12/05/2024
In januari 2023 sloot ik mijn PhD onderzoek naar de historische uitvoeringspraktijk van de orkestwerken van Brahms af en behaalde ik mijn doctoraat aan de Leidse Universiteit.
In de vier jaren van intensief onderzoek die voorafgingen aan dat bijzondere moment, nam ik samen met mijn Brahms projectorkest de vier symfonieën en de vier concerten voor solisten en orkest op. Een van de hoogtepunten uit dat project was de uitvoering van het Brahms vioolconcert met solist Shunske Sato die de sterren van de hemel speelde en in de Haitink zaal de royaal toegestroomde studenten liet horen dat Brahms op darmsnaren met veel portamento en weinig vibrato volstrekt overtuigend kan zijn.
Nog lang na dat concert in september 2022, kwamen studenten naar me toe om te zeggen dat hun idee van wat Brahms was en hoe je in romantische stijl zijn werk zou kunnen spelen voor altijd veranderd was door wat ze gehoord hadden in de Haitink zaal.
Na het Brahms project kwam ik met het conservatorium van Amsterdam overeen dat we jaarlijks een orkest project rond de romantische stijl zouden doen. We kozen de Schumann symfonieën die van 2023-2026 jaarlijks te horen zullen zijn.
Omdat het CvA niet meer de middelen heeft om de formule van het Brahms-project-orkest door te voeren, deed ik vorig jaar de Eerste Schumann met een orkest dat uitsluitend uit studenten bestond. Natuurlijk is dat niet te vergelijken met een orkest waarin docenten, alumni en studenten samenspelen, maar het leverde wel een inspirerende week op waarin meeslepend werd gemusiceerd. De vrijheid in de omgang met het tempo, het gebruik van vibrato alleen als speciaal effect en het overvloedige toegepaste portamento resulteerden in een gepassioneerde Schumann die deelnemers en luisteraars inspireerde en veel stof tot nadenken gaf.
We gaan voort op de ingeslagen weg en spelen dit jaar van 23 tot en met 28 september de Tweede Symfonie en - met Shunske - het vioolconcert van Schumann.
Dat is iets om naar uit te zien.
Het project wordt georganiseerd door mijn orkest, de Nieuwe Philharmonie Utrecht, in samenwerking met het Conservatorium van Amsterdam, maar ook studenten van andere conservatoria kunnen zich aanmelden. De strijkers in het orkest spelen op darm snaren, dat wil zeggen dat de bovenste twee snaren kale/onomwonden darm. moeten zijn. Ik zal uitgebreide instructies aanleveren voor mensen die hier geen of weinig ervaring mee hebben. De snaren kunnen gewoon op ‘moderne’ instrumenten. Een lichte stok is fijn maar niet noodzakelijk. De blazers spelen op 19e-eeuwse instrumenten of kopieën daarvan. De a=438.
Heb je belangstelling voor de romantische stijl en ben je beschikbaar in de projectweek (23 tot en met 28 september) die we overigens afsluiten met een concert in de prachtige Stadsgehoorzaal in Leiden op zaterdagavond 28 september, aarzel dan niet om contact op te nemen.
Wil je meer weten over het Brahms project en de manier van werken die ook in dit Schumann project leidend zal zijn, kijk dan eens op:
The Johannes’ Brahms project – Easily accessible findings and results
brahms.johannesleertouwer.nl
Hier vind je artikelen, opnames en films van en over het Brahms project.
Aanmelding kan via: [email protected]
Met hartelijke groet,
Johannes Leertouwer