14/12/2010
Dramat historyczny w 5 aktach. jego premiera miała miejsce we Lwowie w 1862 roku. Rzecz dzieje się w Szkocji w połowie XVI wieku w pałacu Holy Rood oraz w wiejskiej chacie. AKT I: W Szkocji panuje niepokój. Lud podburzany przez uczonego przywódcę protestantów, Knoxa, burzy się przeciw królowej, zagorzałej papistce - Marii Stuart.. Młodziutka królowa czuje się samotna - nie rozumie jej mąż- Henryk Darnley- ani zausznicy króla, posądzając ją o romans z Rizziem, wędrownym, włoskim śpiewakiem. Niepokoje pałacowe wybuchają z całą siłą. królowa podpisuje orędzie do poddanych, zapowiadając śmierć wichrzycielom. Na tym wezwaniu, z podpuszczenia Rizzia, nie ma podpisu króla. Oburzeni panowie, pod wodza odtrąconego króla zawiązują spisek w celu zamordowania rozpanoszonego przybłędy - śpiewaka.
AKT II królewski astrolog układając horoskopy Rizziowi przepowiada śmierć. Taki los wróży także Nickowi - ulubionemu błaznowi króla. Gdy przychodzi podstępny dowódca straży pałacowej - Botwel ( zakochany w królowej) astrolog przepowiada mu panowanie. Ta wróżba burzy jego zrezygnowany spokój, przynosi nadzieje i wzbudza ambicje. królowa chwytając się tej wróżby, każe Rizziemu opuścić Anglie. AKT III wiadomość o wyjeździe faworyta przyspiesza wykonanie postanowień spiskowych. Tajnymi przejściami dążą do komnat królowej, która zabawia się sentymentalnym pożegnaniem ze śpiewakiem. Król zabija go u jej stóp. Omdlałą królową, w zalanej krwią komnacie znajduje Botwel. Maria na wpół przytomna wyznaje mu miłość i nienawiść do króla Henryka. AKT IV Miedzy Marią a jej kochankiem toczy się gra. Królowa nie chce wyjawiać na głos swoich życzeń, ale Botwel zmusza ją do tego. Zapada wyrok śmierci na Henryka. Tryumfujący Botwel myśląc, że podporządkował sobie słaba królową, wysyła ja z lekarstwem z domieszka trucizny do chorego męża. W skromnej wiejskiej chacie leży chory Henryk. Towarzyszy mu tylko wierny błazen. Wzrusza się, gdy odwiedza go żona i chce wierzyć w jej skruchę. Ale Nick ( błazen) ma swoje podejrzenia i ostrzega króla przed żona. By ocalić władcę sam wypija lekarstwo po czym umiera. AKT V W ciemnej kaplicy młodziutki Paź towarzyszy uwielbianej pani. Nie wie, że Maria czeka na Botwela i wiadomość o królobójstwie Wkrótce przybywa i przejmuje inicjatywę. Oskarża królową , że zabiła męża. By zatrzeć ślady zbrodni Botwel porywa z kaplicy lampkę, by podpalić chatę ze zwłokami. Marie dręczą spóźnione wyrzuty sumienia. Daleki wybuch oznajmia przypieczętowanie morderstwa. Botwel powraca, nazywa królowa trucicielką i uprowadza ją grożąc gniewem ludu.