KKK: "Kraypas, Krayola at Kultura"

19/11/2022

At heto na nga ang KAUNA-UNAHANG REALIST PAINTING NA AKING GINAGAWA PAGKATAPOS NG MAHABANG PANAHON.

Nanumbalik ulit ang aking artistic touch, matapos kong bumisita pansalantala sa aking bayang tinubuan; ang San Pedro, Laguna.

Isang bahagi ito ng landscape painting na sinusubukang ipakita ang ganda ng paligid ng isang Probinsya sa Laguna.

07/08/2021

" Maria Luningning: Ang Hardinera ng Pangil"

Sinimulan ko ang painting na ito noong mga bandang December 2018, pero natapos ko lang ito mga bandang February 2020 dahil sa dami na rin ng mga ginagawa ko. Pinalipas ko rin ang," Babang-Luksa" dahil sa pagpanaw ng Tiyahin ko na nagsilbing ikalawang Nanay ko.

Ang dibuho na ito ay inspirado ng napakagandang botanical and horticultural heritage ng Laguna. Sa painting na ito makikita natin ang isang babaeng hardinero, or Hardinera sa gayon. Ang pangalan niya ay si Maria Luningning, at kasalukuyang inaalaganlan niya ang kanyang mga halaman sa kanyang hardin sa bayan ng Pangil.

Si, " Luningning" ay bahagi ng isang Trio ng paintings na siyang inspired ng napakagandang horticultural heritage ng aking bayang tinubuan, ang Laguna. Pinamagatang, "Ang Tres Marias" may dalawa pang kapatid itong si Luningning . . . . Si Maria Ligaya na taga Los Banos, at si Maria Luz na taga Calamba.

20/05/2021

Good morning po sa lahat ng mga nag-like sa K*K: Kraypas, Krayola at Kultura! Ako po yung artist at founder ng page na ito. Una po sa lahat nagpapasalamat po ako sa lahat lahat ng patuloy na nagla-like at siyang tumangkilik sa art page na ito. Sorry po kung medyo mahabang panahon na hindi ko kayo na-u-update sa mga bagong artpieces na ginagawa ko. Dahil medyo matagal rin akong hindi nakakapag-post ni nakakahawa ng kahit na bagong painting.

Mahirap magka-artist block. Ang mawalan ng inspiration para makagawa ng kahit na anong art work. Pero sa kabutihan naman nagising ulit ang aking pang-uudyok na makagawa ulit ng painting. At nakuha kp ito mula sa mga alaala ng aking mahal na lupang tinubuan. Ang lalawigan ng Laguna.

Ikalawa, mahirap magbata ng sobrang lungkot dahil sa ikaw ay nawalan ng mahal sa buhay. Pumanaw ang isang babae na tinuring long ikalawang ina ---- ang Tiyahin ko na namatay sa piling namin halos 2 taon nang nakalipas. Wariy kalahati ng kaluluwa ko ang namatay kasama niya. Nawalan ako🥺😞😢. . . .pero unti unti na rin akong bumabawi.

Kaya narito na ako at narito na tayo ulit. Makakaasa kayo na makakakita tayo ulit ng mga bagong dibuho, Hindi lang sa painting pati na rin sa tri-dimensional craft, alang alang sa pagtataguyod at pagbigay pugay sa ating mayamang Kultura.

Kaya mabuhay po kayo, at mabuhay ang Kulturang Pilipino!!!

20/05/2021

Good morning po sa lahat ng mga tumatangkilik at nag-like sa Art Page ko! Maraming salamat po sa inyong tuloy tuloy na pag tangkilik! Nagbabalik ang posts!

01/03/2017

"KARAKOL"
(Colored Pencils and oil pastels on oslo paper, completed February 21, 2017)

Ang salitang "Karakol" ay hango mula sa Kastilang salitang "Caracol" na ang ibig sabihin ay "takbong kuhol" ( "at a snail's pace") dahil ang prusisyong ito ay medyo mabagal ang takbo. Bakit? Dahil ang mga deboto na sumasama sa isang Karakol ay hindi naglalakad kundi SUMASAYAW --- PATI ANG IMAHEN NG SANTO, SINASAYAW SA DAAN!

