31/07/2026
සාක්කුවේ , තේ කෝප්පයකටවත් ශත පහක් නැති, සරම කිලිටි වුණු 15 හැවිරිදි කොලුගැටයෙක් කෝච්චියේ පෙට්ටි අතර බටනළාවක් පිඹිනවා. කෝච්චියේ යන වරායේ කම්කරුවෝ ඒ තනු අහලා තමන්ගේ සාක්කුවල තියෙන කීයෙන් කීය හරි එයාගේ අතට දෙනවා. ටිකට් පරීක්ෂක එනකොට ඒ කම්කරුවෝ තමන්ගේ කිලිටි සරම් අස්සේ මේ කොලුවව සඟවාගන්නවා.
අන්න ඒ කෝච්චි පෙට්ටියේ කිලිටි සරම් අස්සේ හැංගිලා බටනළාවෙන් ලෝකයක් වසඟ කරපු කොල්ලා, දවසක සිඩ්නි ඔපෙරා හවුස් එක හොල්ලන, මුළු ලංකාවේම සංගීතයේ ගමන් මඟ අංශක 180කින් හරවනඅසහාය ගාන්ධර්වයා වෙයි කියලා එදා කවුරුනම් හිතන්න ඇත්ද,
ඔව්, ඒ වෙන කවුරුත් නෙවෙයි. අපේ සංගීතයේ සදාතනික කැරලිකාරයා, ආචාර්ය ප්රේමසිරි කේමදාසයන් හෙවත් අපේ ආදරණීය කේමදාස මාස්ටර්. අදටත් අපේ සවනට වැටෙන ඒ මනරම් නාද රටාවන් පිටුපස තියෙන්නේ ලේ, කඳුළු, දාඩිය සහ අසීමිත කැපකිරීම්වලින් ලියවුණු අතිශය රෝමාන්තික, ඒ වගේම ත්රිලර් එකක් වගේ කුතුහලය පිරුණු ජීවන අරගලයක කතාවක්.
තල්පිටිය, වාද්දූවේ දරුවන් දහතුන් දෙනෙකුගෙන් යුත් අතිශය දිළිඳු පවුලක බාලයා විදිහට 1937 ජනවාරි 25 වෙනිදා උපදින ගුරුගේ ප්රේමසිරි කේමදාස පෙරේරාට කුඩා කාලයේදී ජීවිතය කියන්නේ මහා කටුක අත්දැකීමක්. කුඩා කේමදාස කෙරෙහි මුලදී කාගේවත් අවධානයක් යොමු වුණේ නැහැ. වයස අවුරුදු හයේදී අනිත් ළමයි දෙමාපියන් එක්ක ඉස්කෝලේ යද්දී කේමදාස ඉස්කෝලේ ගියේ තනිවම. එතුමාට වයස අවුරුදු හතේදී පියා වූ සයිමන් පෙරේරා රා මැදීමට ගොස් පොල් ගසකින් වැටී මියයාමෙන් පසු සමස්ත පවුලේම බර කරට ගන්න සිද්ධ වුණේ මව වූ ඇලන් පෙරේරා මහත්මියට. ඈ ගම්මුන්ට තමන්ගේ එළදෙනගෙන් දොඩවාගන්නා කිරි ටික විකුණලා පවුල නඩත්තු කරද්දී, වැඩිමහල් සොයුරිය පැදුරු සහ පන් මළු වියලා ආදායමක් හෙව්වා. පවුලේ කාටවත් නොතිබුණු සංගීත හැකියාවක් සහ ඇල්මක් කුඩා කේමදාසට උරුම වුණේ කෙසේද කියන්න කවුරුත් දැන සිටියේ නැහැ. එතුමා ලංකාවේ ඒ වන විට අඩුවටම ගන්න තිබුණු පුංචි බටනළාවක් මිලදී ගෙන තනිවම වාදනය පුහුණු වුණා.
පානදුර ශ්රී සුමංගල විද්යාලයෙන් සහ ශාන්ත ජෝන් විද්යාලයෙන් අධ්යාපනය ලබද්දී එතුමාගේ ජීවිතය වෙනස් කරන සිදුවීමක් වුණා. ශාන්ත ජෝන් විද්යාලයේ හයේ පන්තියේදී පන්තියේ දක්ෂතම ශිෂ්යයා වූ කේමදාසට ලැබෙන්න තිබුණු ද්විත්ව උසස්වීම, ප්රදේශයේ ධනවත් දේශපාලඥයෙකුගේ දරුවෙකුට ලබාදීම ගැන ප්රශ්න කරන්න ගිහින් විදුහල්පතිගෙන් තැලුම් පහර කන්න සිද්ධ වුණා.
