09/05/2026
GANDINGAN TERAKHIR P. RAMLEE DAN SAADIAH DI LAYAR PERAK
Filem Antara Dua Darjat (1960) arahan P. Ramlee bukan sahaja dikenang sebagai salah satu karya agung dalam sejarah perfileman Melayu, tetapi turut menyimpan pelbagai kisah menarik di sebalik pembikinannya. Berikut ialah beberapa fakta penting yang jarang diketahui umum.
Filem ini merupakan gandingan terakhir pasangan pop**ar P. Ramlee dan Saadiah. Ketika itu, mereka berada di puncak pop**ariti sebagai bintang nombor satu Malaya. Namun, selepas sahaja penggambaran selesai, pihak Shaw Brothers memutuskan untuk tidak lagi menggandingkan mereka berdua ekoran sebuah insiden yang berlaku sepanjang produksi filem tersebut.
Naskhah asal filem ini ditulis oleh Omar Rojik. Namun, P. Ramlee merombak keseluruhan lakon layar mengikut sentuhannya tersendiri sehingga melahirkan sebuah karya yang dianggap klasik sepanjang zaman. Lebih menarik, Antara Dua Darjat merupakan satu-satunya filem arahan P. Ramlee yang tidak menampilkan sebarang lagu nyanyian wanita. Kesemua lagu yang dimuatkan dalam filem ini hanya dinyanyikan oleh P. Ramlee seorang.
Intro piano ikonik lagu Getaran Jiwa sebenarnya dimainkan oleh Ahmad Kassim, anak kepada Mak Enon. Pada mulanya beliau enggan melibatkan diri, namun akhirnya bersetuju selepas P. Ramlee menghadiahkannya sebuah motosikal idaman.
Selain Saadiah, kakaknya Mariam turut berlakon dalam filem ini. Malah, ini adalah penampilan sulung Mariam di bawah arahan P. Ramlee. Sebelum itu, kedua-duanya pernah bergandingan sebagai hero dan he**in dalam filem Abu Hassan Penchuri (1954). Filem ini juga menampilkan pasangan suami isteri Ali Fiji dan Zainon Fiji.
Bagi menjayakan babak bermain muzik di beranda dengan lagu Alunan Biola, pihak produksi telah menggunakan khidmat bomba yang mencurahkan kira-kira 20 ribu gelen air bagi menghasilkan suasana hujan yang realistik.
Filem ini mengambil masa selama empat bulan untuk disiapkan. Ia menjadikannya antara tempoh terpanjang bagi mana-mana filem arahan P. Ramlee. Sepanjang penggambaran, seniwati Saadiah yang ketika itu sedang hamil mengalami keguguran, menyebabkan penggambaran terpaksa dihentikan selama dua minggu.
P. Ramlee turut menjemput seniman Yusoff Latiff yang ketika itu bersama Cathay Keris untuk berlakon. Filem ini juga menandakan penampilan pertama S. Kadarisman di bawah arahannya. Walaupun hubungan mereka sebelum itu agak dingin, P. Ramlee tetap memilih beliau untuk membawakan watak Tengku Mukri atas dasar profesionalisme.
Ketika penggambaran berlangsung, rumah tangga P. Ramlee bersama Norizan sedang bergolak dan mereka akhirnya berpisah setahun kemudian. Saadiah p**a berpisah dengan suami pertamanya, Atan Samad selepas filem ini selesai diterbitkan.
Dengan segala kisah di sebalik tabir ini, tidak hairanlah mengapa Antara Dua Darjat terus kekal sebagai salah sebuah karya ikonik yang melambangkan kehebatan P. Ramlee bukan sahaja sebagai pelakon dan pengarah, tetapi juga sebagai penggubah muzik, pengolah skrip, serta karyawan seni yang luar biasa.
Teks: Era Azman, Hidir Ali Razali , Danial Aziz Ahmad & Aiman Hakim
Sumber:
Buku sinopsis filem Antara Dua Darjat
Filem-Filem P. Ramlee - Mustafar A.R. dan Aziz Sattar
Di Sebalik Tirai Layar II - Hidir Ali Razali
