Willa Fitznera

Willa Fitznera z połowy XIX wieku jest obecnie ośrodkiem Siemianowickiego Centrum Kultury. W zabytkowej sali odbywają się koncerty kameralne, spotkania okolicznościowe, wystawy i inne wydarzenia kulturalne. Ród Fitznerów, któremu zawdzięczamy istnienie Willi, był niegdyś jedną z najznamienitszych niemieckich rodzin w Siemianowicach Śląskich. Senior rodu, Wilhelm Fitzner, przybył na Górny Śląsk ja

ko zwykły rzemieślnik z Brunszwiku. zdecydował się wybudować kuźnię przy hucie Donnersmarcków, aby rozpocząć w pełni niezależną karierę biznesową. zakład, zajmujący się produkcją śrub, nitów i nakrętek, a znany w wieku XX pod nazwami Fitznerowska Fabryka Śrub i Nitów” i „Siemianowicka Fabryka Śrub i Nitów”, funkcjonuje do dziś jako „Fabryka Elementów Złącznych”. Wilhelm Fitzner utworzył także słynną „Fabrykę Kotłów Parowych”, która po II wojnie światowej została znacjonalizowana i przekształcona w Zakłady Naprawy Czołgów, następnie Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne nr 1, a wreszcie – Wojskowe Zakłady Mechaniczne i obecnie Spółka "Rosomak". Spadkobiercy Wilhelma Fitznera zdołali pomnożyć majątek zgromadzony przez nestora rodu i ugruntować pozycję rodziny w regionie. Od 1875 w tej fabryce (jako jednej z pierwszych w Europie), zaczęto spawać blachy, dzięki czemu kotły stawały się bardziej wytrzymałe na wysokie ciśnienie. Wyroby z fabryki znajdowały odbiorców w całych Niemczech, a ponadto w Holandii, Rosji, Francji, Szwecji a nawet dalekiej Australii. Za swą produkcję fabryka otrzymywała wyróżnienia na targach i wystawach międzynarodowych, m.in. złote medale na wystawach światowych w Antwerpii, Melbourne i Chicago. Na początku (w latach 1859-1883) Willa Fitznera była budynkiem parterowym i dość skromnym. Z biegiem lat, dzięki kolejnym przebudowom (m.in. nadbudowaniu piętra), posiadłość stała się większa i bardziej okazała. Nieco eklektyczny budynek był wzorowany na willach śródziemnomorskich, które architektonicznie nawiązują zwłaszcza do wzorców antycznych. W 1901 roku znaczną część posiadłości Fitznerów strawił pożar. Trwająca około dwu lat odbudowa przyniosła kolejne przemieszczenia w koncepcji architektonicznej budynku. Szczegółowy i fachowy opis kolejnych przeobrażeń oraz obecnego stanu architektonicznego Willi, daje Małgorzata Derus w artykule „Z dziejów Willi Fitznera” dostępnym na stronie internetowej www.siemianowice.pl. W XX wieku Willa Fitznera zaczęła popadać w ruinę. Podczas drugiej wojny światowej budowlę użytkowała Aktiengesellschaft FERRUM Werk Laurahütte. Willa została podzielona na mieszkania. Po wojnie jurysdykcję nad budynkiem przejęła Huta „Jedność”, a z czasem część parterowa Willi trafiła w ręce prywatne. W 2009 roku Willa Fitznera przejęta została przez Gminę Siemianowice Śląskie. Wtedy rozpoczęły się prace renowacyjne i powstała koncepcja nadania obiektowi obecnej funkcji i znaczącego miejsca na kulturalnej mapie Siemianowic Śląskich.