JIO Studio

13/05/2026

TATLONG LIDER NG KALABAN PINATUMBA KO SA ISANG LABANAN! PERO SININGIL AKO NG TAKOT!.
Ako si Private Romy Molar Villamore Jr. (Recomended for Medal of Valor) ng Philippine Army. Taong 2019 noon nang ma-encounter ng tropa namin ang grupo ni Abu Dar. Isa lamang akong private noon, walang espesyal na training gaya ng Ranger o Special Forces. Ang alam ko lang ay sumunod sa utos, makinig sa mga senior, at gawin ang tungkulin ko bilang sundalo.

Ilang araw kaming naglakad sa bundok bago kami makarating sa area. Bandang alas-dose hanggang ala-una ng hapon nang mag-hold kami sa posisyon. Nagbigay ng utos si Captain Tobias na maghanda dahil posible kaming maka-engkwentro. Dalawang platoon kami noon—Alpha Platoon at Bravo Platoon. Kasama ako sa Alpha Platoon, third squad. Ang trabaho namin ay magbigay ng security sa hulihan habang ang ibang squad ay nagre-recon sa ibaba.

Matarik ang terrain. Puro bangin sa magkabilang gilid at makapal ang kakahuyan. Habang nasa pwesto kami, may impormasyon na posibleng lumusot ang kalaban sa area namin. Kaya alerto kami habang nagbabantay.

Bandang alas-singko ng hapon, medyo madilim na sa ilalim ng kakahuyan. Tumayo si Sir Bilano para sumilip at mag-verify kung tropa ba ang nasa ibaba. Dahil mahirap makita, inakala niyang kasamahan namin ang mga iyon. Sumigaw siya ng, “Tropa! Pasok dito!”

Pero ilang segundo lang ang lumipas, biglang nag-volume fire ang mga Maute-ISIS.

Unang tinamaan sina Sir Bilano at Sir Satuna. Ako naman ay agad na dumapa at inilatag ko ang K3 machine gun ko. Tinanggal ko kasi noon ang magazine pouch dahil madalas sumabit at mag-cause ng malfunction. Kaya parang sa pelikula, nakalaylay lang ang mahahabang bala ng K3 sa katawan ko habang nagpapaputok.

Sobrang bigat ng putukan. Nasa high ground kami kaya sumasabit ang mga bala sa uluhan namin. Kapag tumayo ka para bumaril, siguradong tatamaan ka. Kaya halos nakadapa lang kami habang nagpapaputok pababa para lang ma-demoralize ang kalaban.

Habang putukan, nakita ko si Sir Satuna na sugatan at pilit gumagapang para mabuhay. Kitang-kita ko sa mata niya ang takot at pagnanais na mabuhay. Naawa ako sa kanya. Tinanggal ko pa ang bandolier ng K3 ko para sana gapangin siya at hilahin papunta sa akin. Pero bago ko magawa, muling nag-volume fire ang ISIS.

Kitang-kita ko kung paano tadtarin ng bala sina Sir Bilano at Sir Satuna. Ang lupa sa paligid nila ay parang sumasabog sa tama ng bala. Doon pumasok sa isip ko na “do-or-die” na ito. Sinabi ko sa sarili ko na hindi ako magpapahuli nang buhay.

Makalipas ang ilang minuto, tumigil sandali ang putukan. Dinugtungan ko agad ng panibagong link ang K3 ko dahil paubos na ang bala. Pagkatapos noon, nagsimula nang umakyat at mag-assault ang ISIS sa makitid na bahagi ng bundok.

Ang unang sumulpot ay isang kalabang naka-kiling habang nag-iistrapping ng putok. Mabuti na lang at nakatago ako sa damo at anino ng puno kaya hindi niya ako napansin. Paglabas niya, agad ko siyang binugahan ng putok ng K3. Tinamaan siya sa mukha at wasak agad ang ulo niya.

Maya-maya, may pangalawang umakyat. Nakasuot siya ng itim at ayon sa balita, isa raw siyang “antingan.” Habang binabaril ko siya ng K3, naglalakad pa rin siya kahit tinatamaan. May kasama siyang nasa likod na nagbibigay ng cover fire. Nang bumagsak ang naka-itim, bumungad naman ang isa pang kalaban na naka-gray at may hawak na baril. Tumalon siya pakaliwa habang ako naman ay pakanan. Hinabol ko siya ng putok ng K3 hanggang sa bumagsak siya at magkisay sa lupa.

