Krakowski artysta Mateusz Okoński stawia wyzwanie przed mieszkańcami swojego miasta – zamiast, zgodnie z lokalną 'tradycją', postawić kolejny koszmarny pomnik, podkłada im świnię w postaci realistycznej rzeźby przedstawiającej martwego knura na stosie. Lokuje ją w miejscu obfitującym w znaczenia: w sąsiedztwie narodowych świętości – kościoła na Skałce i Wawelu, pomiędzy dwoma dawnymi siedliskami l
udności żydowskiej – Kazimierzem i Podgórzem, w pobliżu dawnej rzeźni miejskiej, a obecnie galerii handlowej, na oczyszczającej dosłownie i w przenośni oraz ewokującej tematykę przemijania i zmienności, wodzie, wreszcie – na betonowym słupie studni Wanda będącej ujęciem wody dla istniejącej niegdyś elektrowni. Jakie interpretacje wygeneruje ten inteligentny, przewrotny i ironiczny obiekt? Czy świnia stanie się łakomym kąskiem wegetarian i ekologów; niekoszerną ofiarą badaczy Holocaustu; źródłem skamandryckich oparów absurdu; przyczynkiem do krytyki centrum Krakowa jako brytyjskiego chlewu; symbolem nieudanych prób wyparcia tego, co nieczyste/Inne, w celu rozpaczliwego zachowania jednolitego, katolickiego oblicza miasta; przykładem groteskowego wydawania publicznych pieniędzy przez miejskie władze; aluzją do tego, co jest składane w ofierze w postępujących nieopodal procesach gentryfikacji; Orwellowskim odwołaniem do komunistycznej przeszłości grodu Kraka; gadżetem wielbicieli Smoka Wawelskiego, komiksu „Maus” (w którym Polacy to świnie), jak i sztuki W. Sasnala (gdzie również pojawia się ten ostatni motyw); nową świnką-skarbonką - miejscem spotkań legendarnie skąpych Krakusów, a może - jako skarbonka nieczynna, bo wywrócona (przez kogo?) - symbolem kryzysu ekonomicznego? A może świnia, niczym palma Joanny Rajkowskiej w odniesieniu do Warszawy- stanie się nowym symbolem Krakowa – krytycznie drenującym tożsamość miasta? Aneta Rostkowska, kuratorka
