14/06/2021
МОНГОЛ УЛСАД ЦИРКИЙН УРЛАГ ҮҮСЧ ХӨГЖСӨНИЙ 80 ЖИЛИЙН ОЙД ЗОРИУЛАВ
МОНГОЛЫН ЦИРКИЙН УРЛАГИЙН ЭХ ҮҮСВЭР
ЦИРКИЙН УРЛАГИЙН ҮНДЭС СУУРЬ НЬ ЭРТ ҮЕЭС ЭДҮҮГЭЭ ХҮРТЭЛ ХҮН БАЙГАЛЬ АН АМЬТАД ХЭМЭЭГЧ БУРХНЫ БҮТЭЭЛИЙН ХОСГҮЙ ГАЙХАМШИГТ ЗОХИЦОЛЫН АРГА БАРИЛ, ТЭДНИЙ ХООРОНДЫН ХАРЬЦААТАЙ САЛШГҮЙ ХОЛБООТОЙ ЮМ. ЭНЭ УРЛАГ НЬ ХҮНИЙ ЗАН ЧАНАРЫН ШАВХАГДАШГҮЙ ШИНЖ, ТЭВЧЭЭР, АВЪЯАС, АСАР ИХ ХӨДӨЛМӨР, ЭРЧ ХҮЧ, ДОТООД СЭТГЭЛИЙН ӨРШӨӨЛ ЭНЭРЭЛ ХАЙР БАХДАЛЫГ ЖҮЖИГЧИН ХҮНИЙ ЗҮРХ СЭТГЭЛЭЭС УРГУУЛАН ГАРГАЖ ЧАДДАГААРАА ГАЙХАМШИГТАЙ САЙХАН УРЛАГ БОЛОН ДАЯН ДЭЛХИЙД ХӨГЖИН ДЭЛГЭРЧЭЭ.
ЦИРКИЙН УРЛАГ БОЛ ХҮНИЙ СЭТГЭЛИЙГ ХӨДӨЛГӨСӨН ХҮНД ГОО ЗҮЙН ХҮМҮҮЖИЛИЙГ БЯЛХАМ ИХЭЭР ӨГЧ ЧАДАХ БАХДАМ САЙХАН ШАГШМААР УРЛАГ ЮМ. ТҮҮНД ЗАЛУУ НАСНЫ ҮЗЭСГЭЛЭН ГОО, САЙХАН БИЕ БЯЛДАР, ЖАВХААЛАГ ТӨГӨЛДӨР ҮЗЭМЖ, АВХААЛЖ САМБАА, ЭРЭМГИЙ ЗОРИГ, АРГА БАРИЛ, СИЙРЭГ УХААН, ЕР БУСЫН ГАЙХАМШИГТ АВЬЯАС, ГЯРХАЙ ЧАНАР, УРГУУЛАН БОДОХ СЭТГЭЛГЭЭ ОРШИЖ БАЙДАГ ОНЦГОЙ УРЛАГ ЮМ. ЗАРИМ ҮЗҮҮЛБЭРҮҮД НЬ ҮЗЭГЧИДЫН ӨМНӨ ТӨСӨӨЛӨХИЙН АРГАГҮЙ ҮЛГЭРИЙН ГЭМЭЭР БАЯР ЦЭНГЭЛ, ХҮНИЙ САНААНД ОРМООРГҮЙ ХАЧИН СОНИН АМЬ ДҮЙСЭН ҮЙЛДЭЛИЙГ ТӨСӨӨЛӨХИЙН АРГАГҮЙ БАЙДАЛД ХҮНИЙ ОЙ УХААНД БАГТАМГҮЙ СОНИН ХАЧИН АРГА БАРИЛААР ХИЙЖ ҮЗҮҮЛЭН БАЯР БАХДАЛТАЙГААР ДАВАН ГАРЧ БАЙГАА НЬ ҮЗЭГЧИДИЙГ БИШРҮҮЛЭН ГАЙХАШРАЛЫГ НЬ ТӨРҮҮЛДЭГ ЭТГЭЭД УРЛАГ ЮМ.
МОНГОЛЫН ЦИРКИЙН УРЛАГИЙН ЭХ ҮҮСВЭРИЙГ ЭРТНИЙ МОНГОЛЫН ТҮҮХЭН БОДИТ ТӨРТ УЛСЫН АРД ТҮМНИИ ҮНДЭСНИЙ УЛАМЖЛАЛТ АЖ АМЬДРАЛ, АХУЙ БАЙДАЛ, ХӨГЖИМ, БҮЖГИЙН УРЛАГ,, ДУУ ХУУР, МАЛ МАЛЛАГАА, ТОГЛООМ НААДАМ, АН ГӨРӨӨ. ЗАН ЗАНШИЛТАЙ НЬ ХОЛБОГДУУЛАН АВЧ ҮЗЭЖ БОЛНО.
