Buka Jalan betekent vrij vertaald: 'Open de weg..' In eerste instantie bedoeld als boodschap, hoe ik als Molukker vrijheid ervaar met onze historie in mijn genen. Wat is begonnen als een gedachte, een klein za**je in mijn hoofd, is uitgegroeid tot een prachtige productie op het bevrijdingsfestival On Air editie van 5 mei 2021. De gedachte was gebaseerd op liefde, respect en verlangen naar mijn oud
ers, opa's en oma's, familie op Ambon, Tanah Air ku. We zijn nu al 70 jaar in Nederland. En EbelJan van Dijk, directeur van het bevrijdingsfestival heeft het over een prachtige on air editie, hij heeft het over bevrijding. En in mijn hoofd ontstond vragen:
'Wat betekent vrijheid voor een volk, dat eeuwenlang gebukt gaat onder heerschappij van anderen. Wat betekent vrijheid voor de generaties die gedwongen moeten opgroeien in een vreemd land. Wat betekent vrijheid als dit leed niet wordt erkent'
En getriggerd door bovenstaande en geïnspireerd door een onbedwingbare drang naar rechtvaardigheid en uit pure liefde en respect voor mijn ouders en andere 1e generatie Molukkers die naar Nederland zijn gekomen, heb ik contact opgenomen met dhr v Dijk
Ik vroeg of wij Molukkers in het Noorden ook uitzendtijd kunnen krijgen om onze
‘vrijheidsboodschap’ te mogen vertellen. Om uit te spreken hoe wij na 70 jaar in Nederland onze vrijheid beleven en wat wij onder vrijheid verstaan. Mits ik kwaliteit kon leveren was zijn antwoord en hij noemde de naam Roger Goudsmit. Roger stond ook op mijn lijst. Maar ik belde eerst mijn nichtje uit Zeewolde, Dewi Lopulalan. En zij kon eigenlijk niet omdat ze met een grote productie zat in Ahoy. Maar ze wilde zeker haar bijdrage leveren. Toen belde ik Dominggus Pfaff. Daarna belde ik Roger en vertelde hem mijn idee. Ik wil een productie waarin we aanstippen waarom we hier zijn, respect tonen naar onze ouders, een ode brengen aan onze moeders en een hart onder de riem steken naar onze kinderen. Roger raakte enthousiast en samen kwamen we uit op deze samenstelling. Overwegend artiesten uit het Noorden was niet haalbaar ivm beschikbaarheid. Dus werden ook muzikanten uit de rest van het land benaderd. Mensen uit Amsterdam, Hoogeveen, Vught, Zeewolde, Drachten overal vandaan, gaven gehoor aan onze oproep. De bereidwilligheid de saamhorigheid geeft het gevoel en waarde aan van deze boodschap die we willen afgeven. We willen aandacht voor het leed van onze ouders, voor onze situatie als Nederlandse Molukker. Wat we willen neerzetten is één verhaal verteld door één groep mensen. Niet iedereen kent elkaar, maar onze ouders en diens ouders kennen hebben elkaar wel gekend. Of we komen uit dezelfde kampong. En we hebben 1 ding gemeen. We willen ons verhaal vertellen. Deze muzikanten staan achter het idee die Roger en ik hebben vertaald in deze productie. En na 1 dag gezamenlijk repeteren werden we één groep met één verhaal. De burgemeester was bereid om ons aan te kondigen. Helaas is het de organisatie niet gelukt om dit voor elkaar te krijgen. De strekking van zijn verhaal zou namelijk zijn: "we vieren vandaag onze vrijheid. Daarom wil ik nog een keer aandacht vragen voor het leed van onze Molukse gemeenschap, die niet altijd dezelfde vrijheid heeft gekend. Het zou goed zijn als de nieuwe regering dit straks erkend en dat we meer aandacht hebben voor de Molukse cultuur en de gedeelde geschiedenis met Nederland"
