19/08/2024
COMMUNITY ART
In de bergen van Marokko is een stille revolutie gaande. Mensen hebben hier tot circa 50 geleden geleefd zoals hun voorouders dat duizenden jaren gedaan hebben. Alles werd zelf gemaakt en men leeft (nog) in stamverband. Door gebrek aan wegen, elektriciteit en communicatiemiddelen leefden de mensen hier lange tijd in een heel andere tijd en wereld dan in de steden.
Deze stammen hadden soms conflicten met elkaar, maar organiseerde ook moussems, feesten van een aantal dagen waar ze bij elkaar kwamen, hun tenten in een halve cirkel zetten en elkaar hun krijgskunst en danskunst lieten zien.
Door betere wegen, droogte, mogelijkheden tot werk in de stad, moderne communicatiemiddelen en politieke keuzes worden de berggebieden steeds meer "ontsloten" en is er dus veel meer uitwisseling tussen de steden en de bergen. Dat betekent o.a.:
iets beter gezondheidszorg,
toename in scholing,
grotere afhankelijkheid van geldeconomie,
minder kindhuwelijken,
andere mode,
import van een andere vorm van islam (stads, Midden Oosters)
en een afname van de eeuwenoude kunsten.
Ik ben verliefd op de oude kunsten.
Ik ben op dit moment in Zaouiat Ahensal waar ik 2 jaar geleden werd uitgenodigd een voorstelling te maken, en daar zie ik een interessant fenomeen.
Men is zich ervan bewust dat de oude manier van leven onder druk staat en dat daarbij het risico groot is dat ook de schoonheid van de oude tradities verloren gaat. Waarom je best doen zelf te leren muziek te maken als je ook op je telefoon naar muziek kunt luisteren?
Sinds 3 jaar organiseren ze hier weer een moussem waarbij groepen uit verschillende stammen in de omgeving uitgenodigd worden hun krijgskunst, muziek en dans te laten zien. Ze worden gepresenteerd en we krijgen dus nuanceverschillen te zien tussen de kleding en tradities van verschillende stammen. Tevens vindt er net als vroeger uitwisseling plaats.
Èn het wordt aan alle kanten gefilmd en met moderne middelen vast gelegd.
Èn er is aan het hele gebeuren een nieuw, modern fenomeen toegevoegd: een podium met geluidsversterking en licht.
Aangezien geluidsversterking hier een gloednieuw fenomeen is, is in de traditie de zangstem schel, nasaal, dat draagt in de buitenlucht namelijk veel verder en het schelle, hoge geluid klinkt mooi in het grootse landschap waarin de mens zo klein is omringt door enorme bergen.
Door een microfoon echter, klinkt zo'n schelle stem niet al te best...
In dit filmpje zie je op de achtergrond het officiële programma, een band op een podium met geluidsversterking en op de voorgrond de traditie die zich niet laat tegenhouden door dat moderne fenomeen: AHIDOUS. Eerder op de dag hebben de ahidous groepen afkomstig uit verschillende gebieden zich mogen presenteren. Nu gaan zij in de marge stug door met deze zeer krachtige gemeenschappelijke dans waar nu ook het publiek aan mee doet. De groepen zijn gemengd (verschillende stammen, mannen en vrouwen, jong en oud): men leert van elkaar nieuwe teksten en nuanceverschillen in de manier van dansen. Ahidous is één grote zoektocht naar harmonie. En als die gevonden wordt, dan stijg je als gemeenschap boven alle verschillen en conflicten uit, onder het toeziend oog van de maan en de diepdonkere bergen. De zang en drum is onversterkt, maar gezamenlijk. Dus als je in de groep staat voel en hoor je alleen die dans terwijl op de achtergrond het podium staat te tetteren.
