21/03/2026
Hoy Peter Brook habría cumplido años (21 de marzo 1925): el director que transformó nuestra manera de entender el teatro.
En una conversación con Maria Zmarz-Koczanowicz, declaró:
“Me influyó el teatro isabelino, el teatro de Shakespeare, que se parece a un mercado, el cual no debe ser inmaculado (...). El mercado no es un templo budista. El teatro debería parecerse más a un templo hindú, donde todo ocurre: el bien se encuentra con el mal, los estafadores con los bribones, y los santos y la gente común se mezclan. De eso se trata la vida. Y ya que la vida es impura, el teatro también es un arte impuro”. “Con Grotowski, el teatro es solo una forma”, pág. 52.
Brook materializó esta visión del teatro como un espacio que refleja la complejidad y la multidimensionalidad de la vida en más de 70 montajes. Famoso por sus innovadoras interpretaciones de las obras de Shakespeare (entre ellas, con la Royal Shakespeare Company). Otro de los ejes centrales de su trayectoria fue el llamado “teatro multicultural”. Bajo esta premisa, Brook intentó tender puentes entre Oriente y Occidente.
Un aspecto fundamental de su labor fue el diálogo con otros creadores: mantuvo un intercambio de ideas con Jerzy Grotowski y, en los años 90, Krzysztof Warlikowski fue su asistente. En sus producciones internacionales, como la legendaria “Mahabharata” de 1985, participaron los actores polacos Andrzej Seweryn y Ryszard Cieślak.
Los montajes de Brook también se presentaron en nuestro país. En Wrocław, el público pudo ver, entre otras, “El traje”, “El gran inquisidor” y “The Prisoner”. Brook recogió sus experiencias y su visión del arte en libros como “El espacio vacío” (1968), “El punto en movimiento” (1987) y “No hay secretos” (1993). En 2004, recibió el título de doctor honoris causa por la Universidad Adam Mickiewicz, y cuatro años después fue galardonado con la Medalla de Oro “Gloria Artis” al Mérito Cultural.
Pueden conocer más sobre sus exploraciones artísticas, su visión del teatro y su relación con Jerzy Grotowski en los libros publicados por el Instituto:
📖 Peter Brook: “Con Grotowski. El teatro es solo una forma”, 2015.
📖 Georges Banu: “Hacia el teatro primero”, 2013.
📖 Peter Brook: “With Grotowski: Theatre is Just a Form”, 2009.
📖 Peter Brook: “Evocando (y olvidando) a Shakespeare”, 2006.
Estos libros, junto con otras publicaciones, están disponibles en nuestra librería: 👉 https://ksiegarnia.grotowski-institute.pl/ksiazki-instytutu-grotowskiego/
📸 En la fotografía, Peter Brook durante un encuentro con motivo de la presentación de la obra del Théâtre des Bouffes du Nord “Fragmentos”, dirigida por Peter Brook, en el Festival Internacional de Teatro “El mundo como lugar de verdad” en Wrocław, junio de 2009. Fot. Francesco Galli/Instituto Jerzy Grotowski.
Fuente: Instytut Grotowskiego
Dziś swoje urodziny obchodziłby Peter Brook – reżyser, który wywarł ogromny wpływ na to, jak dziś myślimy o teatrze.
W rozmowie z Marią Zmarz-Koczanowicz mówił:
„Wpłynął na mnie teatr szekspirowski, elżbietański, przypominający targowisko, które nie powinno być nieskazitelne (...). Plac targowy to nie świątynia buddyjska. Teatr przypominać powinien raczej świątynię hinduską, w której dzieje się wszystko: dobro spotyka się ze złem, oszuści z łotrami, a święci i zwyczajni ludzie mieszają się ze sobą. Na tym polega życie. I ponieważ życie jest nieczyste, teatr również jest sztuką nieczystą”. „Z Grotowskim teatr jest tylko formą”, s. 52.
To spojrzenie na teatr jako miejsce, które ma odzwierciedlać skomplikowane i wielowymiarowe życie, Brook realizował w ponad 70 spektaklach. Zasłynął nowatorskimi interpretacjami sztuk Szekspira (m.in. w Royal Shakespeare Company). Jednym z najważniejszych wątków jego działalności był również tak zwany „teatr wielokulturowy”. Brook w duchu tej koncepcji podejmował próby tworzenia pomostu między Wschodem a Zachodem.
Ważnym elementem jego pracy zawodowej był dialog z innymi twórcami – prowadził wymianę myśli z Jerzym Grotowskim, a w latach 90. jego asystentem był Krzysztof Warlikowski. W jego międzynarodowych produkcjach, w tym w legendarnej „Mahabharacie” z 1985 roku, występowali polscy aktorzy Andrzej Seweryn i Ryszard Cieślak.
Spektakle Brooka gościły także w naszym kraju. We Wrocławiu publiczność mogła zobaczyć m.in. „Garnitur”, „Wielkiego Inkwizytora” czy „The Prisoner”. Swoje doświadczenia i wizję sztuki opublikował m.in. w książkach: „Pusta przestrzeń” (1968), „Ruchomy punkt” (1987) i „Nie ma sekretów” (1993). W 2004 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, a cztery lata później odznaczono go Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Więcej o jego artystycznych poszukiwaniach, wizji teatru i relacji z Jerzym Grotowskim przeczytacie w książkach wydanych nakładem Instytutu:
📖 Peter Brook: „Z Grotowskim. Teatr jest tylko formą”, 2015.
📖 Georges Banu: „Ku teatrowi pierwszemu”, 2013.
📖 Peter Brook: „With Grotowski: Theatre is Just a Form”, 2009.
📖 Peter Brook: „Wywołując (i zapominając) Szekspira”, 2006.
Książki te, jak i inne publikacje, są dostępne w naszej księgarni: 👉 https://ksiegarnia.grotowski-institute.pl/ksiazki-instytutu-grotowskiego/
📸 Na zdjęciu Peter Brook podczas spotkania z okazji prezentacji spektaklu Théâtre des Bouffes du Nord „Fragmenty” w reżyserii Petera Brooka podczas Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego „Świat miejscem prawdy” we Wrocławiu, czerwiec 2009. Fot. Francesco Galli/Instytut im. Jerzego Grotowskiego
