02/07/2026
तमु जातिको पहिचानयुक्ता क्होइबोँ संरचना स्वरुप :
क्हो भनेको आङ र बोँ भनेको बोंन धर्म (प्राकृतिक) त्यसैले तमु जाती परापुर्वकालदेखी बोंन या प्राकृतिक मान्दै आएको छ । त्यसैले यो धर्तिमा प्राकृतिकलाई मान्ने जाती भनेर पनि चिन्ने गरिन्छ । यो धर्तिमा जन्मेको मानवहरु सबै प्राकृतिकले नै बाँचेको छ तर पनि सबैले प्राकृतिकलाई खासै मानेको पाइदैन तर त्यसैमा निहित छ । जति पनि प्राण भएको नभएको सबै प्राणी यही प्राकृतिक बिना एकपल पनि आछुत रहन सक्दैन तर पनि प्राकृतिकलाई यी धर्तिका मानवहरुले प्रतिस्पर्धा गरिरहेको छ ।
तमु जातिको पहिचान र अस्तित्व बोकेको क्होइबोँ बनाउदा निम्न कुरामा ध्यान दिन जरुरी छ । क्होइबोँ निर्माण गर्दा उल्लेखित संरचनामा रहेर गरिएमा बास्तबिकता क्होइबोँ हुनेछ । यदी यी कुराहरुलाइ ध्यानमा राखिएन भने क्होइबोँको अर्थ नलाग्न पनि सक्दछ । त्यसैले तल उल्लेखित कुरालाइ ध्यानमा राखेर मात्र क्होइबोँ बनाउन तमु जातिको मौलिकतालाइ झल्काउने छ । त्यसैले कहिँ कतै क्होइबोँ बनाउदै हुनुहुन्छ भने र त्यसको लागी परामर्शका साथै सहकार्य हुन जरुरी छ ।
क्होइबोँलाई पुर्णरुपता दिने ब्यक्तिहरुमा सलामका साथै तमु प्ये ल्हु संघ स्थापनाकालदेखी हालसम्म संस्थालाई सहयोग गर्ने सम्पुर्णमा नमन ।
🔹आधारभूत विवरण : कास्की याङजाकोट हाल पोखरा, बुढिबजार निवासी
पच्यु पैंडी चिवा श्री यारजङ क्रोम्छे तमु
🔹नमूना डिजाइन : कास्की घान्द्रुक हाल पोखरा, चाउथे निवासी
संस्कृतिबिद भोवर पाल्चैं तमु
🔹नक्शांकन : स्याङ्जा सिर्सेकोट मैदान हाल पोखरा, लेकसाइड निवासी
सिबिल इन्जिनियर स्व.लेखबहादुर ल्हों तमु
🔹माथी उल्लेखित ब्यक्ति तमु प्ये ल्हु संघको संस्थापाकहरु हुनु हुन्छ ।
🔹निकट जिज्ञासा : तमु प्ये ल्हु संघ केन्द्रीय युवा समिति
🔹क्होइबोँ बनाउदा यी संरचना कुरामा ध्यान दिन जरुरी छ :
1. बिचको मुल पिल्लर : क्ल्हे-स्वोँदी प्र्हे-स्वोँदी
2. तीन पाटे कैंदु : छ्योप-कैंदु
3. चार ढोका : चार मुल दिशा
(सिँ-पुर्व, ल्हि-दक्षिण, त-पश्चिम र खाँ-उत्तर)
4. चार छ्योप कैंदु : चार सहायक दिशा
(ख्वैँ-नैऋत्य खेँ-बायब्य, क्हि-इशान र स्वैं-आग्नेय)
5. चार छ्योप माथी बिचको सर्क्ह्याँ-कैंदु : एक शक्ति प्रतिक
6. सक्र्ह्याँ-कैंदु माथी सानो-सानो कैंदु - ९ खे प्रतिक
7. सक्र्ह्याँ कैंदु माथी ५ त्रिशुल चुच्चो : पन्चतत्व, पन्चशुल र उर्क्ह्याँ प्हैँवो ङ्ह (पन्चतत्व- काठ, आगो, फलाम, पानी र माटो)
8. क) मुल दिशा र सहायक दिशा (आठ पाट) : पार्ग प्रे
ख) भित्री बृत भित्रको आठ पिल्लर : पार्ग प्रे
9. पार्ग प्रेमा बिचको पिल्लर जोड्दा : मेउ कु
10. पार्ग प्रेको पिल्लरमा छ्योप भित्रको चार पिल्लर जोड्दा - १२ ल्हो (बर्ग)
13. छ्योप-कैंदुको डाडमा कलेजीको तीन धर्का :- क्ल्हे:स्वोंदी प्र्हे:स्वोंदी, आचि:खे आचि:माँ र सिल्दो नाल्दो
नोट : तमु जातिको क्होइबोँ (मन्दिर) बनाउनको लागि सुझाबका साथै इन्जिनियर परामर्श आवस्यकता परेमा हजुरहरुले सम्पर्क गर्न सक्नु हुनेछ ।
