Mały Festiwal Wielkiej Literatury

24/07/2026

Nasi przyjaciele z Liceum Sowizdrzała organizują akcję!

Liceum Sowizdrzała organizuję akcję! Ja się włączam, Was też zachęcam! 💪

Kacper Lemiesz pisze:

"Okna patrzące w stronę polsko-ukraińskich relacji – organizujemy wysyłkę 300 okien i potrzebna jest pomoc

Część I

24-25.07, Katowice
70/300 okien
kierunek Drohobycz

✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤

Parę miesięcy temu dostaliśmy w prezencie przestrzeń pod działanie naszego Liceum Sowizdrzała i domu kultury Hajmat na Progu. W budynku trwa gruntowny remont. Architekt kamrat Aleksander Krajewski wpadł na pomysł, żeby wymieniane okna wysłać tam, gdzie ich teraz bardzo potrzeba. Dać im kolejne życie.

Więc od jakiegoś czasu działamy. Szukamy odbiorców, transportu, środków, handlarzy dobrej woli i sposobu na spotkanie się przy dobrej robocie. Dla nas to okazja do odwdzięczenia się za dar nowego miejsca i sposób na godnie przywitanie się z nim. Mi się taka akcja jawi jako świetny pomysł na start przygotowań do parapetówki.

Skutkiem rosyjskich ataków rakietowych na ukraińskie budynki są często zniszczone okna. Brak izolacji termicznej sprawia, że wnętrza i ich wyposażenie mokną od deszczu. Okna są często zabijane płytami wiórowymi, mieszkania tracą dostęp do światła, za chwilę ciepła.

Sprawa jest ważna jeszcze z innego powodu. Wygląda na to, że okno naszej polskiej gościnności przymyka się w szerszym sensie. Być może wchodzimy w inny etap relacji polsko-ukraińskich. Potrzeba spotkania. Ścieżki do podjęcia tematu. My zaczynamy od tej akcji i np. od szukania ornamentów ozdobnych dla okien. Chcemy wysłać je ze śladem troski. Jaki czar, poza czarem suchości, ciepła i przejrzystości mogą nieść nasze okna? W co jeszcze trzeba je zaopatrzyć? Jakie pieśni im zaśpiewać na drogę?

✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤

Teraz PILNIE, na piątek (24.07) i sobotę (25.07) potrzebujemy chętnych do:

– mycia okien
– opracowania systemu montowania pasami i paletami
– zdobienia okien na bazie wspólnie wypracowanej idei
– stretchowania
– noszenia z budynku do busa i później do tira
– zrobienia obiadu dla wszystkich zaangażowanych

Katowice, ul. Stalmacha 24, TEPSA
(więcej detali dorzucę rano w komentarzu)

✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤✤

Kolejne transporty – mam nadzieję – w przeciągu dwóch tygodni. Wtedy też będzie można pomóc.

Przyda nam się jeszcze z 15 000 zł. Świetna szansa na praktykę solidarności. Na połączenie pieniędzy z pragnieniami duszy o byciu przydatnym, o byciu w służbie. Piszcie, podamy dane fundacji. Zamiast kasy może być to oczywiście np. tir z kierowcą.

Peremoha! (może komentujcie "peremoha" dla poszerzenia zasięgu?)"

04/07/2026

Kolejna książka nagrodzona KRAUZĄ z tłumaczeniem na język niemiecki! 💛💙

Kolejny sukces śląskiej literatury! 💥

W styczniu po niemiecku ukazała się powieść Anny Cieplak "Ciało huty" ("Stahlkörper" w tłumaczeniu Simone Falk), a kilka dni temu Zbigniew Rokita ogłosił, że jego "Odrzania" ukaże się w Niemczech w renomowanym wydawnictwie Beck.

Obie te książki otrzymały w 2024 r. nagrodę KRAUZA. Połączcie kropki! :D

A na zdjęciu śląscy kibice fetujący sukcesy Zbigniewa Rokity. Mimo że groził im za to zakaz stadionowy, odpalili race zaraz po tym, jak śląski autor podpisał umowę z wielkim Beckiem.

Ci kibice to jego psycho beta readerzy, chuligani samoświadomej lokalności, ultrasi włóczęgowskiego reportażu. Po lekturze "Kajś" zmienili w 2021r. nazwę swojego klubu z "KP Brzeg Dolny" na "Rokita Brzeg Dolny".