Doon ko nalaman kalaunan na ang tatlong napatay ko pala ay puro commander ng Maute-ISIS, kabilang si Abu Dar na pumalit kay Isnilon Hapilon bilang emir ng ISIS sa Southeast Asia.

Pagkatapos ng labanan, akala ko tapos na ang pinakamahirap kong laban. Pero mali ako.

Pagkalipas ng ilang buwan, nagsimula akong magkaroon ng hallucinations. Pakiramdam ko maraming kalaban sa paligid. Kahit mga tropa ko, pinaghihinalaan kong papatayin ako. Lagi akong alerto, balisa, at takot. Hindi ako naging marahas—kinain lang talaga ako ng takot. Madalas akong magkulong sa kwarto habang hawak ang 1911 pistol ko dahil pakiramdam ko may aatake anumang oras.

Na-admit ako sa V. Luna Medical Center nang mahigit isang taon dahil sa PTSD. Ayoko sanang ma-discharge dahil mahal ko ang serbisyo. Kahit ilang beses akong pinayuhan na magreklamo o magsumbong sa media para mapabilis ang tulong, hindi ko ginawa. Para sa akin, dalawang beses kong itinaas ang kamay ko bilang sundalo para protektahan, mahalin, at ipagsanggalang ang serbisyo at bayan. Ayokong sirain ang imaheng minahal ko.

Dumating sa punto na wala akong trabaho at umaasa lang ako sa pamilya ko. Pero sa kabila ng lahat, hindi nawala ang pagmamahal ko sa serbisyo.

Malaking bagay sa akin nang makilala ko ang magiging asawa ko. Siya ang tumulong sa akin na labanan ang PTSD. Lagi niya akong pinapaalalahanan na walang papatay sa akin at kailangan kong lumaban para sa mga anak namin. Nang magkaroon ako ng dalawang anak, doon ako muling nagkaroon ng dahilan para mabuhay at lumaban.

Unti-unti kong tinanggap ang lahat—ang pagkamatay ng mga kasamahan ko, ang galit ko sa sarili ko, at ang trauma ng gyera. Doon ko napaglabanan ang takot.

Natutunan ko na ang laban sa gyera ay puwedeng matapos sa loob ng ilang oras. Pero ang laban kontra PTSD ay maaaring tumagal ng maraming taon.

Hanggang ngayon, mahal ko pa rin ang serbisyo. Kung kinakailangan, handa pa rin akong magsilbi para sa bayan bilang isang sundalo ng mamamayan.

12/05/2026

HENERAL NA KALIWA SUMASALUDO
Ako si Gen. Cirilito Sobejana. Sa halos apatnapung taon ko bilang sundalo, marami na akong pinagdaanan na engkwentro, pero may isang laban na hinding-hindi ko malilimutan at dito ko na kuha ang Medal of Valor. Iyon ang isa sa pinakamabigat na laban sa buong buhay ko bilang isang kawal.

Noong araw na iyon, napaligiran kami ng humigit-kumulang 180 armadong Abu Sayyaf. Limang tauhan ko ang bumagsak habang patuloy ang putukan. Sugatan na rin ako noon—wasak ang aking braso at halos nakalaylay na lamang ito. Sa bawat putok ng bala, alam kong maaari akong hindi na makauwi nang buhay. Ngunit bilang lider, hindi ko puwedeng ipakita ang takot. Hindi iyon ang una kong engkwentro; ika-27 ko na iyon. Pero kakaiba ang laban na iyon. Ramdam ko na bawat segundo ay laban para mabuhay.

Habang patuloy ang putukan, ang nasa isip ko lamang ay kung paano maililigtas ang aking mga tauhan. Hindi ako puwedeng matangay ng emosyon dahil kapag nagpadaig ka sa takot at sakit, maaapektuhan ang iyong desisyon at konsentrasyon. Bilang sundalo, kailangan mong manatiling matatag kahit wasak na ang katawan mo.

Sa kabila ng matinding laban, nagawa naming mapaurong ang kalaban. Nakapagbigay kami ng humigit-kumulang tatlumpung casualty sa Abu Sayyaf at narekober namin ang ilan sa kanilang mga armas. May mga sub-commander din silang na-neutralize at maging si Abu Sabaya ay nasugatan. Ngunit mabigat din ang naging kapalit sa amin—pitong tauhan ko ang nasawi at siyam kami ang sugatan. Hanggang ngayon, dala ko pa rin ang sakit ng pagkawala nila. Bilang commander, mas masakit makita ang mga tauhan mong bumagsak kaysa sa sarili mong sugat.