Ang Karakol ay isang ritual na pasayaw na prusisyon na tradisyon ng mga Caviteno, pero kumalat na ito at sadyang ginagawa na sa karatig pook. Ginagawa ito tuwing bisperas ng isang Pista, na kung saan, ang pinagkakapitagang Santong Patron o Patrona ( kagaya sa larawang ito, imahen ng Mahal na Birhen) ay nilalagay sa isang Andas na gayak ng mga bulaklak. Pinapasan ito at sinasayaw ng mga deboto sa saliw ng isang banda musiko na tumutugtog ng musika sa tempo o saliw ng "Pandanggo". May iba't ibang moves na ginagawa ng mga mamamasan sa Andas --- minsan ito ay wari'y dinuduyan, minsan iniikot, at ang pinaka-medyo spectacular na move, ang Andas ay "sinasalok-salok" sa daan ---- halos sumadsad sa kalsada ang Andas, at ito ay isi-swing paitaas ---- kagaya ng nakikita ninyo sa larawan.

Ang mga sumasama sa Karakol, ay minsan naka suot tradisyonal na Balintawak, minsan Baro't saya sa mga babae at isang Kamisade Chino, na may bandana sa mga lalaki, minsan naka- barong tagalog pa minsan ----- pero sa panahon ngayon, naka- maong at T-shirt ang karamihan.

Habang sinasayaw ang Patron o Patrona sa Karakol, kadalasan na minsan na nagsasaboy ng bulaklak ang mga deboto, minsan kendi, minsan barya pa nga ---- may iba naman na nagsisindi ng mga kwitis at iba pang mga paputok, upang pasayahin pa ang okasyon at ipagbigay alam sa mga tao kung nasaan na ang Andas.

May mga lugar sa Cavite,lalo na sa mga lugar na katabing dagat katulad ng Cavite City at Rosario, ang Karakol ay nahahati sa dalawang bahagi --- ang "Karakol del Mar" o KArakol sa dagat --- kung saan ang Patron /Patrona ay dinadala pa sa mga bangka sa dagat at nililibot pa sa dagat --- at ang "Karakol dela Tierra" ang Karakol sa lupa, na kung saan, sinasayaw ang PAtron / Patrona pagkatapos ng "Karakol del Mar".

Ayon sa isang tanyag na bahagi ng Kasaysayang Pangkultura ng Cavite, ang ritual ng Karakol ay nagsimula daw sa bayan ng Rosario, na kung saan namimintuho ang taumbayan sa isang matanda nang dibuho ng Mahal na Birhen na kung tawagin ay Nuestra Senora dela Santo Rosario de Caracol. KInakarakol na ng mga tao ang larawang ito ng Mahal na Birhen, sa kanyang Kapistahan sa Oktubre. Inilalagak ang larawan ng Reyna ng Karakol sa isang malaking Andas na punong puno ng mga bulaklak, at sinasayaw sa daan ( Karakol dela Tierra) at may isang yugto ng Karakol na kung saan sinasakay ang BIrhen sa isang malaking Bangka, sa dagat ng Rosario. Sinusundan ito ng maraming mga bangka na lulan lulan ng mga deboto ( Karakol del Mar) Pagkatapos nito, binabalik sa pantalan ang Birhen at sinasayaw pabalik ng Simbahan. Ayon sa kuwentong ito, dito na rin kumalat ang rituwal ng Karakol mula sa bayan ng Rosario, hanggang sa halos lahat lahat na ng Sulok ng Cavite, at mga karatig na bayan at lalawigan.

24/02/2017

"ANG TATLONG DISENYO NG SINULOG "

Feature ko muna rito ang tatlong artpieces na siyang ginawa ko na inspired ng Sinulog Festvities ng Cebu. Ang bawat isa dito ay nagkaroon na ng "Certificate of COPYRIGHT" dahil supposedly ang mga ito ay dapat na bibilhin at gagamitin bilang mga designs para sa isang series of "Souvenir T-shirts" para sa Sinulog Festival sa Cebu itong taon.