Nie no, ten klub serio się nazywa Rokita. Choć z innego powodu. W 1941 r. w Brzegu Dolnym (wówczas: Dyhernfurth) wybudowamo wielki kompleks fabryczny. Zakłady „Anorgana” produkowały bojowe środki chemiczne takie jak tabun i sarin. Niedaleko na potrzeby fabryki wzniesiono filie obozu koncentracyjnego Gross Rosen - Aussenkommando Dyhernfurth I i II.

Po wojnie komuniści wysoko ocenili przydatność fabryki, szybko ją odbudowali i zmienili profil produkcji. W ramach odniemczania przerobili nazwę na "Rokita". Czort jeden wie, dlaczego na taką.

I pod tą nazwą funkcjonuje do dziś. Od 2003 r. fabryka znowu należy do kapitału niemieckiego 😈 A w samym Brzegu Dolnym nazwę tę nosi wiele ośrodków.

Bardziej "odrzańsko" się chyba nie da :D

28/06/2026

Gość naszego festiwalu Grzegorz Płonka poprowadził arcyciekawą wycieczkę pt. "Ligota - od letniska do miasta".

A hyca nos niy zabiła ☀️

Szpacyr odbył się w ramach festiwalu mikrowypraw kierunek GZM Kierunek GZM 🌿

25/06/2026

Tradycją na Mały Festiwal Wielkiej Literatury jest już spotkanie Śląskiego Objazdowego Klubu Książki, prowadzone przez jego założycielki, znakomite literaturoznawczynie i blogerki Elżbietę Janotę i Paulinę Rzymanek z Już tłumaczę - podkast o książkach 🤩

Tym razem wzięliśmy na tapet "Rozchwiane kanarki, głębokie doły" Judith Schalansky (w tłum. Kamila Idzikowskiego).

Fot. Katarzyna Barańska

24/06/2026

A nasz festiwalowy partner Śląsk Wydawnictwo Naukowe nie zatrzymuje się w wydawaniu dobrych książek! 💪📚

Dziś odbyła się premiera tomu "Przyrost strąceń" uznanego śląskiego poety i dyrektora Instytutu Mikołowskiego Macieja Meleckiego 👏

24/06/2026

Dużo pięknych chwil zostało uwiecznionych na Mały Festiwal Wielkiej Literatury, a prezentację zaczynamy od gali wręczenia Śląskiej Nagrody Literackiej KRAUZA. Na zdjęciach nominowani Magdalena Majcher i Tomasz Pietrzak oraz odbierająca nagrodę w imieniu męża Zbigniewa Rokity Barbara Lubos-Rokita 🏆

Autorką zdjęć jest Katarzyna Barańska 📷

➡️ Nieodłącznym elementem nagrody są unikatowe statuetki przygotowywane przez Klaudię Brzezińską, artystkę interdyscyplinarną związaną z Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach. Ich forma co roku się zmienia i nawiązuje do hasła przewodniego festiwalu. W 2026 roku był nim „Nieludzki Śląsk”.

➡️ O swojej pracy nad tegorocznymi statuetkami artystka mówiła podczas gali:
- „Tegoroczne krauzy składają się z symboli śląskiej alchemii: minerałów, które były wydobywane na Śląsku; z metalofitów, czyli roślin, które dobrze sobie radzą na ubogich glebach obfitujących w metale ciężkie; gdzieniegdzie ze śmieci i z kawałków naczyń pozostałych po poprzednich edycjach. Te składniki zbijają się w nowe sensy, stare jest na nowo i znaczy razem”.

➡️ Śląska Nagroda Literacka KRAUZA jest wręczana podczas organizowanego oddolnie i organicznie Małego Festiwalu Wielkiej Literatury i ma na celu promowanie książek oraz autorów, którzy poprzez swoją twórczość współtworzą współczesną opowieść o Śląsku, jego historii, kulturze i tożsamości.

📷 Katarzyna Barańska

23/06/2026

Śląska Nagroda Literacka KRAUZA 2026! 🤩

Śląską Nagrodę Literacką KRAUZA 2026 otrzymuje Zbigniew Rokita za książkę "Aglo. Banką po Śląsku" (Wydawnictwo Znak) 🏆

Z uzasadnienia:
👉 Nagroda zostaje przyznana za stworzenie przewodnika po Śląsku - duchowym, intelektualnym, ale też po tym zupełnie namacalnym. Ale także za wejście w rolę przewodnika - nie narzucającego się, ale mocno obecnego.