Matapos ang engkwentro, inilikas ako papunta sa sentro ng Barangay Samad Udding, halos sampung kilometro mula sa pinangyarihan ng laban. Habang dinadala ako roon, iniisip ko ang aking pamilya, ang aking mga tauhan, at kung bakit ako naligtas samantalang marami ang hindi na nakabalik. Para sa akin, milagro ang lahat. Naniniwala akong may divine intervention noong araw na iyon.

Dahil sa tinamong sugat, limitado na ang galaw ng aking kanang braso. Kalaunan, binigyan ako ni dating Pangulong Fidel V. Ramos ng pahintulot na sumaludo gamit ang kaliwang kamay nang igawad niya sa akin ang Medal of Valor. Maraming nagtatanong tungkol doon, at sa bawat pagkakataon, ipinapaliwanag ko na ang pagpupugay na iyon ay simbolo hindi lamang ng aking sakripisyo kundi ng sakripisyo ng lahat ng sundalong Pilipino.

Sa buong karera ko, natutunan ko na ang tunay na tapang ay hindi kawalan ng takot. Ang takot ay natural na reaksyon. Ngunit ang tapang ay isang desisyon. Desisyon mong tumayo kahit sugatan ka na. Desisyon mong lumaban para sa mga taong umaasa sa iyo.

Nais kong malaman ng publiko na kaming mga sundalo ay hindi lumalaban dahil galit kami sa kalaban. Lumalaban kami dahil mahal namin ang mga taong nasa likuran namin—ang mamamayang Pilipino. Ang tunay na layunin ng isang sundalo ay hindi lamang manalo sa gera kundi makamit ang kapayapaan. Kung maaari naming tapusin ang kaguluhan nang walang nagpaputok kahit isang bala, iyon ang pinakamainam na tagumpay.

Ako ay isang mandirigma, ngunit higit sa lahat, isa akong tagapangalaga ng kapayapaan. Sapagkat ang puso ng tunay na sundalo ay hindi naghahangad ng digmaan—kundi ng isang ligtas at mapayapang bayan para sa bawat Pilipino.

12/05/2026

DUYAN -Indayog ni Nanay

11/05/2026

Ako si Master Sergeant Luis Marmol ng Philippine Marines. Noong April 29, 2000, isa ako sa mga Force Recon Marines na lumaban sa Matanog, Maguindanao laban sa malaking pwersa ng M**F 309 Brigade. Hanggang ngayon, hindi ko pa rin makalimutan ang araw na iyon dahil isa iyon sa pinakamabigat na laban na pinagdaanan namin bilang sundalo.

Bago kami makarating sa target area, kailangan muna naming bumaba sa isang malalim na ilog na halos 20 talampakan ang lalim bago muling umakyat sa kabilang bahagi. Dahil sa terrain, hirap kaming makipag-ugnayan gamit ang radyo. Noong panahon na iyon, junior team leader ako ng Team 4 sa anim na reconnaissance teams ng aming kumpanya. Bilang isa sa mga unang gagalaw, para na rin akong scout sa operasyon.

Bandang alas-9 ng umaga noong April 29 nagsimula kaming gumapang papunta sa posisyon ng kalaban. Habang tumatagal, ramdam naming nakikita na kami ng kalaban. Pakiramdam ko noon, pinapasok na talaga kami sa killing zone. Yung ilog na dati’y tuyo, nabuhay dahil sa ulan kaya hirap na hirap kaming gumalaw nang hindi napapansin.

Pagsapit ng ala-una ng hapon, sinubukan naming umatake pero talong-talo kami sa posisyon. May .50 caliber machine gun ang kalaban na nakapuwesto sa mataas na bahagi kaya halos hindi kami makaganti ng putok. Ang pinakamabigat lang naming armas noon ay M60 machine gun, M203 gr***de launcher, at M14 rifles. Tatlumpu’t siyam lang kaming Marines laban sa daan-daang armadong rebelde kaya talagang outnumbered kami.

Pagsapit ng gabi, wala pa kaming casualty kaya hinawakan namin ang posisyon. Alas-11 ng gabi nang mag-briefing kami kasama ang company commander naming si 1Lt. Dulanas. Gamit ang night vision, nakita naming alerto pa rin ang kalaban. May mga nagtitimpla pa ng kape malapit sa kanilang .50 caliber position habang may mga nagbabantay sa paligid. Hindi namin alam noon na ang buong lugar pala ay may nakatagong trenches na natatakpan ng makakapal na kawayan at damo.