Ang isa rito ay na-feature na, pero ang dalawa dito ay bago, Ipapaliwanag ko ang mga titles at explanations ng mga designs later.

24/02/2017

"ANG T'BOLI AT ANG T'NALAK"
(Oil Pastels and Colored Pencils on Olso Paper, completed February 10, 2017)

Magandang Umaga sa inyong lahat! Muli, Happy National Arts Months sa inyo! Muli akong nagfe-feature sa inyo ng isa pang artwork, ito ay entitled "Ang T'boli at ang T'nalak"

Ang mga T'Boli at isang ethno-cultural group na nakatira sa bandang Cotabato, sa MIndanao. Karamihan sa kanila ay nakatira sa mga barrio sa paligid ng Lake Sebu. Sikat ang nga T'Boli sa paghabi ng isang pambihirang uri ng tela na kung tawagin ay T'Nalak.

Ayon sa mga T'Boli, ang pambihirang ganda ng T'Nalak ay naayon sa inspirasyon ng mga maghahabi buhat sa kanilang mga "panaginip" na kung saan sinasalamin nito ang isang matagal nang panahon ng mala-paraisong pamumuhay ng mga T'Boli, ang panahong ito ay kanilang tinatawag na "Lemlunay" Inspirasyon din nila ang mga elemento ng kalikasan tulad ng araw, mga bituin, tubig, mga halaman at hayop.

Kadalasan ang kulay ng T'Nalak ay Indigo, p**a, cream, puti, dilaw. pero sa pagdaan na rin ng mga panahon, natuto na rin sila sa paggamit ng iilang mga makabagong ,mga kulay.

Napakatagal at medyo mabusisi ang paghahabi ng T'Nalak, ginagamit pa nga na dowry or "Bride price" ang T'Nalak. Ang mga pinakamahuhusay na mga manghahabi ay ginagalang sa lipunan at minsan ay tinuturing na mga pantas.

BUkod sa T'Nalak, sikat rin ang mga T'BOli sa paggawa ng kanilang mga pambihirang burdadong kasuotan. Marunong silang gumawa ng mga kuwintas yari sa mga iba't ibang mga makukulay na beads. kadalasang nakikita sa mga kababaihan ang isang medyo malapad na belt na tinahian ng daan-daang mga kinuwintas na zinc na beads na may mga cowrie bells sa dulo.

Sa ngayon, tanyag ang T'Nalak bilang isang simbolo ng kulturang T'Boli, at ito ay nagiging export item na rin.

23/02/2017

"PANOLONG; ANG OKIR NG MARANAO"
(Oil Pastels and Colored Pencils on Oslo Paper, completed February 21, 2017)

Nandirito rin lang naman tayo at napag-uusapan ang mga Maranao, pagbibigyan natin ng pansin ang isang magandang halimbawa ng sining ng mga Maranao na ang tawag ay "Okir"

Ang salitang "Okir" ay isang salitang Bahasa Malaisya na kujng isasalin sa English ay "carve" --- ito rin ang pinanggalingan ng salitang Tagalog at Visayan na "Ukit".

Makikita sa bandang itaas ng artpiece ang isang malaking decorative na "Panolong" isang decorative na extension ng mga beams ng isang bahay na kung tawagin ay "Torogan". Ang Torogan ay isang bahay na tinitirhan ng mga Maranao royalty at nobles. Kadalasang inuukitan ng disenyong Okir ang Panolong.

Ang inspirasyon sa sining ng Okir ay hango sa mga bagay na nakikita sa kalikasan --- mga halaman at bulaklak at mga hayop, minsan ang mga elemento sa Okir ay hango rin sa mga bagay na mula sa mga alamat.

Makikita sa malaking Panolong sa bandang itaas ang isang disenyo ng Panolong na mukhang ahas --- ito ay hango mula sa isang mythical na ahas na kung tawagin ay "Naga" Samantalang ang isa pang Panolong na hawak ng tatlong lakaki sa bandang ibaba, ay may disenyo na mukhang Sarimanok.