Śląsk Zbigniewa Rokity to Śląsk otwarty, to Śląsk, który krzywdę i gniew sublimuje w zaciekawienie i kreatywność. Nasza trudna historia staje się u Rokity prawdziwą nauczycielką życia, a nie linijką w rękach nauczycielki, którą moglibyśmy bić inaczej myślących. Opisywany przez niego współczesny Śląsk mieni się wieloma barwami, a sam autor z każdą kolejną książką staje się jedną z najjaśniejszych barw w tej śląskiej palecie.

👉 Należy docenić także pozostałe nominowane książki.

🏅 Tomasza Pietrzaka i jego „Bery z dzielni” trzeba docenić za odświeżenie śląskiej poezji twórczością o bezpośredniości reportażu, z liryzmem bijącym wprost w serce, a więc poszerzającym wrażliwość.

🏅 Magdalenę Majcher i jej „Frelę” - za pożenienie śląskiej tematyki z popularną formą, tak potrzebne dla tworzenia literatury (i kultury) środka. Jej twórczość zyskuje szerokie uznanie wśród publiczności, stąd też nie jest zaskoczeniem, że autorka otrzymała KRAUZA ôd czytoczy_ek.

🏆 Zbigniew Rokita przebywa aktualnie w Mongolii, gdzie pracuje nad swoją książką o tym kraju. Nagrodę w imieniu autora odebrała jego żona, Barbara Lubos-Rokita. Na zdjęciu autor ze swoją KRAUZĄ ôd czytoczy_ek w 2024 r. (za "Odrzanię").

👉 Śląska Nagroda Literacka KRAUZA została przyznana po raz trzeci. W poprzednich latach nagrodę otrzymywali Anna Cieplak ("Ciało huty") i Wojciech Śmieja ("Po męstwie"). Nagrody czytelników otrzymywali Zbigniew Rokita ("Odrzania") i Sabina Waszut "Sztuczny miód)".

👉 Nagroda przyznawana jest podczas promującego śląską kulturę Małego Festiwalu Wielkiej Literatury.

🎖️ Śląska Nagroda Literacka KRAUZA wzięła się z potrzeby upamiętnienia i nagrodzenia tych, którzy pamiętają o Śląsku w swojej twórczości literackiej i działalności społecznej. Nagrodę mogą otrzymać osoby śląskie, mieszkające na Śląsku lub pochodzące ze Śląska; lub osoby nie mające formalnych związków ze Śląskiem, ale które napisały książkę na temat związany z naszym regionem. KRAUZA przyznawana jest za książkę wydaną w roku poprzedzającym przyznanie nagrody.

🏆 Statuetki wykonuje związana z katowicką Akademią Sztuk Pięknych artystka interdyscyplinarna Klaudia Brzezińska. Ich forma co roku się zmienia i koresponduje z tematem festiwalu - w tym roku był to "Nieludzki Śląsk". Artystka tak mówiła podczas gali wręczenia nagród o pracy nad statuetkami:

👉 "Tegoroczne krauzy składają się z symboli śląskiej alchemii: minerałów, które były wydobywane na Śląsku; z metalofitów, czyli roślin, które dobrze sobie radzą na ubogich glebach obfitujących w metale ciężkie; gdzieniegdzie ze śmieci i z kawałków naczyń pozostałych po poprzednich edycjach. Te składniki zbijają się w nowe sensy, stary jest na nowo i znaczy razem".

👏 Gratulujemy wszystkim nominowanym i nagrodzonym!

📷 Fot. Przemysław Jendroska (2024).

📷 Pełna fotorelacja z tegorocznego wydarzenia wkrótce.

22/06/2026

Czwarty Mały Festiwal Wielkiej Literatury za nami i, jak wierzę, w pamięci wielu zapisze się szczególnie miło! 🌿

🌳 Wejście w lato, od razu na pełen regulator, ukojone przyjemnymi okolicznościoma ogrodu. Centrum zabetonowanych Katowic, ale jakby jednak nie.

🤝 Program nabity, ale znalazła się też przestrzeń na poznawanie się wzajem i wspólnotę. Program o orientacji jawnie prośląskiej i proekologicznej.
I świetna frekwencja, najlepsza z dotychczasowych edycji.

Dziękuję wszystkim, którzy współtworzyli festiwal - osobom występującym, wolontariuszkom, gościom i gościniom! 💚

Następne edycja za rok. A może jeszcze w tym roku? Pomysłów jest wiele! 💥

Jeśli macie swoje lub chcecie się zaangażować - zapraszam do współpracy! 💪

Fot. Katarzyna Barańska i Belveder Video