28/04/2025
âBilaan diay ka?â âdili halataâ usahay mao ning mga statement na masakitan pud ta inig madunggan isip usa ka anak sa nitibo kay sauna mafeel nako na murag dili man ko part sa community kay dili man marecognize in just one glance đ
though dili man tuod ko pure blooded kay half ilongga man pero gipadako jud ko sa among balay na akong kauban dili jud kamao mubisaya. Naningkamot jud ko makatuon ug ninitibo nga inistoryahan kay permi ko masawayan sa ako mga pinsan na aryat daw lagi kay sila daw sige adjust nako mag binisaya ug inilongga. Which is sauna legit jud mag struggle sila magbinsaya kay Blaâan and lingwahe na ginagamit sa amo lugar. Maayo lang nako na exposed ko sa life sa city ug nagdako na binisaya jud ang gitudlo sa ako pagbata.
Pero mahinumduman nako na lingaw ako purpose sa ako group of friends kay ako man translator if naa words na dili masabtan na bisaya maong gipili nako na sa lower section ibutang instead ma first section kay mas pilion nako na maka barkada na tinuod ug makatabang in small way. I learned a lot from them, mahimong humble sa kinabuhi Wala ko kasuway nabully sa school before tungod kay nailhan ko nga netibo but ako mga friends yes ingnan jud ug âMga Bilaan kawatan!â or pag mabal an nila na netibo ka kay murag âsavageâ ang upbringing âslow learnerâ âmanolâ etc. e generalize tanan.
Pero sa tinood lang grateful ko sa person na nag inspire sa ako entire life nga pilion gihapon na mahimong maayong tawo ug mupasaylo bisan napasakitan ka pag-ayo. To be considerate towards people na shallow ang knowledge about our culture mao na tudlo sa ako Ma TuĂ (lola). Some people who know me since kid, naga ask kinsa ako tutor kay nganong top performer ko sa school unya maayo mu english nga usahay murag native american mu istorya haha it mas Ma TuĂ jud. Na remember nako since ako mama permi wala kay naa sa manila nag work, kami ra sa ako lola permi mag uban sa balay and legit jud na dili sya kamao mu bisaya Blaâan ra iya nahibaluan pero kasabot sya gamay, magyango rana ug mag smile. Ang iya jud effort na atinan ang mga parent meeting sa school, very supportive jud sa ako mga acads. Mabaligya halos tanan niya manok kay daghan man sab iyang love jud nakapabati sa ako na I donât need complete family as long as naa mi kalinaw sa balay.
Sa iya nako natun an nga maging humble kinabuhi bisan unsa pa imong maabot ug dili magtamay sa isig katawo. Mahimuoot ko sa una kay puros sa iyaha ra nako itug an tanan nako achievement sa school, mga competitions nako, all my small and big wins miski dili gud sya entirely maka relate ug kasabot pero usa ra iya maingon, padayon lang ug maningkamot. Iya ko e motivate kay naa mga panahon na makabati kug kainggit nga nganong ang uban isa ra ang ribbon unya âMostâ pajud kay naay pa lechon nya kami kay wala bisag first honor . Nuon duha raman mi sa balay, pero sa tinuod ang whole point kay itâs about contentment and to be grateful silently with your loved ones ug kay God ang pinaka importante. Ang mga butang kay mawala radaw na ana pa sya pero ang kahibalo sa usa ka tawo dili makawat ug maani pag abot sa panahon. Maong until now dili jud nako na malimtan na mabati nako iyang pagsalig sa ako ug ako mga paningkamot sa eskwelahan sa una na miski magab ihan ko tungod sa school projects and competitions. Wala nako masakyan pauli kay gabii ng dako unya bukid pa ako ulian an ug magbaktas nga ako ra isa. Makatawa ko sa una magdala nag sundang si Ma TuĂ nga sugaton ko kay abi palang na r**e nako sa dalan. Sa uban pang tawo ma chika na nag inigat ug uyab2x nadaw masayo ug kabuntis ug minyo. Pero never nako na gibuhat kay dako kug respeto nga tarong ko gipadako sa balay.