In fact, mas lalong lumago ang sining ng Okir noong niyakap ng mga Maranao ang relihiyon ng Islam, dahil na rin sa Koranic na proscription na ipinagbabawal ang paggawa ng lantarang "graven images" --- nagkasya rito ang stylized na mga disenyo, lalo na ang Arabesque na disenyo ng Okir. Lalo na rin sa isang idea sa Islam na ang kagandahan, ay isang paraan upang sa isang maliit na paraan, maaarok ng tao ang misteryo ng Diyos.

Maligayang National Arts Month sa inyong lahat!

23/02/2017

"SARIMANOK " (oil pastels and colored pencils on Oslo Paper, completed February 8, 2017)

Ang Sarimanok ay isang tanyag na animal totem ng mga Maranao, isang ethno-cultural na pangkat na nakatira sa lalawigan ng Lanao, sa Mindanao. Isa itong stylized na ibon na mukhang Manok, pero nakakalipad. Tradisyunal na inilalarawan ang Sarimanok na may isda sa bibig, at minsan ay nakadapo sa isang makaking isda.

May mga alamat o kuwento na siyang pinag-uugatan ng tradisyon ng Sarimanok. Ang isa ay ang lumang alamat ng mga Maranao na ang Sarimanok ay isang ibon na tinatawag na "Itotoro" ngunit may kambal ito sa mundo ng mga espiritu --- ang tawag sa kambal na ito ay ang "Inakaduwa".

Ang isa pang kuwento ng Sarimanok ay nag-ugat sa isang kawing na kuwento ng isang mahiwagang prinsesa na kayang mag-anyong Sarimanok -- hango daw ito sa kuwento ni Indarapatra at Sulayman. Ayon sa kuwento, si Indarapatra ay nabighani sa isang magandang lakambini (prinsesa) na sa totoong anyo ay isang likas na diwata. . . . .Ang diwatang prinsesang ito ay kayang mag-anyong Sarimanok. Sa anyong ito, tinangay ng diwatang prinsesa si Prinsipe Indarapatra upang mamuhay sa Buwan. Bil;ang pag-aalala sa lumisan na prinsipe Indarapatra at ang diwatang iniibig, gumawa ang mga tao ng mga Sarimanok.

May isa ring kuwento tungkol sa isang Datu na nagpagawa ng mga Sarimanok bilang pag-aalala sa kanyang umalis sa anak na babae ( Ba'i) Niligawan kasi ng isang mahiwagang Prinsipe ang Ba'i --- at ang Prinsipe ay nag-anyong Sarimanok, tinangay ang babae upang manirahan kasama niya bilang asawa, sa kabilang daigdig.

Noong ipinakilala na ang relihiyong Islam sa mga Maranao, isa pang kuwento ang nag-ugat tungkol sa Sarimanok. . . . Noong umakyat si Propeta Muhammed sa langit, nakakakita siya ng isang dambuhalang Tandang na sa sobrang laki, umabot ang palong at ulo nito sa ikalawang lebel ng kalangitan. . . tumitilaok ito upang gisingin sa umaga ang lahat ng nilalang --- maliban sa tao. . . . .Oras huminto sa katitilaok ang Tandang, darating na ang katapusan ng mundo.

Pero sa ngayon, kinikilala ang Sarimanok bilang isang tanyag na simbolo ng kulturang Maranao at ng Kulturang Pilipino. . . Ginamit pa nga ito bilang bahagi ng station ID ng ABS CBN, at ito rin ay nakikita bilang isang palamuti sa mga mahalang okasyon --- mula sa installation ng isang bagong Sultan hanggang sa graduation ceremonies ng Mindanao State University.

Nakasulat din sa ibabaw ng Sarimanok ang pangalan nito "Itotoro" nakasulat ito sa lumang alphabeto ng mga Pilipino na kung tawagin ay "Baybay".

Muli, Happy National Arts Month, everyone!

