31/10/2024
N-jak nie-to-perz!
N-jak nieznany.
🦇Czy wiecie, że nietoperze są jedynymi latającymi ssakami?
Są tez najmniej poznanymi zwierzętami lądowymi.
N-niegroźny.
🦇Nie są dla nas groźne, za to bardzo pożyteczne, bo regulują ilość uciążliwych owadów ( komary).
Tropikalne nietoperze zapylające kwiaty biorą udział w wytwarzaniu jedzenia dla nas – m.in. bananów, daktyli, fig, mango i wielu innych owoców.
Dzięki temu, że owocożerne nietoperze przenoszą nasiona wielu drzew, powstają lasy, a my – mamy z tego także np. kakao czy ziele angielskie (bananowiec).
Nietoperze mogą się przyczyniać do ratowania zdrowia ludzi. Związek chemiczny wyodrębniony ze śliny nietoperza wampira bywa stosowany jako środek
przeciwkrzepliwy u osób z udarem. Prowadzone są także badania nietoperzy,
które mogą pomóc w naprawie uszkodzeń DNA oraz w walce z malarią.
N-jak niemały.
🦇Największym znanym gatunkiem nietoperza na świecie jest acerodon grzywiasty, nazywany „latającym lisem”. Rozpiętość jego skrzydeł może wynosić nawet 1,7 m.
W Polsce za największego nietoperza uznawany jest borowiec wielki o rozpiętości skrzydeł 46 cm.
N-jak nieduży.
🦇Najmniejszy nietoperz świata, to świnionos malutki , a także – pospołu z ryjówkiem etruskim – najmniejszy ssak świata. Waży zaledwie 2 gramy.
Najmniejszy nietoperz Polski, to karlik malutki.
N-jak najstarszy.
🦇 Najstarszy zanotowany wiek nietoperza to 41 lat. Był to żyjący na Syberii nocek Brandta.
N-jak nie-najmłodszy.
🦇Właściwie trudno powiedzieć czy mowa o młodych, czy starych nietoperzach, bo zachowane szkielety nietoperzy pochodzą sprzed 52 milionów lat. Według naukowej wiedzy mniej więcej w tym czasie nietoperze wyewoluowały z nielatających ssaków. Jak ustalili badacze, skamieniałości należały do nieznanego do tej pory gatunku z wymarłej rodziny Icaronycteridae . Znaleziono je w formacji geologicznej na południowym zachodzie stanu Wyoming. Według rekonstrukcji naukowców ten kolega mógł ważyć około 22 do 29 gramów.
Skamieniałości nietoperzy dostarczają informacji o tym, jak zmieniały się przez wieki dopasowując do świata i jak możemy je chronić. Rzucają światło na to, jak nietoperze osiągnęły zdolność do latania.
Niedawno znalezione skamieliny nietoperzy mają wiele wspólnego ze współczesnymi nietoperzami, ale mają też pewne charakterystyczne cechy. Jedną z tych różnic jest to, że nowo odkryte kości nietoperzy, szczególnie w ich tylnych kończynach, są znacznie silniejsze i bardziej wytrzymałe. W dzisiejszych czasach nietoperze mają na ogół cienkie i lekkie kości, które pomagają im w lataniu. Jednak niedawno odkryty gatunek nietoperza ma grubsze tylne kończyny, co może sugerować, że odziedziczył cechy po swoich przodkach. Oznacza to, że te nietoperze miały silniejsze nogi do wspinania się na drzewa.
Co więcej, nowo odkryty gatunek nietoperza oprócz kciuka miał pazur na palcu wskazującym. Większość dzisiejszych nietoperzy ma tylko pazur kciuka, który pomaga im zwisać do góry nogami podczas snu. Te nowe informacje sugerują, że nietoperze z tego okresu mogą być ostatnią fazą transformacji od wspinaczy do doświadczonych lotników. Dla porównania dodam, że dla człowieka zmiany nastąpiły około 10 mln lat temu we wschodniej części Afryki kiedy przez zmianę klimatu, zaczęły zanikać lasy i pojawiły się sawanny. Nasi czworonożni przodkowie stopniowo tracili nadrzewne środowisko życia i zasoby pokarmu, które im najbardziej odpowiadały.
N-jak niemożliwe.
🦇A jednak, to prawda. Ssaki te są naszymi krewnymi. Mimo że nazywa się je „latającymi myszami”, są znacznie bliżej spokrewnione z nami niż z gryzoniami. Nietoperze i my – jesteśmy bardzo podobni. Żeby się o tym przekonać, wystarczy spojrzeć na własną
rękę – nietoperz ma ją tak samo zbudowaną jak człowiek (taki sam układ kostny), tyle że dodatkowo zaopatrzoną w błonę lotną.
Więcej ciekawostek opowiemy wam podczas naszych warsztatów i wycieczek terenowych.
Kraina Podkowca LIFE+ Podkowiec Towers
Zioła, sztuka i o nietoperzach nauka
fot. Rietbergen et al., 2023, PLOS ONE; (CC0 1.0)
