24/09/2026
SPECIAL NEWS & LEGAL REPORT
Kontrobersiyal na 14-vote impeachment threshold: Konstitusyonal ba?
Maynila | Setyembre 24, 2026 — Nagbukas ng malaking usaping konstitusyonal ang pasya ng Senate impeachment court na ibaba mula 16 tungo sa 14 boto ang kinakailangan upang mahatulan si Vice President Sara Duterte sa impeachment trial.
Mahalagang linawin: wala pang pinal na hatol, conviction o acquittal. Ang pinagpasiyahan pa lamang ay ang bilang ng botong kakailanganin kung darating na sa paghatol.
Ano ang ipinasiya?
Ayon sa ulat, itinuring ng mayorya na 20 senador lamang ang maaaring aktuwal na lumahok bilang senator-judges. Dahil ang dalawang-katlo ng 20 ay 13.33, itinakda ang minimum sa 14 boto.
Sa botohan sa procedural ruling:
• 13 senador ang sumang-ayon;
• 1 senador ang tumutol; at
• 6 senador ang hindi lumahok.
•
Apat sa 24 na senador ang hindi umano maaaring lumahok o bumoto sa paglilitis.
Ano ang sinasabi ng Konstitusyon?
Direkta ang nakasaad sa Article XI, Section 3(6) ng 1987 Constitution:
“No person shall be convicted without the concurrence of two-thirds of all the Members of the Senate.”
Nakasaad din sa Article VI, Section 2 na ang Senado ay binubuo ng 24 senador. Kung 24 ang batayan, ang dalawang-katlo ay 16.
Argumento kung bakit 14 ang ginawang threshold
Ang posibleng legal na katuwiran ng mayorya ay:
1. Ang bibilangin ay ang mga senator-judge na legal at aktuwal na maaaring lumahok.
2. Hindi dapat gawing awtomatikong boto laban sa conviction ang pagliban, inhibition o disqualification.
3. May kapangyarihan ang Senado na gumawa ng sarili nitong impeachment rules dahil ito ang may sole power to try and decide impeachment cases.
4. Kung 20 lamang ang maaaring humatol, dalawang-katlo nito ang dapat umanong gamitin.
5.
Ito ang kasalukuyang umiiral na procedural ruling ng impeachment court hangga’t hindi binabago ng Senado o pinawawalang-bisa ng Korte Suprema.
Argumento kung bakit dapat manatiling 16
Mas malakas ang pagtutol batay sa literal na teksto ng Konstitusyon:
• Ang ginamit na salita ay “all the Members of the Senate,” hindi “all members present,” “all participating senator-judges,” o “all qualified to vote.”
• Ang hindi paglahok o pag-inhibit ng isang senador ay hindi awtomatikong nag-aalis sa kaniya bilang miyembro ng Senado.
• Hindi maaaring baguhin ng internal rules ng Senado ang numerong itinakda ng Konstitusyon.
• Sa Bayan v. Zamora, ginamit ng Korte Suprema ang konstitusyonal na komposisyon ng buong Senado sa pagkuwenta ng two-thirds requirement—bagaman mahalagang tandaan na hindi impeachment case ang naturang desisyon.
•
Konstitusyonal ba o ilegal?
Hindi pa maaaring sabihing pinal na ilegal ang 14-vote rule, sapagkat wala pang desisyon ang Korte Suprema na direktang nagpapawalang-bisa rito.
Gayunman, may seryoso at matibay na constitutional objection laban dito. Sa literal na pagbasa sa Saligang Batas, mas suportado ang 16 boto, dahil 24 ang kabuuang miyembro ng Senado at malinaw na “all the Members” ang ginagamit na batayan.
Ang pinakaligtas na legal na konklusyon ay:
Umiiral ngayon ang 14-vote ruling bilang pasya ng Senate impeachment court, ngunit hindi pa tiyak ang konstitusyonalidad nito. Mas malakas sa plain-text reading ng Constitution ang 16-vote requirement.
Maaari ba itong kuwestiyunin sa Korte Suprema?
Oo. Bagaman ang Senado ang may tanging kapangyarihang lumitis at magpasya sa impeachment, binibigyan ng Article VIII, Section 1 ang Korte Suprema ng kapangyarihang suriin kung may grave abuse of discretion ang alinmang sangay ng pamahalaan.
Lalong malamang ang legal challenge kung:
• mapatunayang guilty ang bise presidente sa 14 o 15 boto lamang;
• ipatupad agad ang pagtanggal sa puwesto; o
• magkaroon ng permanenteng disqualification sa paghawak ng pampublikong posisyon.
Kung umabot naman sa 16 o higit pang boto ang conviction, mababawasan ang praktikal na epekto ng pagtatalo sa threshold.
Kalagayan ng impeachment case
Nahaharap ang bise presidente sa mga alegasyong may kaugnayan sa umano’y maling paggamit ng pondo, hindi maipaliwanag na yaman at mga banta laban sa matataas na opisyal. Itinatanggi niya ang mga paratang.
Ang mga ito ay nananatiling mga alegasyon na kailangang patunayan sa paglilitis. Wala pang pinal na finding of guilt o impeachment conviction.