23/02/2017

Hi. Good morning sa inyong lahat. Ako po ang artist na siyang gumagawa ng mga artpieces na siyang pinopost ko sa Facebook online art gallery na K*K:"Kraypas, Krayola at Kultura". Una sa lahat, maraming salamat po sa mga 163 na tao na siyang nag-like at nag-fo-follow kahit paano sa page na ito.

Aaminin ko na matagal na panahon akong hindi nakakapag-post ng kahit na anong artpiece ni isang komento sa gallery. Humigit kumulang na isa at kalahating taon akong natahimik.

Mahirap ang magkaroon ng "ARTIST'S BLOCK" --- isang kondisyon na kung saan ang isang artist, painter man, skulptor, kompositor o mang-aawit, o mananayaw,, ay sadyang nauubusan ng inspirasyon na siyang magiging backbone ng mga likha nila. . . . Mahirap na kondisyon ito, at kadalasan, nagre-resulta ito sa matinding DEPRESSION.

At kung hindi makakabawi ang isang artist mula sa severe na artist's block at sa severe depression na siyang kabuntot nito, nagdudulot ito ng medyo hindi magandang mga resulta sa katawan at isip ng mga artists ---- sa kasamaang palad, pwede pa nga itong mag-resulta sa su***de.

Saan ito nag-ugat? Nabalot ako sa severe depression dahil wari'y nabalot ako sa lungkot na inisip ko na wala nang pumapansin sa mga visual or fine artists sa panahong ito. . . .. Na ang atensyon ng mga tao ay nakadikit sa mga taong marunong kumanta, sumayaw o umarte ( performance artists) kaysa sa mga fine artists or visual artists. . . . .. At dito na nga nag-ugat ang artists' block at ang depression.

Ngunit ngayon, hindi ko hahayaang mamatay ang talento ko. Itinaon ko na sa Pebrerong ito, na sadyang NATIONAL ARTS AND CULTURE MONTH, BINUBUHAY KO ANG TALENTO KO, para sa sarili ko, nang sa gayon hindi ako magupo, at sa mga tao na hanggang ngayon, ay humahanga sa mga gawa ko at sa mga gawang artpieces ng ibang mga fine artists saang sulok man ng mundo.

At isa pa . .. . Napag-isip isip ko rin na ang mga artists na sadyang naka-focus sa pagpapakilala sa makulay na Kulturang Pilipino ay mga "CUSTODIANS AND GUARDIANS OF CULTURE AND NATIONAL HERITAGE". So mahalaga ang papel namin upang mapanatiling buhay sa gunita ang mga bagay bagay na siyang nagpapakilala sa atin bilang lahing Pilipino. . ..

So, magsisimula na akong magpost ng mga artpieces ko, na sadyang ginawa ko simula itong Enero pa lang. . . . Marami pa ang darating. . . .

Muli, maraming salamat po, at HAPPY NATIONAL ARTS MONTH SA INYONG LAHAT!

24/12/2016

Maligayang Pasko at Manigong Bagong Taon sa inyong lahat!

"Misa de Gallo"
Oil Pastels on poster paper
completed, December 20, 2015

Ang Misa de Gallo ay salitang Kastila na nangangahulugang "Ang Misa ng Tandang" dahil ito ay isang uri ng Santa Misa na isinasagawa ng 4:00 ng madaling araw. . . Ito ay isang misa na ginagawa sa loob ng siyam na araw, bilang isang Missa Novenario para sa pagdating ng Araw ng Pasko, ang Kapanganakan ni Hesu-Kristo+. Ito ay nagsisimula ng December 16, at nagtatapos ng December 24 --- siyam na araw, hanggang sa BIsperas ng Pasko.

Nakaugalian na ng milyon-milyong mga Katoliko na mag-Misa de Gallo, o sa karaniwang tawag "Simbang Gabi" dinadagsa nila ang mga simbahan at kapilya sa lahat ng dako ng bansa, at dumadalo sa Misa upang manalangin, magpasalamat, o madalas, upang humiling sa Diyos na matupad ang kanilang mga panalangin o mga pangarap. Paniniwala ng marami na ang kung sino man ang makaka-buo ng siyam na araw ng MIsa de Gallo, ay matatanggap mula sa Diyos, ang kanilang mga hinihiling. Bagkus, sa iilan, ang Misa de Gallo ay isa na ring panata na ginagawa nila taon-taon bilang isang uri na rin ng pagpapasalamat sa Diyos sa mga biyayang nakamtan sa loob ng dumaraan nang taon, at isa na ring pamamananata upang humiling ulit sa Diyos ng mga ipinapanalangin.