Kinabukasan, April 30 bandang alas-otso ng umaga, tuluyan nang sumabog ang labanan. Doon namin nadiskubre ang lawak ng trenches ng kalaban. Literal na nasa killing zone na kami noon. Pero bilang Force Recon Marines, ginamit namin ang lahat ng tactics na natutunan namin — move by team, move by bounds, at paggamit ng terrain para makalapit sa kalaban.

Habang sumusulong kami, may suporta kaming V300 armored vehicle at artillery battery na nakapuwesto halos isang kilometro mula sa Matanog. Kapag hindi bumubuga ang V300 kada ilang minuto, nakakagalaw ang kalaban kaya salitan ang artillery at armored support sa pagbibigay ng suppression fire. Sa bawat team namin may sniper. Ang sniper rifle namin noon ay M14 lang habang ang Barrett sniper namin ay nasa overwatch position sa likuran.

Sa gitna ng bakbakan, doon ko lalong nakita ang tunay na samahan ng Marines. Walang iwanan kahit may tama na ang tropa. Kapag may sugatan, bubuhatin mo pa rin palabas kahit buhay mo ang kapalit. Para sa amin, mas malapit pa minsan ang loob namin sa kapwa sundalo kaysa sariling pamilya dahil sabay-sabay kaming nagsasanay, lumalaban, at nabubuhay sa operasyon.

Habang umatras kami sa open field na puno ng mais, isa-isa nang tinatamaan ang mga kasama namin. Napatay si Sgt. Gamilla, isa sa mga team leaders namin. Nawalan din ako ng assistant team leader na si Sgt. Gonzalez matapos siyang mawala habang patuloy ang putok ng M60 at RPG ng kalaban.

Habang nagbibigay ako ng covering fire para makaatras ang mga kasama ko, tinamaan ang radioman ko sa puwitan. Ilang minuto lang matapos noon, ako naman ang tinamaan sa kanang balikat. Through-and-through ang tama ng bala at halos mapatid ang hawak ko sa M203 dahil sa lakas ng impact. Tumalsik pa ako palayo sa baril ko. Sa ilang segundo, parang nawalan ako ng ulirat pero nang maramdaman kong gumagalaw pa ang paa ko, sinabi ko agad sa sarili ko — hindi ako papayag na mamatay dito.

Habang gumagapang ako muli, nakita naming gumagamit na rin ng sniper ang kalaban mula sa matataas na puno ng marang. May isa kaming sniper na nakapatay ng kalaban na nakatali pa ang katawan sa puno habang nakasabit ang baril nito. Sa buong laban, tatlo sa aming 39 Marines ang nasawi habang halos lahat ay sugatan. Sampu lang sa amin ang walang tama.

Bilang isang NCO, isa sa pinakamahalagang natutunan ko sa combat leadership ay ang mabilis na pagdedesisyon. Sa totoong labanan, wala nang oras para hintayin pa ang bawat utos mula sa nakatataas. Kapag nasa harapan ka na ng putukan, kailangan marunong kang magdesisyon para sa mga tauhan mo dahil kahit ilang segundo lang na delay, maaaring ikamatay iyon ng buong team.

Noong sugatan na ako at kailangan nang lumikas palabas ng battlefield, napakabigat sa loob kong iwan ang mga kasama ko. Ayaw ko talagang umalis pero hindi ko na kayang humawak ng baril dahil sa tama sa balikat. Masakit sa akin na maiwan ang team ko lalo na’t matagal ko nang kasamang lumaban at magsanay ang karamihan sa kanila.

Pagkatapos kong gumaling, bumalik pa rin ako sa serbisyo bilang administrative personnel dahil gusto ko pa ring maibahagi ang karanasan at kaalaman ko sa mga mas batang Marines. Kahit maraming sugatan at namatay sa laban, hindi bumaba ang moral namin. Masakit mawalan ng kasama pero nanatili ang determinasyon naming makuha ang kampo ng kalaban at maibalik ang kapayapaan sa Mindanao.

Ngayon bilang isang ama, proud akong marinig na gusto ring pumasok sa serbisyo militar ng isa kong anak. Buo ang suporta ko sa kanya dahil para sa akin, napakataas na karangalan ang maging sundalo at maglingkod sa bayan. Kahit dumating ang araw na retirado na ako, buong pagmamalaki pa rin akong sasaludo sa anak ko kung magiging sundalo rin siya ng Pilipinas.

11/05/2026

sa totoo lang kong mag rally ang taong bayan at ang isigaw.
KOMUNISTA LAYAS!