Siya ang tao na grabi ka manggihatagon maong matingala kos sa una ngano among balay murag mag charity house kay daghan tao. Didto mangayo ug bugas, sud an, mangape ug naa pud mga panahon na didtoa mupuyo. As wala jud buot na bata sauna maka panaway sab ko nga âwala moy balay?â Kay sig**o kung nabuhi pako during sa panahon sa ako great grand parents either na tigbasan ug sige ra g**o mi kamulta tungod sa akođ
I know lisod sabton pero pasalamat ko kay bisan lisod e absorb ang mga norms but ako Ma TuĂ explained it to me ang culture asa ko nag gikan.
In a world full of doubts towards my ability and skills, that time nako na realize na I donât need millions of people to believe in me but Ma TuĂ is sapat na. Never nako nabati na pobre mi or nagutman mi kay daghan tanom sa bukid ug alaga na mga hayop pero ambot rajud makapangupit pud baya ko sa una kay pampalit ug isip-isip pero daghan kaayo sya tinaguan na nilibo pero katung piso ug singko ra ako gikuha ha hahhaa. And never ever jud ko nakatilaw ug k**i or bunal sa iyaha bisag grabi ko ka maldita sa una. Inig bunalan na gani ko sa ako Mama kay literal na mutago ko sa iyang sayalđ¤Ł.
Grateful ko sa ako Ma TuĂ sa tanan niya pagtudlo. Kamao ko mu istorya ug ninitibo ug dili hilaw paminawon, yes the language itself is difficult to learn kay nag struggle sab ko but if willing jud ka mutuon nganong dili gud ayaw lang pag inarte ug feelingera kay mahadlok ka mailhan nga nitibo ka and yes daghan kaayo ko mga fellow kabatan-unan na if theyâre in public maulaw jud mailhan bisan halata nagud. Wala angay ikaulaw garbo nimo na tribu kay daghan gipaglaban imong mga katigulangan nganong niabot ta karun na point. Natatak najud sa ako hunahuna na never ikaulaw nga netibo ko, tungod kay ang tao nga nagpadako nako never sab ko gikaulaw.
Maong ako first painting this year was inspired sa ako late Ma TuĂ . Very special piece ni sa ako. I told myself na I may not be able to practice the norms and traditions sa Blaâan tribe na pero mangita jud ta pamaagi unsaon pag padayon. And nag dream jud ko na ako mga paintings kay mahimong tool sa mga visions and traditions for generations to come. Keep the language Flanek (igsuon) kay mao na ako makita na tima ilhan naa kay paghigugma sa imong tribu. Lisod tun-an for younger generation but if you have the will, why not? Miski ako until now naga learn, so uban ta magtuon flanek.
The descrimination may not be so prevalent just like before pero naa pajud mi mga kaigsuonan na sa kabukiran na maka experience gihapon.
Yes nitibo mi and may canât speak the same language you used but that doesnât mean weâre stupid. We're unique on our own way, let's embrace diversity and spread kindness.
Title : âKfanak di Kakdo Yeâ (Peace in Motherâs Love) By Glaider
Acrylic on Canvas | 2x2
âA tender tribute to a tribal matriarch, this piece draws breath from the soul of my grandmotherâher golden tears, a river of wisdom flowing through time. In her love, I found peace; in her strength, the courage to move through shadows. With each brushstroke, I recall the light of her presenceâan eternal echo of calm, hope, and the sacred power of a womanâs heart.â
The patern design sa cloth was based sa beadswork and tâbel (tahi) ni Ma TuĂ which iyang artistry na wala nako nakuha kay magsige katuslok akong kamot sa dagomđĽ˛
âanNotBilaan
