutego 2026
Ta wystawa przybliża artystyczną formację, która istniała krótko, ale pozostawiła po sobie wyraźny ślad. Leopold Gottlieb, Witold Wojtkiewicz, Wlastimil Hofman, Mieczysław Jakimowicz i Jan Rembowski odwrócili się od dominującej wizji sztuki jako patriotycznej misji. Zamiast niej postawili na bardziej osobistą, emocjonalną i nowoczesną ekspresję. W ich pracach wyczuwalna jest atmosfera niepokoju, groteski i symbolicznego napięcia.
🎬 KINO
„Dobry chłopiec”, reż. Jan Komasa
Nowy film Jana Komasy, pokazywany na festiwalach w Toronto i Londynie, to opowieść balansująca między thrillerem psychologicznym a moralną przypowieścią. Dziewiętnastoletni Tommy żyje w świecie przemocy i używek, dopóki nie zostaje porwany przez tajemniczego Chrisa i jego żonę Kathryn. Zamknięty w ich domu staje się uczestnikiem osobliwego eksperymentu wychowawczego. To historia o władzy, manipulacji, granicach wolności i o tym, czy człowieka można „naprawić” wbrew jego woli. Krytycy chwalą intensywne aktorstwo i duszną atmosferę, momentami przywodzącą na myśl kino wczesnego Yorgosa Lanthimosa.
Gościem specjalnym odcinka była Monika Frajczyk, która opowiadała o pracy na planie i wyjątkowej międzynarodowej obsadzie.
„Panna Młoda!”, reż. Maggie Gyllenhaal
Nowoczesna reinterpretacja mitu Frankensteina przeniesiona do Chicago lat 30. Samotny Frankenstein wraz z wizjonerską lekarką przywraca do życia zamordowaną kobietę. Z eksperymentu rodzi się bohaterka, która szybko wymyka się spod kontroli swoich twórców. Film łączy romans, bunt i kino gatunkowe. To opowieść o outsiderach uciekających przed światem i jego oczekiwaniami, a jednocześnie historia o narodzinach tożsamości i wolności.
🎭 TEATR
„Wyzwolenie”, reż. Maja Kleczewska | Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie
Po „Dziadach” i „Weselu” reżyserka zamyka swój tryptyk inspirowany dramatami Wyspiańskiego. Na scenę wraca Konrad, bohater, który próbuje rozprawić się z polskimi mitami i teatralnymi maskami. Kleczewska czyta dramat jako opowieść o współczesności: o konflikcie, społeczeństwie pełnym sprzecznych emocji i trudnościach z wyrwaniem się z narzuconych narracji.
📚 LITERATURA
„Pierwsze wspomnienie”, Ana María Matute, (wyd. Cyranka)
Powieść rozgrywająca się w czasie hiszpańskiej wojny domowej. Czternastoletnia Matia trafia na Majorkę pod opiekę surowej babki. Zamknięta przestrzeń wyspy staje się sceną drobnych okrucieństw, konfliktów i tajemnic. Matute pokazuje świat dorosłych widziany oczami dziecka, który jest pełen przemocy, hipokryzji i moralnej niejednoznaczności. To nie tylko opowieść o dojrzewaniu, ale też metafora społeczeństwa ogarniętego wojną.
„Więcej niż teatr”, Ewa Wójciak (wyd. Miejskie Posnania)
Autoportret artystki i aktywistki teatralnej. Wójciak opowiada o drodze od lokalnych działań do międzynarodowych doświadczeń, pokazując, że teatr może być czymś więcej niż sceną. Jest narzędziem społecznej zmiany i miejscem wspólnoty.
🎶 MUZYKA
„We Are Together Again”, Bonnie „Prince” Billy
Kameralny, emocjonalny album Willa Oldhama pozostaje wierny jego charakterystycznej estetyce – kameralnej, surowej i osobistej. Indie folk i alt-country stają się przestrzenią dla opowieści o relacjach, przemijaniu i kruchości życia. To muzyka, której siłą jest prostota i emocjonalna szczerość.
„The Mountain”, Gorillaz
Dziewiąty album wirtualnego zespołu Damona Albarna łączy wpływy z całego świata, w tym wyraźnie indyjskie brzmienia. Na płycie spotykają się różne pokolenia i stylistyki, a tematem przewodnim jest przemijanie i pamięć o zmarłych przyjaciołach. Album nie jest ponury, raczej celebruje życie i wspólnotę, która rodzi się z muzyki.
A jakie są Wasze wrażenia po weekendzie Wajdy i ostatnich premierach filmowych i teatralnych?
Która wystawa, film lub muzyczna propozycja zrobiły na Was największe wrażenie? Podzielcie się swoimi refleksjami w komentarzach - czekamy na Wasze opinie i dyskusje!
