10/06/2026
ᴍɪᴇ̨ᴅᴢʏʀᴇʟɪɢɪᴊɴᴇ ᴅᴢɪᴇᴅᴢɪᴄᴛᴡᴏ ᴋʟɪᴍᴏɴᴛᴏᴡᴀ
➡️W środę, 10 czerwca 2026 r., z inicjatywy Narodowego Instytutu Dziedzictwa, Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego oraz Friends of Jewish Heritage in Poland odbyło się w Klimontowie uroczyste odsłonięcie pamiątkowych tablic związanych z żydowską częścią historii miejscowości.
✡️✝️Klimontów w swojej historii nierozerwalnie łączy relacje chrześcijańskie i żydowskie. Do dziś pamiętane są zasługi s. Urszuli Herman ze Zgromadzenia Sióstr Imienia Jezus, która w latach wojennej zawieruchy, razem ze współsiostrami, ratowała żydowskie dzieci przed eksterminacją. Siostry w czasie II wojny wspierały miejscową ludność, w tym żydowską. Mimo trwającej okupacji, prowadzona była przez siostry ochronka dla dzieci. Bohaterskiej siostrze Urszuli Herman poświęcona jest jedna z ulic Klimontowa, położona w pobliżu rynku.
➡️Na bocznej ścianie klimontowskiej synagogi umieszczono i uroczyście odsłonięto tablicę pamiątkową z inskrypcją:
„Ku pamięci żydowskich mieszkańców Klimontowa,
którzy modlili się, studiowali, brali śluby i wspólnie świętowali w tej świętej synagodze od połowy XIX wieku, i których znaczący wkład w życie miasta trwał 350 lat, aż do ich męczeństwa w czasie II wojny światowej. Niech Bóg pamięta o duszach świętych i czystych, zabitych dla uświęcenia Jego Imienia, Niech ich dusze będą związane w węźle życia wiecznego”.
🙏🏻✡️W uroczystości wzięli udział m.in. przedstawiciele Friends of Jewish Heritage in Poland, Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP, Ambasady Izraela w Warszawie, lokalnych władz samorządowych, a także zagraniczni potomkowie żydowskich rodzin związanych z Klimontowem, których nazwiska upamiętniono na drugiej, równorzędnej tablicy. Uroczystości odsłonięcia obu inskrypcji towarzyszyła również młodzież szkolna wraz z lokalnym proboszczem ks. kan. Henrykiem Hendzlem oraz nauczycielami historii.
🕊W przejmujących słowach o pielęgnowaniu pamięci o dziedzictwie społeczności żydowskiej Klimontowa mówiła Sylwia Burczyńska z Urzędu Miasta i Gminy Klimontów, odczytując przesłanie burmistrza.
🙏🏻✡️✝️Po uroczystym odsłonięciu tablic uczestnicy przeszli na pobliski teren cmentarza żydowskiego. Choć nie zachowały się tam historyczne macewy, miejsce pochówku upamiętnia symboliczny nagrobek. Przy nim odbyła się modlitwa międzyreligijna. Powierzono w niej Bogu wszystkich zmarłych, zwłaszcza poległych i pomordowanych w czasie wojen oraz konfliktów zbrojnych, wszystkie ofiary Zagłady, a szczególnie Żydów i Polaków, którzy cierpieli i ginęli w czasie II Wojny Światowej. Modlono się, aby ich imiona, nawet jeśli zostały zapomniane przez ludzi, pozostały zapisane przed Bogiem. W trakcie modlitw wybrzmiał Kadisz w języku hebrajskim i polskim, odśpiewany przez rabina Icchaka Chaima Rapoporta, naczelnego rabina Wrocławia i Śląska. Odmówiono również Psalm 130, używany w katolickiej liturgii za zmarłych. Po polsku i angielsku odczytał go ks. Paweł Surowiec, dyrektor Centrum Ekumenicznego „Via Concordia” w Rakowie. W języku hebrajskim Psalm 130 odśpiewał Ben Z. Reichberg.
➡️Po zakończonej części religijnej zgromadzeni udali się do Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Klimontowie, gdzie odbył się panel naukowo-dyskusyjny poświęcony historii klimontowskich Żydów oraz dawnym relacjom katolicko-żydowskim w tym mieście.
➡️Wydarzenie zostało przygotowane przez Krzysztofa Bielawskiego, historyka i przedstawiciela Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, troszczącego się o upamiętnienie miejsc związanych z dziedzictwem i kulturą wyznania mojżeszowego. Strona katolicka została zaproszona do wspólnej modlitwy za wszystkich zmarłych mieszkańców Klimontowa jako tworzących różnorodną mozaikę społeczności tego miasta.
