13/06/2026
3 METERS NA AMBUSH NAKA SURVIVE AKO!
Ako si Staff Rodolfo Sergeant Mendoza, Scout Ranger Class 19 ng Philippine Army. Isa sa pinakamahirap at pinakamasakit na karanasan sa aking buhay-militar ay nang ma-ambush kami sa Kilometer 30, Upi, Maguindanao noong Hunyo 30, 1975.
Noong umagang iyon, bandang alas-siyete, inatasan kaming sunduin ang aming Battalion Commander na si Colonel Antonio Ariola sa Awang Airport. Pagkatapos naming sunduin siya, babalik sana kami sa aming kampo. Hindi namin alam na may nakaabang na palang kalaban sa kahabaan ng kalsada.
Habang binabagtas namin ang bulubunduking bahagi ng Kilometer 30, bigla na lamang kaming pinasabugan at pinaulanan ng napakalakas na putok. Sa isang iglap, tinamaan at nagliyab ang jeep na sinasakyan ng ilan sa aking mga kasamahan. Kasunod nito, tinadtad din ng bala ang aming M35 6x6 truck.
Napakabilis ng mga pangyayari. Wala kaming sapat na oras upang makapagmaniobra o makapwesto nang maayos. Ang pitong sakay ng jeep ay pawang napatay at nasunog. Sa aming truck naman, halos lahat ay sugatan. Tanging ako at si Sergeant Tornido lamang ang hindi tinamaan dahil nakatalon kami at nakapagtago sa likuran ng gulong ng 10-wheeler na truck.
Mula sa aming pinagtataguan, walang tigil kaming nagpaputok upang hindi makalapit ang kalaban. Napakalapit nila sa amin, marahil ay dalawang metro lamang ang layo mula sa kalsada. Ang kanilang volume of fire ay napakatindi. Tinatayang labinlimang minuto nilang pinaulanan ng bala ang aming convoy.
Habang nagaganap ang putukan, kitang-kita ko ang aming mga kasamahang nasusunog sa loob ng jeep. Hanggang ngayon ay hindi ko makalimutan ang tanawing iyon. Wala akong magawa upang iligtas sila dahil tiyak na mamamatay rin ako kung lalapit ako. Ang tanging magagawa ko ay magpatuloy sa pagputok upang hindi kami tuluyang malipol.
Nang medyo nakabawi kami sa pagkabigla, nagsimula kaming magbigay ng return fire ni Sergeant Tornido. Hindi nagtagal, nagsimulang umurong ang mga kalaban. Mabuti na lamang at may nakabalik agad sa kampo upang humingi ng reinforcement kaya mabilis na nakarating ang tulong.
Pagkatapos ng labanan, nakita namin ang sinapit ng aming mga kasamahan. Hindi na sila makilala sa sobrang pagkasunog ng kanilang mga katawan. Napakasakit sa aking kalooban ang makita ang kanilang kalagayan. Marami sa kanila ay mga matagal ko nang nakasama sa serbisyo.
Hindi lamang iyon ang ambush na aking naranasan. Makalipas ang ilang linggo, muli kaming na-ambush habang nagsasagawa ng security operation para sa isang supply convoy. Muli naming naranasan ang matinding putukan at pagkawala ng mga kasamahan. Sa loob ng mahigit dalawang oras, nakipaglaban kami habang hinihintay ang reinforcement.
Sa kabila ng lahat ng iyon, hindi ko maalalang nakaramdam ako ng takot habang nasa gitna ng labanan. Ang nasa isip ko lamang noon ay kung paano mabubuhay at kung paano mapoprotektahan ang aking mga kasamahan. Bilang isang Scout Ranger, alam kong kapag nagpadaig ako sa takot, mas marami pang buhay ang maaaring mawala.
Ngunit nang matapos ang mga labanang iyon at makabalik ako sa normal na buhay, doon ko naramdaman ang tunay na epekto ng digmaan. Madalas akong hindi makatulog. Kapag may naririnig akong malakas na ingay o kaluskos, agad akong nagigising at naghahanap ng posibleng panganib. Madalas ko ring mapanaginipan ang aking mga kasamahang namatay at ang mga eksenang nasaksihan ko sa ambush.
Maraming taon ang lumipas bago tuluyang humupa ang mga alaalang iyon. Hanggang ngayon, dala ko pa rin ang mga alaala ng mga kasamahang aking nawala. Sila ang nagpapaalala sa akin kung gaano kabigat ang sakripisyong ibinibigay ng isang sundalo para sa kanyang bayan.
Ako si Staff Sergeant Mendoza, Scout Ranger Class 19. Isa akong buhay na saksi sa hirap, sakit, at sakripisyo ng digmaan, at habang ako'y nabubuhay, hinding-hindi ko malilimutan ang mga bayaning naiwan sa mga kabundukan ng Mindanao.