එතැන් සිට ඉගෙනීමට තිබූ ඇල්ම අඩුවී බටනළාවට තිබූ ආසාව දෙගුණ තෙගුණ වුණා. ගෙදර අය සංගීතඥයෙක් වෙනවාට අකමැති වෙලා බටනළා කඩලා පුලුස්සා දාද්දී, ඉගෙනීම අතහැරලා කොළඹ යන කෝච්චියේ බටනළාව වයලා වරායේ කම්කරුවන්ගෙන් ලැබෙන සොච්චම් මුදලින් සංගීතය හෙව්වා.
අවසානයේ ජ්යෙෂ්ඨ සහතික පත්ර විභාගය පැවැති දිනයේම, විභාග වෙලාව ඉතිරිව තියෙද්දීම විභාග ශාලාවෙන් නැගිටලා ගියේ ලංකා ගුවන් විදුලි සේවයේ කුසලතා පරීක්ෂණයට පෙනී සිටින්නයි.
කේමදාසයන්ගේ මුල් කාලීන සංගීත දිවිය කොයිතරම් දුෂ්කරද කියනවා නම්, 1960 දී එතුමාගේ මුල්ම ගීත නාටකය වන ‘බැරිසිල්’ කරන කාලයේදී දෙවතාවක්ම දිවි නසාගන්න උත්සාහ කළා. නාට්ය කරන්න පොලියට ගත්ත ණය ගෙවාගන්න බැරුව, ණයට දුන්න මස්කඩකාරයා එනවා දැකලා සංගීත පන්තියේ උඩුමහලෙන් බිමට පනින්න හදපු කේමදාසව බේරාගත්තේ ඔහුගේ වාද්ය ශිල්පීන්. මේ අසරණකම දුටු මස්කඩකාරයා "මහත්තයා මට සල්ලි එපා" කියලා පඩිපෙළ බැහැලා ගිය පුවතක් එතුමාගේ ඉතිහාසයේ සටහන් වෙනවා. 1955දී කොටුව පාරේ ඇවිදිද්දී අතබලන ශාස්ත්රකාරයෙක් "තමුසෙලා දෙන්නා තට්ටු දෙකේ ගෙවල් හදලා, බෙන්ස් රථවල යනවා" කියද්දී, ශාස්ත්රකාරයාට ශත 25ක් දීලා "තමුසේ බොරු බේගල් කියනවා, අපිට තේ එකක් බොන්නවත් සල්ලි නෑ" කියලා බැනපු කේමදාසත්, එතුමාගේ සදාතනික මිතුරා වූ ධර්ම ශ්රී කල්දේරාත් හරියටම වසර 10කින් තට්ටු දෙකේ ගෙවල් හදලා කාර්වල ගියා. ඒ, නොසැලෙන උත්සාහය සහ දෛවය වෙනස් කළ හැකි අසීමිත නිසඟ හැකියාව නිසයි.
අපේ රටේ සිනමා සංගීත ඉතිහාසය දෙස බලද්දී, 40 දශකයට කලින් අපිට අපේ කියාගත් දේශීය ගීත කලාවක් හෝ දේශීය චිත්රපට ගීත කලාවක් තිබුණේ නැති තරම්. ඒ කාලයේ චිත්රපට ගීත නිර්මාණය වුණේ හුදෙක් ඉන්දීය තනුවලට සිංහල වචන යෙදීමෙන්. නමුත් 1956 දී ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතාගේ ‘රේඛාව’ චිත්රපටය හරහා ගුරුදෙවි සුනිල් සාන්තයන් විසින් ලංකාවේ චිත්රපට සංගීතය මුලුමනින්ම වෙනස් කරමින් දේශීය ලාංකීය රසයෙන් යුතු චිත්රපට සංගීත කලාව බිහි කළා. "වෙසක් කැකුළු, ඕලු නෙලුම්, අනුරාපුර පොළොන්නරුව" වැනි ගීත හරහා ආරම්භ වූ ඒ දේශීය රාගය, 1960 දී ‘සංදේශය’ චිත්රපටයේ "පුරුතුගීසි කාරයා, රැජිණ මමයි, කටේ කිරි සුවඳ" වැනි ගීත හරහා තවත් තීව්ර වුණා.