Send a message to learn more

09/05/2026

HINDI AKO UMAATRAS KAHIT NAG BAGSAKAN NA MGA OPISYAL KO!
Si Sergeant Domingo Ulep ito… dating miyembro ng ULF 621180, Class 1974. Hanggang ngayon, hindi ko pa rin makalimutan ang nangyari sa amin sa Cotabato noong July 24, 1974. Isa iyon sa pinakamadugong engkwentro na naranasan ko sa buong buhay ko bilang sundalo.

Nandoon kami noon sa Mindanao, nasa operation area sa may Kakar, likod ng Nutri University sa Cotabato. Madaling-araw pa lang, bandang alas kuwatro ng umaga, pinababa na kami para sa isang malaking operasyon. Ang briefing sa amin: may maliit na kampo raw ng kalaban na kailangan pasukin. Ang commander namin noon si General Fortunato Abat, habang sa kumpanya namin naman ay si Captain Ebura. Ang platoon leader ko si Lieutenant Napa — malapit sa akin iyon, halos magkapatid na ang turingan namin dahil magkasama kami sa tulugan at matagal na kaming magkasama sa serbisyo.

Swamp area ang lugar. Putikan. Mataas ang damo. Kapag tumakbo ka, lulubog ang paa mo. Hindi mo alam kung saan ka lulusot. Mahirap ang terrain, lalo na sa mga hindi pamilyar sa lugar. Kasama namin noon ang ilang CHDF at mga guide na kilala ang lugar.

Tumawid pa kami ng ilog bago makarating sa target area. Wala namang maayos na bangka — kapit-kapit lang kami habang itinatawid. Pagdating namin sa kabilang pampang, basa kaming lahat. Tahimik pa noon. Pero habang sumusunod ako sa mga guide, may napansin akong malaking kaldero. Pagbukas ko, may bagong lutong pagkain pa sa loob. Doon ko agad naisip: “May kalaban dito.”

Ilang segundo lang ang lumipas, biglang bumuhos ang putok.

Parang umulan ng bala.

Ang unang putok pa lang, may mga tinamaan na agad sa amin. Nagkagulo na. Hindi mo na malaman kung saan nanggagaling ang putok dahil napapalibutan na pala kami. Ang hirap pa, maraming damo at putik. Hindi ka makatakbo nang maayos. Kapag nadapa ka, siguradong katapusan mo na.

Si Lieutenant Napa, isa siya sa unang tinamaan. Tinamaan siya sa ulo. Hindi ko makalimutan ang itsura niya noon. Marami ring opisyal ang bumagsak — sina Lieutenant Sapon, Lieutenant Chen, at marami pang iba. Halos buong araw ang bakbakan. Umabot pa hanggang gabi.

Pinakamatindi roon, may sumisigaw sa amin ng:
“Huwag kayong magpaputok! Ako si Sergeant Ambagan!”

Akala namin totoong Sergeant Major namin iyon. Hindi kami agad nagpaputok. Pero kalaban pala ang sumisigaw para makalapit sa pwesto namin. Marami sa mga kasama namin ang tinamaan dahil doon.

Habang tumatagal, lalo kaming naiipit. Kada may marinig kang tunog ng bangka sa ilog, mas dumarami ang kalaban. Hindi na malaman ng mga helicopter sa taas kung sino ang kakampi at sino ang kalaban dahil halo-halo na kami sa putukan.

May sumigaw na:
“Save for your life!”

Doon ko naisip na kailangan kong mag-withdraw ng mga buhay pa.

Kahit may tama na rin ako noon dahil sa granadang sumabog malapit sa akin, pinilit kong magbalik-balik sa ilog. Pinupulot ko ang mga Armalite na naiwan. Tatlo pa nga ang nadala ko sa bangka. Si Lieutenant Alindayo, may tama sa paa. Kinarga ko siya papunta sa bangka habang binabayo kami ng bala. Tumatalsik ang gilid ng bangka sa tama ng putok.

Pero si Lieutenant Napa… hindi ko na siya nailigtas. Wala na talaga akong magawa. Wasak na ang ulo niya. Hanggang ngayon, masakit pa rin isipin iyon dahil napakalapit namin sa isa’t isa.

Buong maghapon ang laban. Marami ang patay, wounded, at missing. Mahigit sandaang sundalo ang tinamaan noon — may mga nalunod pa sa ilog, may mga hindi na nakita ang bangkay. Kinabukasan pa nakuha ang iba.

Hindi ko makalimutan ang sigaw ng mga kalaban:
“Bakit kayo nandito? Mga Kristiyano kayo!”

Matitindi silang lumaban. Talagang handang mamatay.

