10/04/2026
Vier keer en vier jaar
‘Ze is zo intens verdrietig. Ze heeft vier keer auditie gedaan voor de musical en het is niet gelukt. Kan ze bij jou langskomen?’. Ik las het berichtje van de moeder. Toen ik het meisje sprak vertelde ze dat ze de vier rollen helemaal uit haar hoofd kende. Voor drie leerkrachten moest ze deze laten horen en zien. Ze had geen van de rollen gekregen. Eigenlijk had ze helemaal geen zin meer in de musical en wilde ze liever meteen naar de brugklas.
Een week later zat ik tegenover een andere moeder in mijn praktijk. Haar 4-jarige dochter zat tegen haar aan geklemd op schoot met haar knuffel onder haar arm. Ze zit nu een half jaar op de basisschool en had afgelopen week haar eerste portfoliogesprek gehad. Ze had via ingekleurde smileys aangegeven of ze goed kon samenwerken. Ik keek naar het meisje. Samenwerken leer je pas nadat je je veilig voelt. Eerst doe je dingen alleen. Dit meisje heeft veel tijd nodig om zich veilig te voelen, vooral binnen een voor haar nieuwe basisschool met veel kinderen. En als je 4 jaar bent kun je nog niet reflecteren op je eigen gedrag. Dat ontstaat op latere leeftijd.
Ik sprak mensen uit het onderwijs over de audities en portfolio’s en las er berichten over. ‘Kinderen zijn wel wat gewend via spreekbeurten’, ‘Ze moeten toch leren wat afwijzing is’, ‘Nu komen kinderen die niet zo op de voorgrond staan ook op het podium’, ‘Portfolio’s bespreken zijn een feestje’. Ik heb zelf op een school gewerkt en weet hoe intens, ingewikkeld en vrijwel onmogelijk het is om alle kinderen te bieden wat ze nodig hebben. Toch hoorde en las ik dit vol verbazing. Volgens mij kun je als leerkracht goed aangeven wie welke rol krijgt en kun je introverte kinderen laten shinen als ze dat willen. Ook denk ik dat je omgaan met afwijzing wel leert in de school die ‘leven’ heet. En zelfreflectie is prima en leerzaam, vanaf de leeftijd van 6 jaar.
Na de verhalen van de meisjes en de reacties die ik gehoord en gelezen had sprong het kleine meisje in mezelf op. ‘Doe hier iets mee’ zong ze in mijn binnenste. Ik ben 60 jaar en heb eindelijk (bijna) geaccepteerd wie en hoe ik ben. Na trainingen, opleidingen en therapieën durf ik mijn gevoeligheid, mijn onhandige motoriek, mijn ‘hier soms niet willen zijn’ en mijn schrijfsels er te laten zijn en te laten zien. Ook kan ik het dragen als mensen hier een mening over hebben.
De beide meiden en al hun leeftijdgenoten wens ik een minder lange weg naar jezelf mogen zijn en blijven. Ik hoop dat scholen daar een veilige bedding voor bieden en zich zullen afvragen voor wie de audities voor musicals en portfolio’s doornemen met hele jonge kinderen helpend en een ‘feestje’ zijn.