МОНГОЛЫН ЭЗЭНТ УЛСЫН ҮЕИЙН ХААНЫ ӨРГӨӨНД ДУУЧИД, УЯН ХАТАН БҮЖИГЧИД ХӨГЖИМЧИН, ГОО ҮЗЭСГЭЛЭНТЭЙ ЭМСЭЭР ХҮРЭЭЛҮҮЛСЭН ОНЦГОЙ СОНИН ИЛБИЙН ТОГЛОЛТУУД, АЛИА САЛБАДАЙ НАР БАЙЖ ХААН ХАТАН БОЛОН ОРДНЫ ИХЭС ДЭЭДЭС ГАДНААС ИРСЭН ЗОЧДЫГ ХӨГЖӨӨН БАЯСГАДАГ БАЙЖЭЭ. МОНГОЛЫН ЭЗЭНТ ГҮРНИЙ ХААНЧЛАЛЫН ХУГАЦААНД ЭНЭХҮҮ УРЛАГИЙН ТОГЛОЛТЫГ ЗОХИЦУУЛАН ЯВУУЛДАГ ОРДНЫ ДААМАЛУУД БАЙСАН БӨГӨӨД МЭРГЭЖЛИЙН ХЭМЖЭЭНИЙ ОРДНЫ ДЭГ ЖУРАМТАЙ ТАЙЗНЫ ХЭЛБЭРЭЭС ГАДНА ТАЛ ГАЗРЫН ЗАДГАЙ ИЛ ГАЗАР ТОМ ХЭМЖЭЭНИЙ ХҮРЭЭНД ӨНӨӨГИЙН ЦИРКИЙН ТАЛБАРААС ИЛҮҮ ИХЭЭХЭН ТОМ ХЭМЖЭЭНИЙ ТАЛБАЙД ЖИНХЭНЭ АМЬД ТОГЛОЛТУУД ЯВАГДДАГ БАЙЖЭЭ. ТҮҮНЭЭС ХАМГИЙН СОНИРХОЛТОЙ ҮЗҮҮЛБЭРҮҮДИЙН НЭГЭНД АМЬТАН СУРГАЛТЫН ТӨРӨЛ ГОЙД АНХААРАЛ ТАТДАГ НЬ МАЛЧИН НҮҮДЭЛЧНИЙ АМЬДРАЛЫН ОНЦЛОГ ДЭЭР ТУЛГУУРЛАН ДОРНО ДАХИНЫ СОЁЛЫН НӨЛӨӨН ДОР АРДЫН ЦИРКИЙН ЭХ ҮҮСВЭР БИЙ БОЛЖ ЭНЭ БҮГДЭЭС ҮҮДЭН МОНГОЛ НУТАГИЙН ХӨРСӨН ДЭЭР МОНГОЛ ХҮНИЙ БИЕ БЯЛДАР, СЭТГЭЛ ЗҮЙН ОНЦЛОГ АВХААЛЖ САМБАА, ЗОРИГ ТЭСВЭР, БЯР ЧАДЛЫГ ШИНГЭЭСЭН БИЕИЙН ХҮЧ БА УРАН САЙХАНЫ ҮЗҮҮЛБЭР ХОСОЛСОН ЦИРКИЙН УРЛАГ ХӨГЖИХ ЭХ ҮҮСВЭР БИЙ БОЛСОН.