Hanggang ngayon, dala ko pa rin ang sugat ng laban na iyon — hindi lang sa katawan kundi pati sa isip. Kapag natutulog ako minsan, nakikita ko pa rin ang mga kasamahan kong sugatan. Nakikita ko pa rin kung paano sila bumagsak isa-isa.

Doon ako nagkaroon ng medalya — Triple M, Bronze Head, at Wounded Personnel Medal. Pero para sa akin, hindi medalya ang pinakamabigat na naiuwi ko… kundi alaala ng mga kasamahan kong hindi na nakabalik.

Minsan naiisip ko, kung hindi ako naka-withdraw noong araw na iyon, baka isa rin ako sa mga naiwang bangkay sa putikan ng Kakar.

At hanggang ngayon, dala-dala ko pa rin ang laban na iyon sa bawat paggising ko.

09/05/2026

OPISYAL SYA NAG PA PAIN AT MA EXPOSED SA SNIPER FIRE!

Col. Ariel Querubin - Noong kasagsagan ng tensyon sa Lanao del Norte, biglang pinull-out ang unit ni Col. Ariel Querubin mula Puerto Princesa, Palawan, matapos magpakita ng matinding agresibong kilos ang M**F. Kinontrol nila ang Narciso Ramos Highway at malinaw na may mas malaking plano silang isagawa habang usap-usapan noon ang usapin ng ceasefire at international pressure mula sa Malaysia. Dahil dito, minadaling i-redeploy ang mga Marines patungong Mindanao upang pigilan ang lumalalang sitwasyon.

Pagdating nila sa Cagayan de Oro, halos hindi pa man nakakababa ng kagamitan ang kanilang unit ay agad nang nagsimula ang emergency briefing. Kasama noon si Lt. Col. Rey Ardo, operations officer ng 4th Infantry Division, habang ang division commander naman ay si General Roy Cimatu. Habang nagpupulong, sunod-sunod ang tawag sa telepono ni Lt. Col. Ardo. Maya-maya, lumapit ito kay General Cimatu at ibinalitang na-overrun na ng M**F ang ilang military detachment. Bumaba na rin umano ang mga rebelde hanggang sa Baloi area at nahawakan pa nila ang paliparan doon.

Narinig ni Querubin kung paano naghahanap si General Cimatu ng yunit na maaaring agad i-deploy upang pigilan ang paglawak ng opensiba. Ilang sandali pa’y nilapitan siya ni General Danilo Bagasin at sinabing nasa Baloi Airport na ang mga puwersa ng M**F. Kahit kulang sila sa kagamitan at halos walang baterya ang kanilang mga radyo, agad siyang naghanda. Binigyan sila ng dagdag na supply at ipinuwesto kasama ng kumpanya ni Lt. Javier upang kumilos laban sa mga rebelde.

Ngunit kinabukasan, lumabas na diversion lamang pala ang pag-atake sa Baloi. Habang abala ang militar roon, tuluyan nang nasakop ng M**F ang bayan ng Kauswagan. Naipit ang mga Marines dahil hindi sila makatawid sa tulay papunta sa lugar. Kaya’t unang ipinadala ang 4th Marine Battalion mula Cagayan de Oro upang magsilbing blocking force habang si Querubin at ang kanyang mga tauhan ay sumusunod sa pangunahing opensiba.

Pagdating nila sa Kauswagan, kritikal na ang sitwasyon. May mga sundalong naipit sa community hospital at kontrolado ng M**F ang munisipyo. Habang papalapit ang mga Marines, nakikita nilang nagwawagayway ng puting bandera ang ilang rebelde, tila umaasang makikipag-negosasyon ang militar gaya ng nangyari sa ibang bayan na kanilang sinakop noon. Ngunit iba ang naging desisyon ng Marines.

Hindi umatras si Querubin. Sa halip, agad nilang sinalakay ang posisyon ng M**F gamit ang 105mm recoilless rifle at armored support. Nagkagulo ang mga rebelde at napilitang umatras matapos ang matinding bakbakan. Sa gitna ng operasyon, nailigtas din ng kanilang unit ang humigit-kumulang 329 hostage na hawak ng M**F. Ayon pa sa isang batang survivor na muli niyang nakilala pagkalipas ng maraming taon, ang unang ginawa raw ng Marines matapos ang putukan ay ilikas ang kanilang pamilya patungo sa simbahan upang maging ligtas.

