21/02/2016
De actualiteit doet iets met je. Gaat door je ogen, oren en tast naar je hersenen. Gaat langs je overtuigingen, je identiteit en vertaalt zich in een gevoel, in gedachten en in beelden. Dit schilderij heet 'Je suis' en kwam in december in de actualiteit. In het Brabants Dagblad. Een verslaggever kwam het schilderij tegen op zijn route door Schijndel. Als reactie op zijn artikel heb ik een stuk geschreven, een uitleg over het ontstaan van het schilderij en de gedachten die mij daarna hebben bezig gehouden. Actualiteit vertaald in beeld. Helaas teveel woorden voor een publicatie in het BB.
Je suis…
In het Brabants Dagblad van 12 december 2015 stond een artikel van Eric Alink over zijn fietsroute door de Meierij en alles wat hij daarin ervaart en ziet. In dat artikel focust hij op de vreemdelingenstroom en rijdt hij door Schijndel. Hij ziet daar een etalage. Een leegstaand winkelpand dat wordt opgeleukt door schilderijen. Een van de schilderijen trekt zijn aandacht. Hij schrijft; ‘Op één ervan staan gesluierde vrouwen’. ‘Het schilderij heet Je suis’. Hij vond het een merkwaardige titel, één die onaf lijkt.
Ik heb dit schilderij gemaakt naar aanleiding van de gebeurtenissen in Parijs. De aanval op Charlie Hebdo en daarmee de aanval van IS op de vrijheid van mensen in de wereld. Ook de vrijheid van moslims die niet staan voor extremisme maar hun geloof op de zelfde manier beleven als Christenen. Nee, sterker nog, de vrijheid van de moslims die steeds meer zoeken naar emancipatie en ruimte om binnen de kaders van het geloof hun eigen vrije ruimte te zoeken. En dat zijn er veel. Op het moment van de aanval voelde ik dat vooral zij de dupe zijn en steeds meer zouden worden van het terreur van IS. Mijn voorgevoel maar ook het nieuws gaf aanleiding om te denken dat dit niet eenmalig was en dat er nog veel meer ging gebeuren waarover geschreven zou gaan worden. Je suis……en vul de volgende gebeurtenis maar in. In de loop van de periode daarna is mijn invulling van ‘Je suis’ steeds meer gaan staan voor de verschuiving in het pallet van de wereld. De verdeling van mensen, waarden en normen over deze wereld en alle wrijving die daaruit voortkomt. Je suis staat ook steeds meer voor de vrees en soms schaamte die ik voel wanneer we praten over de vluchtelingen. Aan de ene kant vind ik dat je mensen in nood moet opvangen. Aan de andere kant voel ik ook onrust over de wijze waarop mensen zich nu ten opzichte van elkaar gaan verhouden. Je suis staat ook voor het gevoel van de vluchtelingen, dankbaar voor de opvang maar vreemd ten opzichte van de wijze waarop wij leven. Je suis staat voor ons, Nederlanders, vrij om te leven en te laten leven maar nu terughoudend omdat we de gevolgen van de stroom vluchtelingen niet meer kunnen overzien. Je suis staat voor iedereen die uit zijn comfort wordt gehaald omdat de wereld zich anders ontwikkelt en niet meer de wereld is die we hadden voorzien. Je suis staat voor de angst voor het onbekende en daarmee onbeminde. Je suis staat voor de angst voor het steeds hardere worden protest n.a.v. de nieuwe AZC’s en de effecten van de gebeurtenissen in Keulen. Je suis staat voor de angst dat de komst van de vluchtelingen ten koste gaat van onze welvaart, vrijheid en veiligheid waarvoor vele hard gewerkt hebben. Je suis staat voor alles wat iedereen in deze tijd verliest want deze tijd kent geen winnaars. Wij verliezen ons optimisme, onze waardigheid, onze eenvoud, onze multiculturele kracht. De vluchtelingen hebben al veel verloren. Levens, vrienden, familie, een eigen omgeving, welvaart maar vooral vrijheid. Op dit moment verliezen wij samen het mooie beeld van Nederland. Een land van vrijheid, welvaart en een warm welkom en verdraagzaamheid.
Laatst vertelde iemand mij enigszins treurig dat ze niet precies wist hoe haar werk voor de kerk dit jaar gaat verlopen. De pastor ging met pensioen en het is niet duidelijk wie hem gaat opvolgen. Ze hoopte oprecht dat het niet iemand was die de strakke regels van de kerk aanhangt. Daar zou de kerk alleen maar meer van leeglopen en dan was er over een tijd helemaal geen kerk meer. Een meer ruimdenkender en ruimhartiger Pastor zou er voor kunnen zorgen dat mensen elkaar blijven opzoeken en dat zij elkaar kunnen vinden in de kerk. Dat was juist in een tijd als deze hard nodig. Een plek waar mensen elkaar kunnen opzoeken en kunnen bemoedigen. Of geruststellen. Ik ben geen kerkmens. Diep in mijn hart ben ik ergens wel gelovig maar ik geloof niet in de rituelen en regels van de kerk. Sterker nog, de kerk staat mijn manier van leven niet toe al leef ik het vanuit liefde, ruimhartigheid en ruimte voor anderen. Toch voel ik steeds meer dat mensen naar verbinding en saamhorigheid zoeken en juist een kerk zou dit in deze tijd aan mensen kunnen bieden. Niet de liturgie en de regels maar de liefde, ruimhartigheid en aandacht voor elkaar. Misschien is dat juist een goede plek om ook zorgen te delen, optimisme te zoeken, waardigheid te hervinden en verschillende culturen met elkaar in verbinding te brengen. Organiseer eens op zondag een muziekfeest, in de kerk, waar mensen elkaar hun verschillende klanken laten horen. Organiseer daarna een middag storytelling waar mensen elkaar hun verhaal vertellen. Organiseer een foto expositie over de weg die een vluchteling is gegaan. Organiseer een culturele route waarin mensen elkaar hun kunst laten zien en sluit het af met een proeverij in de kerk tuin. Alle ruimte voor welke pastor dan ook om het gesprek aan te gaan en de discussie te leiden.
Het schilderij je suis is geschilderd vanuit mijn zorg en angst voor de ellende die IS heeft aangericht en ook in de toekomst zal aanrichten. Je suis is geschilderd vanuit de zorg dat we, door alle gebeurtenissen, steeds meer tegenover mensen ipv naast mensen komen te staan en nu ik dit schrijf voel ik dat ik een andere je suis moet gaan schilderen. Een je suis die laat zien dat we elkaar meer moeten zoeken en vinden in culturele bijeenkomsten, elkaar bewuster moeten opzoeken. Hoe mooi zou het zijn dat de kerk mij zou bellen en zou zeggen dat ik de kerk mag gebruiken om bijeenkomsten te organiseren, mensen bij elkaar te brengen zolang het maar vanuit liefde, ruimharigheid en aandacht voor elkaar wordt georganiseerd. Als ze me zoeken? Je suis Eefje.
