07/07/2026
W Fotoplastykonie Poznańskim trwa obecnie wystawa "1956: Chleba i wolności", poświęcona "wypadkom czerwcowym" - pierwszemu strajkowi generalnemu przeciwko władzom PRL-u.
Oprócz stereofotografii w fotoplastykonie prezentujemy również serię zdjęć autorstwa Leszka Paprzyckiego, stanowiącą jedyny prywatny zbiór fotografii dokumentujących wydarzenia czerwcowe.
Zdjęcia wykonane zostały przez 21-letniego studenta matematyki z okna stancji przy ul. Kochanowskiego 22. W 1981 roku na podstawie 38 wykonanych zdjęć i notatek Paprzycki odtworzył i spisał sekwencję wydarzeń z ul. Kochanowskiego, przy której znajdował się gmach Urzędu Bezpieczeństwa. Dzięki jego dokumentacji dziś niemal godzina po godzinie możemy śledzić rozwój wydarzeń - gromadzenie się tłumu zmierzającego w kierunku siedziby UB, jego reakcje na pierwsze strzały, przyjazd karetek, ewakuację rannych do szpitala przy ul. Mickiewicza, i wreszcie przejazd uzbrojonych czołgów. Paprzycki uwiecznił takie momenty jak przemarsz Trzech Tramwajarek, pożar garaży Urzędu Bezpieczeństwa oraz zatknięcie na narożniku ulicy flagi zamoczonej w krwi jednej z postrzelonych osób.
Ta wyjątkowa kolekcja, oprócz tego że dokumentuje przełomowe wydarzenia w historii naszego kraju, sama posiada niezwykłą historię. Paprzycki wykonywał zdjęcia z ukrycia, lecz mimo to został zauważony przez jednego z protestujących. Negatywy ukrył - najpierw na 24 lata w szufladzie, następnie, po spisaniu wydarzeń, w słoiku po miodzie zakopanym w ogródku. Dopiero w 1996 roku przekazał redakcji „Kroniki Miasta Poznania” 38 negatywów, które jeszcze w tym roku zostały oficjalnie wydane przez Wydawnictwo Miejskie.
Podczas gdy na ulicy trwały zamieszki, mieszkanie odwiedził przyjaciel jego stryja - pan Strzałkowski. Nie zdawał on sobie wówczas sprawy, że w tym czasie niedaleko od nich został zastrzelony jego jedyny syn, 13-letni Romek - najmłodsza ofiara Poznańskiego Czerwca.
Powyższy post stworzony został w oparciu o prezentację "Poznański Czerwiec" autorstwa Danuty Książkiewicz - Bartkowiak, opublikowaną na stronie https://poznan.wyborcza.pl/multimedia/poznanski-czerwiec/, oraz wystawę "1956: Chleba i wolności" w Fotoplastykonie Poznańskim.
-----
Fot. Ulica Kochanowskiego 28 czerwca 1956 roku godzina 16. Nadjeżdżają kolejne czołgi. Trwa silny ostrzał. Źródło: Cyfrowe Repozytorium Lokalne CYRYL