Matapos mapalaya ang Kauswagan, inakala ng mga Marines na makakapagpahinga sila kahit isang gabi lamang. Pagod, puyat, marumi, at halos hindi na makaligo ang mga sundalo matapos ang sunod-sunod na operasyon. Ngunit kinabukasan ay agad silang pinatawag sa conference. Ang utos: panatilihin ang momentum ng opensiba. Hindi sila binigyan ng pahinga.

Dahil kulang sa tauhan, dalawang rifle companies lamang ang nadala ni Querubin sa susunod na operasyon. Sa kabuuan, nasa 117 personnel lang ang kasama niya, kabilang pa rito ang mga driver, cook, at headquarters personnel dahil kulang na kulang sila sa manpower.

Habang nagmamartsa sila patungo sa pinaghihinalaang kampo ng M**F noong Marso 18, inakala nilang malayo pa ang kalaban. Ngunit bandang alas-sais ng gabi, bigla silang tinambangan. Nagsimula ang isang magdamagang bakbakan sa ilalim ng niyugan.

Isa-isang bumagsak ang kanyang mga tauhan. Sa tabi mismo niya ay tinamaan si Sergeant Moscoso. Nang hawakan niya ito, wasak na ang likod ng sundalo dahil sa tama ng bala. Ang kanilang radyo ay halos hindi na gumagana habang patuloy silang pinupuruhan ng sniper fire. Si Querubin mismo ay paulit-ulit na tumatakbo mula sa isang puno ng niyog patungo sa iba pa upang iwasan ang mga bala habang sinusubukang tukuyin ang machine gun nests ng kalaban.

Sa gitna ng putukan, nag-request ng close support ang kanyang Special Operations Platoon matapos matukoy ang eksaktong posisyon ng mga sniper at machine gun ng M**F. Nang tamaan ang mga rebelde, narinig nila ang sigaw na “Allahu Akbar,” hudyat na may tinamaan sa kanilang hanay. Ngunit hindi pa rin tumigil ang labanan.

Pagsapit ng umaga, halos hindi pa rin nakausad kahit limampung metro ang kanilang puwersa. Marami sa kanyang mga tauhan ang nanlumo at natulala sa tindi ng putukan. Hindi pa nasusubukan nang maayos ang ilan nilang heavy weapons, at may mga sandatang pumalya mismo sa gitna ng labanan.

Maging ang mga armor unit ay gustong umatras dahil wasak na ang ilang sasakyan at ubos na ang bala. Ngunit tumanggi si Querubin. Mahigpit niyang inutusan ang mga tanker na huwag silang iiwan dahil sila na lamang ang natitirang proteksyon ng infantry laban sa sniper at machine gun fire.

Sa kabila ng panganib, tumayo mismo si Querubin sa gitna ng putukan upang pamunuan ang kanyang mga tauhan. Isa-isa niyang pinatatayo ang mga sundalong natutulala sa takot at pagod. Ang iba ay halos sinisipa niya na upang magising sa matinding pressure ng bakbakan. Dahil sa kanyang halimbawa, muling lumaban ang kanyang mga Marines.

Pagsapit ng dapithapon, tuluyan nilang nakubkob ang Camp John Mack — isa sa pinakamalalakas na kampo ng M**F sa lugar.

Matapos ang operasyon, tinawagan siya ng nakatataas na opisyal at sinabi kung paano ikinuwento ng kanyang mga tauhan ang kanyang ginawa sa labanan — kung paano niya inilantad ang sarili sa putukan upang matukoy ang machine gun nests ng kalaban at kung paano niya pinangunahan mismo ang opensiba kahit bilang battalion commander.

Doon sinabi sa kanya na irerekomenda siya para sa pinakamataas na parangal ng militar — ang Medal of Valor.

Ngunit ayon mismo kay Col. Ariel Querubin, magkahalo ang kanyang naramdaman nang marinig iyon. Masaya siyang kinilala ang kanyang ginawa, ngunit mabigat sa loob niya ang pagkawala ng mga tauhang tumanggap ng bala para sa kanya at lumaban hanggang huli sa kanyang tabi.

Para kay Querubin, ang Medal of Valor ay hindi lamang tungkol sa tapang ng isang tao. Alaala rin ito ng sakripisyo ng kanyang mga Marines na hindi siya iniwan sa gitna ng impiyerno ng labanan sa Kauswagan.