මේ පසුබිම තුළ, කේමදාස මාස්ටර් තම මුල්කාලීන සංගීත නිර්මාණ සඳහා සුනිල් සාන්තයන්ගේ හොඳම ගෝලයෙකු වූ අයිවෝ ඩෙනිස් සූරීන්ව පවා සම්බන්ධ කරගැනීම විශේෂත්වයක්. සිරිසේන විමලවීරගේ ‘රොඩී කෙල්ල’ චිත්රපටයෙන් ආරම්භ කර, ‘සප්ත සොයා’ හරහා පළමු ඒකල සංගීත අධ්යක්ෂණය සනිටුහන් කරමින්, ‘සැනසුම කොතැනද’ සහ ‘බඹරු ඇවිත්’ හරහා කේමදාසයන් සිංහල සිනමාවට තමන්ටම ආවේණික වූ සැබෑ පසුබිම් සංගීතය සහ තේමා සංගීතය හඳුන්වා දුන්නා. අනතුරුව ලෙස්ටර්ගේ ‘ගොළු හදවත’ සහ ‘නිධානය’ වැනි චිත්රපටවලට එකතු වෙමින් සිනමා සංගීතය තවත් ඉහළ තලයකට ගෙන ගියා.
ගොළු හදවත චිත්රපටයේ ගීත එකක්වත් නැතත්, සුගත්ගේ සහ දමයන්තිගේ අභ්යන්තර ආත්මීය වේදනාව ප්රේක්ෂකයාට දැනෙන්න සැලැස්වූයේ කේමදාසයන්ගේ නාද සංකේතයි. විචාරකයන් පැවසුවේ "ගොළු හදවතේ සුගත් කියන්නේ වික්රම බෝගොඩ නෙමෙයි, කේමදාසයන්ගේ සංගීතය" කියායි. නිධානය චිත්රපටයේ විලී අබේනායක ප්රථම වතාවට අයිරින්ව දකින මොහොතේ යොදාගත් ෂෙලෝ , හාර්ප් සහ යක් බෙරය සංකලනය ලාංකීය සිනමා සංගීතයේ ස්වර්ණමය සංකේතයක්. යක් බෙරයෙන් විලීගේ තෘෂ්ණාවත්, හාර්ප් එකෙන් අයිරින්ගේ සුකුමාර බවත්, ෂෙලෝ එකෙන් විලීගේ වලව් මානයත් මතු කරද්දී, පසුව විලීට ඇය ගැන පෙම් සිතක් පහළ වන මොහොතේ යක් බෙර හඬ සම්පූර්ණයෙන්ම අතුරුදහන් කිරීමෙන් නොඇසෙන දේද සංගීතය විය හැක යන්න කේමදාසයන් ලෝකයට පෙන්වා දුන්නා.
එතැන් සිට එතුමා කේමදාස මාස්ටර් යන ගෞරව නාමයෙන් හඳුන්වනු ලැබුවා. අහස් ගව්ව, වසන්තයේ දවසක්, හංසවිලක්, කලියුගය, සොල්දාදු උන්නැහේ, යුගාන්තය, තුන්වෙනි යාමය, මල්දෙණියේ සිමියොන්, සිරිමැඳුර, අග්නිදාහය, ගරිල්ලා මාකටින්, සහ ලෙස්ටර්ගේ අවසන් සිනමා නිර්මාණය වූ අම්මාවරුණේ හරහා එතුමා කළ විප්ලවය අතිමහත්. එකමත් එක රටක, කණ්යාවී සහ දකුණු ඉන්දියානු චිත්රපටයක් වන ‘වසන්තත්තිල් ඔරු මානවිල්’ මෙන්ම ශ්රී ලංකාවෙන් පිටත නිශ්පාදනය වූ ‘දහසක් මල්’ චිත්රපටයටත් එතුමා සංගීතය සැපයුවා. චිත්රපටයේ රූප රාමු වලින් හැඟවෙන භාවයන් උද්දීපනය කිරීමට මොසාර්ට් සහ වර්ඩි වැනි බටහිර ඔපෙරා නිර්මාපකයන්ගේ ආභාසයද එතුමා ලැබුවා.
සිරිමැඳුර චිත්රපටයේ ලූෂන් බුලත්සිංහලයන්ගේ පදමාලාවට අමරසිරි පීරිස් ලවා ගායනා කරවූ ‘කන්යාවී’ ගීතය යනු ප්රසව වේදනාවකින් පසු බිහිවූ අසංවාදී මහා සංගීත භාව ප්රකාශනයක්.