Daarna beginnen we ons verhaal te vertellen dmv spoken word ‘ lain sayang lain’, met verweven met dit lied ‘ Belofte maakt schuld’ (Zoe Tauran) gevolgd door wederom spoken word ‘lain sayang lain’ gecombineerd met Cakalele, traditionele krijgsdans, door Tobias Jano en zijn dochters Alicia en Jayciley. En dan een emotionele ode, spoken word, aan onze moeder, de Molukse vrouw door Emerson Terinathe, verweven in een traditionele Maleise lied ‘Sioh mama e’ door Dewi Lopulalan. En dan het slotlied Rindu tana air Benjih. Het verlangen naar ons vaderland. Ik hoop dat we erin slagen om de kijker te laten zien wat we voelen: n Diepe buiging voor onze voorouders. Respect voor onze ouders 1e generatie in Nederland. Frustratie, woede en machteloosheid door hetgeen hen is getroffen, wat ons is aangedaan. Liefde en respect voor onze moeder en zorg voor de generatie na ons. Verbinding en saamhorigheid. Het verlangen naar ons vaderland en onze familie die daar onderdrukt worden door de Indonesische overheid. En met deze productie willen we verder. We willen het gaan uitbouwen naar een volwaardige theaterproductie. We willen op deze manier de Molukse kwestie onder aandacht brengen van de overheid en de koning. Want we zijn het namelijk nog steeds niet vergeten. En dat is juist ons dilemma. Hoe zou jij het oplossen als jouw vader en moeder, jou opa en oma jouw volk zoiets is overkomen. Nee je kunt het niet vergelijken met de 2e wereldoorlog. Dat is ook heel erg, het treft zeker 1 of 2 generaties en duurde 5 jaar. Maar je hebt je land nog en je bent niet bevolen naar een vreemd land, en ga zo maar door. Onze historie gaat terug tot 1648 of zo. Dus als deze wonden niet wordt verzacht of gelegenheid wordt gegeven om te helen, zal het altijd opengaan. Straks na 75 jaar, na 80 jaar na 100 jaar? Er is altijd hoop. Ik heb contact gezocht met de burgemeester en we gaan binnenkort om tafel met de Molukse wijk in de Wijert en Hoogkerk. Het zou mooi zijn als we elkaar kunnen vinden in dat gesprek. Het zou mooi zijn als we niet alleen naast elkaar maar ook met elkaar kunnen leven om zo de ware betekenis van vrijheid kunnen beleven. Het zou mooi zijn als er gehoor wordt gegeven aan onze oproep, aan de brief van de burgemeesters, en dat de overheid haar verantwoordelijkheid neemt. Het zou mooi zijn als de Nederlandse bevolking weet waarom wij hier zijn en dat er op school aandacht voor ons verhaal wordt geschonken. Want wij zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Onze historie gaat eeuwen met elkaar terug. Ook wij als Molukse volk moeten onze verantwoordelijkheid oppakken en toegankelijk zijn naar de overheid, openstaan voor samenwerking. Want alleen op deze manier bestaat de kans dat we in gezamenlijkheid onze wonden laten helen en uiteindelijk echt genieten van onze vrijheid. Het zou mooi zijn als we kunnen inzien dat we zelf verantwoordelijk zijn voor onze vrijheid. Wij kunnen de geschiedenis niet veranderen, maar we kunnen wel gezamenlijk geschiedenis schrijven. Ik hoop dat we letterlijk voor iedereen de weg kunnen openen. Buka Jalan
Stefan Alfons
6 mei 2021
Buka Jalan:
Dominggus Cerano Pfaff, Emerson Terinathe, Benjamin Benjih Vlijt, Melanie Tuasuun, Zoë Tauran, Cherryl Tuasuun, Geronimo Latumeten, Dewi Lopulalan, Roger Goudsmit, Rowin Alfons, Tobias Jano, Michel Verkerk, Henry Sopacua, Jeffrey Pattiwael, Jaciley Jano, Alicia Jano, Jeffrey Hindriks, karl Kiriwenno, Danjil Tuhumena, Jeff Sopacua, Frannie Homburg, Rogier Lumalessil
