08/04/2026
Drodzy Widzowie,
Jesteśmy tak wzruszeni, że musimy się z Wami podzielić recenzją jaką dostaliśmy od naszej widzki Agaty S. po weekendzie z filmami i Q&A z Philem Grabskym. Jesteśmy wybitnie poruszeni, dziękujemy!
„Mój weekend z filmami 7 th Art Production
W pewnym momencie mojego życia przestałam kompulsywnie jeździć po operach i salach koncertowych świata. Ta podróż trwała długo i była intensywna, ale kiedy dobiegła końca, została po niej pewna pustka. Od wydarzeń kulturalnych jestem bowiem uzależniona – w najlepszym znaczeniu tego słowa – więc trzeba było tę lukę czymś wypełnić.
Wtedy zaczęłam uważniej przyglądać się własnemu miastu. Okazało się, że w Toruniu dzieje się znacznie więcej, niż przypuszczałam. Wystarczy tylko szukać – i mieć oczy otwarte.
Jednym z miejsc, które wówczas odkryłam, było niewielkie Kino 1410 mieszczące się w budynku dawnej infirmerii krzyżackiej. Jest w tym miejscu coś niezwykłego: cisza starych murów i współczesne życie sztuki spotykają się tam w bardzo naturalny sposób. Kino wyspecjalizowało się w transmisjach oper, spektakli teatralnych i koncertów, a także w filmach o sztuce i cyklach poświęconych dziełom wielkich reżyserów.
Jednym z takich cyklicznych projektów, pokazywanych w Kinje 1410, są filmy produkowane przez Seventh Art Productions – wytwórnię, która stworzyła m.in. serię dokumentów o malarstwie zatytułowaną Exhibition on Screen. Każdy z filmów wyrasta zazwyczaj z konkretnej wystawy dzieł wielkich artystów, ale bardzo szybko staje się czymś więcej niż tylko jej zapisem. To opowieść o życiu malarza, o jego świecie, o epoce, w której przyszło mu tworzyć, o ideach i napięciach, które kształtowały jego sztukę.
Filmy te są niezwykle starannie zrealizowane. Piękne wizualnie, pełne światła, detalu i uważności. Ogląda się je jak powolny spacer po galerii – taki, w którym można zatrzymać się przy obrazie tak długo, jak potrzebuje tego serce i myśl. Są dla mnie prawdziwym lekarstwem na skołatane serce i duszę.
Na podziw zasługuje zarówno ich poziom merytoryczny – w filmach wypowiadają się wybitni kuratorzy i historycy sztuki – jak i rzadko dziś spotykana uczciwość wobec faktów. Twórcy nie ulegają pok**ie taniej, chwytliwej sensacji, tak powszechnej w dzisiejszym opowiadaniu o sztuce. Zamiast tego proponują coś znacznie cenniejszego: spokojną, rzetelną i piękną opowieść.
Jeśli powiem, że kocham te filmy, nie będzie w tym żadnej przesady.
Jednym z twórców serii Exibition on Screen jest Phil Grabsky – brytyjski reżyser filmów dokumentalnych i współzałożyciel Seventh Art Productions z siedzibą w Brighton. Od ponad dwudziestu lat jego firma tworzy filmy o sztuce dla kin, telewizji i platform cyfrowych. Wspomniana seria filmów trafiła już do ponad półtora tysiąca kin na świecie, przybliżając widzom historię malarstwa w sposób przystępny, a jednocześnie elegancki i głęboki.
W ten weekend miałam ogromną przyjemność ponownie spotkać Phila Grabsky’ego w toruńskim Kinie 1410 podczas pokazów dwóch jego filmów: „Moja National Gallery” oraz „Caravaggio. Arcydzieła niepokornego geniusza”.
Było to spotkanie niezwykle cenne – zobaczyć dwa znakomite filmy i posłuchać komentarza ich współtwórcy. Phil Grabsky jest bowiem człowiekiem o wielkiej wrażliwości, imponującej wiedzy i rzadkiej dziś kulturze osobistej.
Takie chwile przypominają mi, że sztuka nie istnieje tylko w muzeach i galeriach wielkich światowych metropolii. Czasem czeka bardzo blisko – w niewielkim kinie, w starym budynku z historią, w mieście, które trzeba tylko na nowo odkryć. Tuż obok, na wyciągnięcie ręki, wśród ludzi, którzy myślą i czują jak ja.”
My Weekend with Seventh Art Productions
There came a point in my life when I stopped chasing operas and orchestras around the world. That particular journey had been long and consuming, and when it finally ran its course it left something of a void. Cultural events are, for me, less a leisure pursuit than a necessity – which meant that the gap had to be filled somehow, and filled thoughtfully. So I turned my attention, rather more carefully than before, to my own city.
Toruń, it turned out, was doing considerably more than I had imagined. You simply have to look.
One of the places I discovered at that time was the small Kino 1410, housed in the former infirmary of the Teutonic Knights. There is something quietly remarkable about it: the stillness of its ancient walls and the living pulse of contemporary art meet there with an ease that feels entirely unforced. The cinema has carved out a distinctive niche – opera, theatre and concert broadcasts alongside films about art and retrospective seasons devoted to major directors – and it wears that identity with quiet confidence. Among the regular programmes it screens are films produced by Seventh Art Productions, the Brighton-based company behind the documentary series Exhibition on Screen.
Each film in the series typically grows out of a specific exhibition of major works, yet moves well beyond the function of a catalogue or record. What Seventh Art Productions does – and does unusually well – is construct a sustained argument: about a painter's life and sensibility, about the era that formed him, about the intellectual and emotional pressures that his art both absorbed and resisted. The films are beautifully made, with a cinematographer's eye for light and an editor's feel for pace, and they handle the tension between accessibility and depth with a sureness that is harder to achieve than it looks. Watching one is something like taking a genuinely unhurried walk through a gallery – not the pressured circuit of the tourist, but the kind of looking that allows a single canvas to hold you for as long as it needs to.
What commands particular admiration is their combination of intellectual rigour – the films draw on the testimony of distinguished curators and art historians – and rigorous fidelity to the facts. Where dramatic or narrative devices are used, they serve the substance rather than substitute for it; the temptation of personality-driven sensation, so prevalent in arts documentary today, is consistently resisted.
I will not pretend to be neutral about these films. I think they are exceptional.
One of the figures behind Exhibition on Screen is Phil Grabsky – a British documentary filmmaker and co-founder of Seventh Art Productions, based in Brighton, whose company has spent more than two decades making films about art for cinemas, television and digital platforms. The series has now reached upwards of 1,500 cinemas worldwide, bringing the history of painting to audiences in a manner that is accessible without sacrificing elegance or depth.
This past weekend I had the considerable pleasure of meeting Grabsky again at Kino 1410 for screenings of two of his films: My National Gallery and Caravaggio: Masterpieces of a Defiant Genius. To see two outstanding films and then hear one of their makers reflect on them in the same sitting was an unusually valuable occasion. Grabsky is a man of great sensitivity and formidable knowledge, and he carries both with uncommon refinement.
Evenings like this are a useful reminder that serious art does not reside only in the institutions of the world's great cities. Sometimes it is closer than you think – in a small cinema, in a building that carries its own history lightly, in a city you had perhaps stopped looking at. The audience around me were people for whom none of this needed explaining. That, too, felt like something worth noting. "