МОНГОЛЫН ЦИРКИЙН УРЛАГ НЬ ДЭЛХИЙН ЦИРКИЙН УРЛАГИЙН ТҮҮХИЙН ХӨГЖЛИЙН ХАЖУУД ХАРЬЦАНГУЙ ЗАЛУУ ЦИРК ХЭМЭЭН НЭРЛЭГДДЭГ БОЛОВЧ ДЭЛХИЙН ЦИРКИЙН ТАВЦАНД ХЭДИЙНЭЭ ОЛНЫ ТАНИЛ БОЛЖЭЭ. ЭНЭХҮҮ УРЛАГ НЬ МОНГОЛ ОРОНД ХОЖУУ 1935 ОНООС АНХНЫ СУУРЬ НЬ ТАВИГДАЖ УРАН БИЕИЙН ТАМИРЫН СУРГУУЛИАР ӨӨРИЙН ӨНГӨ ДҮР ТӨРХИЙГ ОЛЖ 1941 ОНД ЯАРМАГИЙН НААДМЫН ТАЛБАЙД 2000 ХҮНИЙ СУУДАЛТАЙ ЗАДГАЙ ЦИРКД НЭЭЛТЭЭ ХИЙСНЭЭР “УЛСЫН ЦИРК” ХЭМЭЭН МОНГОЛ УЛСЫН УРЛАГИЙН НЭГЭН ТОМ САЛБАР БОЛСОН. ТӨР ЗАСГААС ЦИРКИЙН УРЛАГИЙГ ХӨГЖҮҮЛЭХЭД ЗҮЙ ЁСООР АНХААРЧ ЗҮҮН ХҮРЭЭНИЙ ЭХИЙН ДУГАНЫГ ЗАСВАРЛАЖ 1942 ОНД НЭЭЛТЭЭ ХИЙЖ ӨВЛИЙН БАЙРТАЙ БОЛСОН. ЭНЭ НЬ 500 ХҮНИЙ СУУДАЛТАЙ ЗАЙ ЖИЖИГХЭН АГААРЫН ТОМ НОМЕРУУД ХИЙГДЭХ БОЛОМЖГҮЙ БАЙСАН БОЛОВЧ НЭГ ХЭСЭГТЭЭ БОЛЖ Л БАЙСАН. 1971 ОНЫ 10 САРД 1750 ХҮНИЙ СУУДАЛТАЙ ШИНЭ ЦИРКИЙН БАРИЛГЫГ БАРЬСАНААР ЦИРКЧИД ШИНЭ ОРДОНТОЙ БОЛЖ ОЛОН ТӨРӨЛ ХӨГЖИХ НӨХЦӨЛ БОЛОЛЦООТОЙ БОЛОХЫН ЗЭРЭГЦЭЭ ОЛОН УЛСЫН ЦИРКИЙН ЯМАРЧ ТОГЛОЛТЫГ ХҮЛЭЭН АВЧ ТОГЛУУЛАХ БОЛОМЖТОЙ БОЛСОН.
ЭНЭ НЬ МОНГОЛЫН ЦИРКИЙН СУРГАЛТ, АХМАД ҮЕИЙНХЭН БАГШ НАРААС ОЛЖ АВСАН МЭРГЭЖИЛ, ДАДЛАГА ТУРШЛАГЫН ҮР ДҮНГИЙН АЧ НӨЛӨӨ ТӨДИЙГҮЙ МОНГОЛ ҮНДЭСНИЙ СОЁЛ ЁС ЗАНШИЛИЙГ ДОРВИТОЙ ТУСГАН ХАРУУЛСАН ҮЗҮҮЛБЭРҮҮД НЬ ТҮҮНИЙ ҮЗЭМЖИНД ЧИМЭГ БОЛЖ ДЭЛХИЙН ТАВЦАНД МОНГОЛЫН ЦИРКИЙН УРЛАГИЙГ СУРТАЛЧИЛАХАД ҮНЭТЭЙ ХУВЬ НЭМЭР ОРУУЛДАГ. АЛИВАА УЛСЫН УРЛАГ НЬ ҮНДЭСНИЙХЭЭ ХЭВ ЗАНШЛААС ХЭДИЙ ЧИНЭЭ ТУСГАН БАЙЖ ТӨДИЙ ЧИНЭЭ ӨӨРСДИЙНХӨӨ УЛС ОРНЫГ ТӨЛӨӨЛӨН ГАРГАДАГ.