Nagsimula ang Misa de Gallo bilang katuparan na rin ng isang panukala ng mga Prayle sa Santo Papa, na kung pwede nilang isagawa ang Misa Novenario ng Pasko, sa isang mas-maagang oras, upang makapagsimba ang mga magsasaka, na siyang gumigising ng napaka-aga upang makapagsimula sa kanilang trabaho sa bukirin. Nagigising ang mga magsasaka "pagtilaok pa lang ng mga manok" ( mga 3:00 mh umaga) upang magsimula na sa kanilang gawaing pambukid.

Kaya ganoon na lang ang naging ugali kung bakit nagsisimula ang mga Misa ng MIsa de Gallo ng 4:00 at hindi 5:00 o 6:00 ng umaga.

At kahit dumaan na ang modernong panahon, hindi pa rin nakakalimutan ng mga PIlipino ang makulay at banal na ugaling ito, bilang paghahanda sa araw ng Kapanganakan ni Hesu Kristo + ang Araw ng Pasko.

20/12/2015

"Misa de Gallo"
Oil Pastels on poster paper
completed, December 20, 2015

Ang Misa de Gallo ay salitang Kastila na nangangahulugang "Ang Misa ng Tandang" dahil ito ay isang uri ng Santa Misa na isinasagawa ng 4:00 ng madaling araw. . . Ito ay isang misa na ginagawa sa loob ng siyam na araw, bilang isang Missa Novenario para sa pagdating ng Araw ng Pasko, ang Kapanganakan ni Hesu-Kristo+. Ito ay nagsisimula ng December 16, at nagtatapos ng December 24 --- siyam na araw, hanggang sa BIsperas ng Pasko.

Nakaugalian na ng milyon-milyong mga Katoliko na mag-Misa de Gallo, o sa karaniwang tawag "Simbang Gabi" dinadagsa nila ang mga simbahan at kapilya sa lahat ng dako ng bansa, at dumadalo sa Misa upang manalangin, magpasalamat, o madalas, upang humiling sa Diyos na matupad ang kanilang mga panalangin o mga pangarap. Paniniwala ng marami na ang kung sino man ang makaka-buo ng siyam na araw ng MIsa de Gallo, ay matatanggap mula sa Diyos, ang kanilang mga hinihiling. Bagkus, sa iilan, ang Misa de Gallo ay isa na ring panata na ginagawa nila taon-taon bilang isang uri na rin ng pagpapasalamat sa Diyos sa mga biyayang nakamtan sa loob ng dumaraan nang taon, at isa na ring pamamananata upang humiling ulit sa Diyos ng mga ipinapanalangin.

Nagsimula ang Misa de Gallo bilang katuparan na rin ng isang panukala ng mga Prayle sa Santo Papa, na kung pwede nilang isagawa ang Misa Novenario ng Pasko, sa isang mas-maagang oras, upang makapagsimba ang mga magsasaka, na siyang gumigising ng napaka-aga upang makapagsimula sa kanilang trabaho sa bukirin. Nagigising ang mga magsasaka "pagtilaok pa lang ng mga manok" ( mga 3:00 mh umaga) upang magsimula na sa kanilang gawaing pambukid.

Kaya ganoon na lang ang naging ugali kung bakit nagsisimula ang mga Misa ng MIsa de Gallo ng 4:00 at hindi 5:00 o 6:00 ng umaga.

At kahit dumaan na ang modernong panahon, hindi pa rin nakakalimutan ng mga PIlipino ang makulay at banal na ugaling ito, bilang paghahanda sa araw ng Kapanganakan ni Hesu Kristo + ang Araw ng Pasko.