04/09/2026
ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН СОНГУУЛЬД НЭР ДЭВШИХГҮЙ ГЭДГЭЭ МЭДЭГДЭЖ БАЙНА
Би гэдэг хүн хар багаасаа эрдмийн мөр хөөсөн бөгөөд хорин гаранхан настай хонгор зүстэй явахдаа АйВиЛиг-д хуулийн сургууль дүүргэн чадаад, төдөлгүй Америк орны гял цалд нэгэнт сэтгэл цадаад залхсандаа Германд суурьшиж, еврочуудын карераа орвонгоор нь эргүүлдэг соёлыг дагаж хуулиас шал өөр мэргэжлээр сурахаар шийдсэн нь шугам хоолойн инженерийн анги байв даа.
Шугам хоолойг засахад ганц л алтан дүрэм бий бөгөөд тэр нь та шугам хоолойг арван хуруугаараа барьж, арьс юугаараа мэдрэх явдал юм л даа. Ертөнцөд баасны шугам бий, баасны хоолой бий. Баас энд тэндгүй бий. Гэтэл хот бүхэн өнгөндөө иргэд нь ер баадаггүй мэт цэвэрхэн байдаг нь хорвоогийн нэгэн гайхамшиг, манай салбарынхны бахархал юм даа. Ер нь шугам хоолойгоор баас, бохир урсаж явдгийг мэдсэн минь мэргэжилтэйгээ улаан халз тулсан явдал байлаа гэж. Залуу эмч анхны өчтөнөө хараад балмагддаг. Харин бид бол баас хараад балмагддаг билээ. Эзэн нь ч хараагүй баас шүү дээ, бурхан минь!
Дадлагын үеэр баастай хоолойнуудын бөглөөсийг гаргаж хаячхаад цайлж суухдаа философийн ном мөн ч их уншсан даа. Чухамдаа тэр баастай шугам хоолойн дэргэд л миний философич болох хүсэл бадарсан юм даг. Хорвоогийн эсрэг тэсрэг чанар гэж хачин шүү чухам тэр үед л Кантын гурван ботийг уншиж байв шүү дээ. Өдгөө тэр гурван номоо эргүүлж суух нь ээ энд тэнд нь бор толбо байдгийн учрыг би ер мэддэггүй юм. Тэр яах вэ, тийн суухуй тархи толгойд хачин сонин асуулт орж ирдэг байлаа. “Чингис хаан баадаг байсан болов уу?”, “Чингис хаан аугаа эзэнт гүрэн байгуулсан нь арай баадаггүй байсанд орших юм биш биз?”
Хүн сурсан мэдсэнээ л ярьдаг хойно доо, би эх орондоо ирээд мөнөөх сэдвүүдээрээ лекц уншдаг боллоо. Хууль хийгээд баас, Чингис хаан баадаг байсан уу? “Чингис хааны баасыг архелогчид илрүүлсэн гэдэг нь үнэн үү? “Чингис хааны байлдан дагуулал хийгээд баасны хурд” гэх мэт сэдвээр маргаж мэтгэхийг яана. Тэдгээрээс хүмүүст хамгийн их хүрсэн нь “Чингис хаан үнэхээр баадаг байсан юм байна” нэрт 2 цаг 30 минутын лекц юм.
Уулзсан улсын тэн хагас нь нааштай хандах бол, үлдсэн хагас нь тэр дороо миний дайсан болдог сон. Тэгээд хийсэн бүтээсэндээ овоо зориг орж ерөнхийлөгчийн сонгуульд ч нэр дэвшээд авъя гэж бодлоо. Эргэн тойрныхон маань уухайн тас зөвшөөрч байх юм. Гэхдээ ойрноос тэр бодлоо толгойноосоо авч хаяхаар шийдлээ л дээ. Би ер нь улс үндэсний бахархал, үндэсний аюулгүй байдлын баталгаа болсон эзэн Чингис хааныхаа баасны тухай ярьдаг хэн ч билээ дээ! Чингис хаан маань баадаггүй байсан ч юм бил үү? Баадаггүй байсандаа ч тэр аугаа гүрнийг байгуулсан байж таарна.
Тэгэхээр товчхондоо би ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшихгүй гэдгээ мэдэгдэж байна.