ЦИРКИЙН ЖҮЖИГЧДИЙН УРАН БҮТЭЭЛИЙН ЭЦСИЙН ШАЛГУУР ГҮЙЦЭТГЭЛ НЬ НОМЕРОО БҮРЭН ГҮЙЦЭД ХИЙЖ ДУУСГАН СААДЫГ ДАВЖ ГАРСАНДАА ЖҮЖИГЧИН ХҮНИЙ ХӨӨР БАЯР БАХДАЛЫН ХАЖУУГААР, ҮЗЭГЧИДИЙН УУХАЙ БАХДСАН ХАШГИРААН НИЖГЭНЭСЭН АЛГА ТАШИЛТ ХӨГЖМИЙН СҮРЛЭГ НҮРГЭЭН, ДУУ АВИА, ӨНГӨ ГЭРЭЛ БАЯСГАЛАНТАЙ НҮҮР ЦАРАЙ, ЖҮЖИГЧИН ХҮНИЙ ДОТООД СЭТГЭЛЭЭС ГАРАХ ЖАВХЛАНГААР ҮЗЭГЧИДИЙГ БАЙЛДАН ДАГУУЛАЖ ЧАДСАН ЧАДВАР НЬ, ЖҮЖИГЧИДИЙН НҮДНИЙ ХАРЦНЫ ЦААНА ГЯЛАЛЗАХ ОЧ, АЙДАС ХҮЙДЭСИЙН БАРААН ҮҮЛИЙГ ТАЯГДАН ХАЯЖ ҮРГЭЭН ЗАЙЛУУЛСАН ГАЛ ХИЙМОРЬ ЖАВХАА ЦЭНГЭЛ, АЮУЛ ОСОЛГҮЙ ГЭМТЭЖ БЭРТЭЛГҮЙ ҮХЭЛ АМЬДРАЛЫН ЗААГААР ТЭНЦЭН ТОГЛОЖ ГАРЧ ИРСЭН ЖҮЖИГЧИНЫ БАХДАЛ НЬ НҮҮРЭНД ГЭРЭЛТЭН ЦАЦАРЧ БАЙДАГТ ЦИРКИЙН УРЛАГИЙН ОНЦЛОГ ОРШИНО. ТИЙМ УЧРААС ЦИРКИЙН УРЛАГ НЬ ХҮНД, ХӨНГӨН, АЮУЛТАЙ, АЮУЛГҮЙ, АМЬ ДҮЙСЭН АРГАЦААСАН ХЭМЭЭН ХУВААГДДАГ
80 ЖИЛИЙН ЭНЭ ХУГАЦААНД ДЭЛХИЙД НЭР ХҮНДИЙН ОРГИЛД ЗАРИМ НЭГЭН ТӨРЛӨӨР АЙРГИЙН ТАВД БИЧИГДЭЖ ДУУДАГДАЖ УРАН НУГАРАЛТЫН ТӨРЛӨӨРӨӨ ГАЙХУУЛАН ЦИРКИЙН БҮХЭЛ ТӨРЛҮҮДИЙН ДОТРООС “ОД” БОЛОН ГЯЛАЛЗСААР МОНГОЛЫН ЦИРКИЙН НЭРИЙН ХУУДАС БОЛЖ МОНГОЛЫН ЦИРКИЙГ ДЭЛХИЙД ТАНИУЛАЖ ИРСЭН ГАВЪЯАТАЙ. 80 ЖИЛИЙНХЭЭ ХӨГЖЛИЙН ЭНЭХҮҮ ХУГАЦААНД МОНГОЛЫН ЦИРК НЬ ГАДААДЫН ҮЗЭГЧИДЭД ӨВӨРМӨЦ СОНИН ТОГЛОЛТУУДАА ҮЗҮҮЛЭН ТЭДНИЙ СЭТГЭЛ ЗҮРХЭНД ДЭЛХИЙД ГАЙХАГДСАН ТОГЛОЛТ ЯЛАНГУЯА УРАН НУГАРАЛТЫН НОМЕРУУДААРАА НЭГЭН ШИНЭ ТӨРЛИЙН ТҮҮХИЙН ХУУДАСЫГ НЭЭЖ ҮЗҮҮЛЭХИЙН ЗЭРЭГЦЭЭ, ХҮНД ЖИН, ШИДЭЛТТЭЙ АКРОБАТ, ШИДЭХ БАНЗ, АМЬТАН СУРГАЛТ, АГААРЫН ПОЛЁТ ЗЭРЭГ БУСАД ТӨРӨЛ ЗҮЙЛ ЖАНРУУДААР ӨӨРИЙН ГЭСЭН ӨНГӨ ТӨРХИЙГ ХАРУУЛАН ЧАМГҮЙ АМЖИЛТАНД ХҮРЧ БАЙСАН БИЛЭЭ
ӨНӨӨДӨР МОНГОЛЫН ЦИРКИЙН ЖҮЖИГЧИД ДЭЛХИЙН ОЛОН ОРНЫ САЯ САЯ ҮЗЭГЧИДЭД ҮНДЭСНИЙ ХӨГ АЯЛГУУ МОНГОЛ ХҮНИЙ АВЬЯАС ЧАДВАР, УР УХААНААР БҮТСЭН ӨВӨРМӨЦ СОНИН УРАН БҮТЭЭЛЭЭРЭЭ ӨНӨӨГ ХҮРТЭЛ МОНГОЛ УЛСЫНХАА НЭР ХҮНДИЙГ ӨНДӨРТ ӨРГӨН ЯВАА БИЛЭЭ.
2011 ОНЫ ШИЛДЭГ НОМ “МОНГОЛ ЦИРКИЙН НЭВТЭРХИЙ ТОЛЬ” ЦИРК СУДЛААЧ Ё.БАТБОЛД ААВЫНХАА АРХИВААС СУДАЛЖ ТҮҮН БИЧИЖ ОРУУЛАВ.
Зураач Ч.Цогбаярын зөвшөөрөлөөр зураг хавсаргав.
