09/06/2026
Trudno w to uwierzyć, ale publiczność w drugi wieczór otwarcia sezonu Puls Kultury w Puszczy 2026 przybyła jeszcze tłumniej niż pierwszego, obsiadając dosłownie artystów na scenie dookoła. A tytuł “Sytuacja Graniczna” nie był zachęcający.
W Puszczy Białowieskiej “sytuację graniczną” mamy od 5 lat. Kryzys humanitarny nadal trwa, choć większość z nas woli myśleć, że to już przeszłość. Spektakl, który w formie rozprawy sądowej oskarża państwo polskie o liczne przestępstwa, w tym o stosowanie tortur wobec osób w drodze, ciągle jest aktualizowany - ostatnio o kolejną, sprzeczną z prawem europejskim ustawę zawieszającą prawo do składania wniosków o ochronę międzynarodową.
W spektaklu w reżyserii Michał Zadara wystąpił(a) Maja Ostaszewska i Mateusz Janicki, oboje zaangażowani w niesienie pomocy humanitarnej na granicy, oraz sam reżyser (zastępując Barbarę Wysocką). Spektakl zrealizowano w formie teatru dokumentalnego, w którym - jak mówił reżyser na spotkaniu z publicznością po pokazie - istotą nie było tworzenie sztuki, używanie środków artystycznych, które budują w teatrze magię i piękno, ale realne przeprowadzenie analizy dowodowej i złożenie zawiadomień do prokuratury.
W dniu pokazu w naszym teatrze Hania Stacewicz, jedna z autorek scenariusza do spektaklu, a zarazem prezeska Fundacji Centralnej, która wyprodukowała spektakl, w imieniu całego zespołu złożyła do Prokuratury Rejonowej w Hajnówce dwa zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstw przez strażników granicznych.💪
Hanna Stacewicz raz Filip Płuciennik, koordynator produkcji spektaklu, wzięli też udział w spotkaniu, reprezentując zarazem głos młodego pokolenia, chcącego żyć w kraju, w którym przestrzegane jest prawo. I choć spektakl, prezentujący momentami wręcz drastyczne działania służb na granicy, był trudny emocjonalnie do uniesienia, z rozmowy wiele i wielu z nas wyszło zbudowanych, że inna rzeczywistość jest możliwa.
Bardzo dziękujemy całemu zespołowi Centrala za stworzenie tego spektaklu i za jego prezentację w naszej przygranicznej stodole. Dziękujemy też naszym wiernym wolontariuszkom i wolontariuszom Ewie Janczarek, Piotrowi Karczmarczykowi i Beata Siemaszko za ogromną pomoc w przygotowaniach do pokazu. Ponadto dziękujemy Białowieskiemu Parkowi Narodowemu Białowieski Park Narodowy za wypożyczenie stołów i krzeseł do scenografii. Last but not least dziękujemy serdecznie publiczności za tak liczne przybycie i wzajemną życzliwość, dzięki której tak wiele osób mogło obejrzeć spektakl.
Zdjęcia: Piotr Karczmarczyk.
—-------------------------------------------------------------
Spektakl był częścią cyklu "Puls Kultury w Puszczy 2026"
Realizacja projektu: Fundacja Edukacyjna Jacka Kuronia
Partnerzy: Divadlo Líšeň, Wrocławska Fundacja Filmowa, Dom Przyrody i Kultury w Teremiskach
Patronat medialny: Polskie Radio Białystok, e-teatr.pl
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury SYNERGIE. Edycja 2026.
Realizację wsparły ponadto darowizny oraz środki zbierane w ramach zrzutki publicznej, która cały czas trwa.