08/05/2026

APAT LANG KAMI LABAN SA 100 NAREBELDE

Ako si Corporal Jacinto ‘Jack’ Poblete (recomended for medal of Valor). Marami na akong dinaanang engkwentro, pero may isang gabi na hinding-hindi ko malilimutan — ang pag-atake sa aming detachment sa Barangay Banlag, Valencia, Bukidnon noong May 28, 1988.”
Ayon kay Corporal Poblete, assistant detachment commander siya noon sa isang maliit na CAFGU detachment sa Sitio Buko. Ang detachment commander nilang si Sergeant Meada ay pansamantalang umalis dahil dumating ang kanyang asawa, kaya si Poblete ang naiwan na namumuno sa kampo. Dalawampu’t isa sana sila roon, ngunit nang araw na iyon ay lumabas ang karamihan ng kanilang tauhan. Apat na tao lamang ang naiwan sa detachment — si Poblete at tatlong trainee.
“Bandang alas-dose ng gabi, nagbabasa pa ako ng komiks. Wala pang kuryente noon kaya gasera lang ang ilaw namin. Pagkatapos, natulog na ako. Mga alas-dos ng madaling-araw, bigla akong nagising dahil may narinig akong putok at kilos sa labas.”
Pagbangon niya, agad niyang napansin na napapalibutan na pala sila ng napakaraming armadong rebelde. Tinatayang mahigit isang daang miyembro umano ng NPA ang umatake sa kanilang maliit na detachment.
“Pagtingin ko sa likod ng kampo, ang dami nila. Hindi na ako nagdalawang-isip. Kinuha ko agad ang M3 ko at nagpaputok ako. Sinabihan ko rin ang mga kasama ko na maghagis ng granada.”
Habang rumaragasa ang putukan, mabilis na nagpalipat-lipat ng puwesto si Poblete upang palabasing marami silang depensa. Kumuha rin siya ng mga Claymore mine at inihanda ang mga ito sa paligid ng detachment.
“Lipat-lipat ako ng posisyon para isipin nilang marami kami. Ayokong malaman nilang apat lang kami sa loob.”
Sa gitna ng matinding bakbakan, tinamaan si Poblete sa paa. Ngunit sa kabila ng sugat, tumanggi siyang lumikas.
“Sabi ng mga kasama ko, magpahospital na raw ako. Pero sinabi ko, ‘Dito lang tayo. Hindi tayo aalis.’”
Tumagal nang ilang oras ang engkwentro. Malakas ang ulan habang walang tigil ang putukan mula madaling-araw hanggang mag-uumaga. Ayon kay Poblete, may mga rebelde pang umakyat sa mga puno ng niyog sa paligid upang doon magpaputok pababa sa kanilang detachment.
“May mga kalaban sa taas ng puno ng niyog. Nakapalibot talaga sila sa amin.”
Habang paubos na ang kanilang bala, naisip na rin umano ni Poblete na maaaring hindi na sila makaligtas.
“Sabi ko sa sarili ko, baka dito na kami matapos. Apat lang kami laban sa mahigit sandaang kalaban.”
Ngunit kahit ganoon ang sitwasyon, hindi siya nawalan ng disiplina bilang sundalo. Sinira pa niya ang kanilang radyo at ilang kagamitan upang hindi mapakinabangan ng kalaban sakaling mabihag sila.
“Inisip ko, kung mamamatay kami rito, hindi dapat nila magamit ang kagamitan namin. Kaya sinira ko ang radyo at ibang gamit.”
Ayon sa kanya, ilang beses na muntik silang maubusan ng bala. Ang natira na lamang sa kanya ay ilang bala para sa M203 at isang magasin ng Armalite.
“Halos ubos na talaga. Pero sabi ko sa mga kasama ko, huwag silang matakot.”
Habang papalapit ang umaga, nagsimula ring umatras ang mga umaatake. May ilan umanong sugatan na sumuko at gumapang palabas mula sa bakbakan. Doon lamang nila nakita ang dami ng napinsala sa panig ng kalaban.
“Pag-umaga, saka namin nakita ang dami ng kanilang patay at sugatan sa paligid.”
Dumating din kalaunan ang reinforcement mula sa batalyon, ngunit ayon kay Poblete, naging maingat ang mga ito sa paglapit dahil akala nila ay nabihag na ng kalaban ang detachment.
“Tinataas ko pa ang bandera at sumisigaw ako para malaman nilang kami pa rin ang nasa loob.”
Sa kabila ng matinding laban, nakaligtas sina Poblete at ang tatlo niyang kasamahan. Dahil sa ipinakita niyang katapangan at pamumuno sa labanang iyon, inirekomenda siya para sa Valor award.
“Marami na akong engkwentro sa buhay ko, pero iyon ang pinakamatindi. Akala ko talaga hindi na kami makakalabas nang buhay.”