ටෙලිනාට්ය සංගීතයටද කේමදාසයන්ගෙන් ලැබුණු දායකත්වය අසමානයි. ජයන්ත චන්ද්රසිරිගේ දඬුබස්නාමානය, වෙද හාමිනේ, අකාල සන්ධ්යා, සතර දෙනෙක් සෙන්පතියෝ, ධර්මසේන පතිරාජගේ ගඟුලෙන් එගොඩට, ඇල්ල ළඟ වළව්ව, පුර සක්මන, බන්දුල විතානගේගේ අසල්වැසියෝ සහ දේවින්ද කෝන්ගහගේගේ සදිසි තරණය වැනි ටෙලි නිර්මාණවලට එතුමා එක් කළේ අමරණීය සංගීතයක්. එමෙන්ම මෝරා, අත්, මකරාක්ෂය, ධවල භීෂණ වැනි වේදිකා නාට්යවල සංගීතයද එතුමාගේ හස්තයෙන් පෝෂණය වුණා.
කසුන් කල්හාරයන් වරක් මතක් කළ පරිදි, මාස්ටර්ගෙ ඇඟේ යක්ෂයෙක් හිටියා, බීතෝවන්ගේ චරිත ලක්ෂණවලට එතුමා බෙහෙවින් සමානයි.කේමදාසයන් යනු නියුට්රල් සංගීතඥයෙක් නෙමෙයි. එතුමා දැඩි වාමාංශික, බර්ටෝල්ට් බ්රෙෂ්ට්ගේ සාහිත්යය ගැඹුරින් කියවාගත් දාර්ශනිකයෙක්. ප්රේමදාස ජනාධිපතිවරයාගේ සමයේ රටේ භීෂණය පවතිද්දී "රජ්ජුරුවන්ට අං ඇවිල්ලා" නාට්යය කරමින් පීඩිත පන්තිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නට තරම් එතුමා නිර්භීත වුණා.
සිංහල ජන සංගීතය, හින්දුස්ථානී සංගීතය, සහ බටහිර සංගීතය යන සියල්ල එකතු කරමින් එතුමා අනන්ය සංගීත ශෛලියක් බිහි කළා. බටහිර ශාස්ත්රීය සංගීතයේ බාක් භාවිත කළ කොන්ට්රාපන්ට් ශෛලිය, කන්ටාටා, සිම්පනි සහ ඔපෙරා ලාංකීය පසට බද්ධ කළ එකම ප්රාතිහාර්යජනකයා එතුමායි. මුහුද, මගේ කාලේ මව්නි, සහ සිංහල අවුරුද්ද එතුමාගේ ප්රකට සංධ්වනි අතර වෙනවා. බුදුන් වහන්සේගේ පිරිනිවීම පාදක කරගනිමින් එතුමා නිර්මාණය කළ ‘පිරිනිවන් මංගල්යය’ යනු සමස්ත සංගීතයේම හමුවන එකම බෞද්ධ කැන්ටාටාවයි. එතුමාගේ අවමඟුල් උත්සවයේදී කේමදාස පදනමේ සිසු සිසුවියන් ඉදිරිපත් කළේද එම සුමධුර නිර්මාණයයි.
ශ්රී ලාංකේය සංගීතඥයන් අතර ඔපෙරා ශෛලිය ප්රගුණ කළ සහ නිර්මාණය කළ එකම සංගීතඥයා කේමදාසයන්. මානසවිල, දොරමඩලාව, සොඳුරු වර්ණදාසි සහ පුරාණ ශිෂ්ඨාචාරය පිළිබඳ නිර්මාණය කළ අග්නි වැනි සිංහල ඔපෙරා නිර්මාණය කරමින්, ඔපෙරා සංගීතයේ මර්මස්ථානය වන ඕස්ට්රේලියාවේ සිඩ්නි ඔපෙරා හවුස් දක්වාම ලාංකීය නාමය ගෙන යාමට එතුමා ඇතුළු කණ්ඩායමට හැකි වුණා. ආරම්භක දිනයේම රුපියල් මිලියන ගනනක ආදායමක් ඉපයූ දොරමඩලාව ඔපෙරාව ඒ අතරින් සුවිශේෂීයි.
කේමදාසයන් යනු පිටතින් සැර, ඉක්මනින් කේන්ති යන, නමුත් ඇතුළාන්තයෙන් අසීමිත මානව දයාවක් තිබුණු මිනිසෙක්. ගෙදර වැඩට සිටි මොයිසා අක්කා මියගිය මොහොතේ දණගසා වැඳ වැටෙමින් හඬා වැටුණු ඒ මහා සංගීතඥයාගේ දෑසේ තිබුණේ මහත් සංවේදී බවක්. 1992 දී එතුමා ආරම්භ කළ ‘කේමදාස පදනම’ හරහා ගම්බද, අඩු ආදායම්ලාභී තරුණ තරුණියන්ට නොමිලයේම සංගීතය ලබා දුන්නා. ජාතීන් අතර එදිරිවාදිකම් දුරුකර සමාජීය හා සංස්කෘතික පෙරළියක් ඇති කිරීම එහි මුඛ්ය අරමුණ වුණා. අද අපේ රටේ සිටින අමරසිරි පීරිස්, කසුන් කල්හාර, නදීක ගුරුගේ, ඉන්දිකා උපමාලි, සමන්ත පෙරේරා වැනි ප්රකාශනශීලී දැවැන්තයන් බිහිවූයේ ඒ මහා පදනමෙනි.
රුහුණ විශ්වවිද්යාලයෙන් ගෞරව ආචාර්ය උපාධියෙන් පිදුම් ලැබූ එතුමා, හැත්තෑවන වියෙහිදී සිදු කළ වකුගඩු බද්ධ කිරීමේ ශල්යකර්මයෙන් පසුව පවා නැවත සංගීත ක්ෂේත්රයට පිවිසියේ අනාගතය සුරක්ෂිත කිරීමේ අරමුණින්. බිරිඳ සෝමලතා පෙරේරා මහත්මිය සහ දියණියන් වන වයන්තා හා ධනේෂා අතහැර, 2008 ඔක්තෝබර් 24 වන දා රාජ්ය ගෞරව සහිතව එතුමා දැයෙන් සමුගන්නා විට 71 වන වියෙහි පසුවුණා. එතුමාගේ අභාවයෙන් පසු කේමදාස පදනම නව අධ්යක්ෂ මණ්ඩලයක් යටතේ ප්රතිසංවිධානය වී එතුමාගේ මෙහෙවර ඉදිරියට ගෙන යනවා.
එක් මිනිහෙක් හෙමින් කියන දේ මිනිසුන් දාහක් ලවා ඊටත් හෙමින් ඇසීමට සැලැස්වීම සංගීත නිර්මාණ ශිල්පියකුගෙන් ඉටුවිය යුතු කාර්යයයි. එසේම මිනිසුන් දාහක් එකවර හයියෙන් කියන දේ එක මිනිසකුගෙන් ඊටත් වඩා හයියෙන් කියැවීම සංගීතඥයාගේ මහිමයයි යනුවෙන් කේමදාසයන් දුන් ඒ අද්විතීය නිර්වචනය අදටත් සජීවීව පවතිනවා.
අද අපේ රටේ සංගීතය කියමින් එකම රාමුවක කොටුවී ඇති අනුකාරක ශබ්ද අතර, කේමදාසියානු සංගීතයේ ගැඹුර, නිදහස සහ විප්ලවය අනාගත පරම්පරාවට දායාද කිරීම අපේ මහා වගකීමක්.
මෙම ලිපිය කියවන ඔබත් සැබෑ සංගීතයට, කේමදාසයන්ගේ ඒ අසහාය ගාන්ධර්ව භාවිතාවට ආදරය කරන කෙනෙක්ද,
එසේනම්, කේමදාසයන්ගේ මේ නොකියවුණු, ත්රාසජනක, අභිමානවත් ජීවන කතාව ලංකාවේ හැම අස්සක් මුල්ලක් නෑරම ඉන්න සංගීත ප්රේමීන්ට කියවන්න දැන්ම මේ පෝස්ට් එක උපුටාගැනීමකින් තොරව Share කරන්න. එතුමාගේ සංගීතයෙන් ඔබේ හදවතටම දැනුණු, ඔබව වඩාත්ම පුදුමයට පත්කළ නිර්මාණය කුමක්ද යන්නත් ඔබගේ අදහස් සහ මතකයන් පල්ලෙහා Comment එකකින් සටහන් කරගෙන යන්න. අපේ රටේ සැබෑ කලාව ජීවත් කරවන්න, එතුමා වෙනුවෙන් ලියු මේ ලිපිය වෛරල් කරලා කේමදාස සලකුණ අලුත් පරපුරටත් අරන් යමු.
Follow Imterra
Copyright Protected © 2026 | Imterralk
Do not copy or repost without permission. Sharing with the original link is appreciated.