04/09/2025
Wolfgang Amadeus Mozart အကြောင်း အတ္ထုပ္ပတ္တိ
Wolfgang Amadeus Mozart သည် ဂန္ထဝင်ဂီတခေတ်၏ အထင်ကရ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဂီတသမိုင်းတွင် အလွန်အရေးပါသော ပါရမီရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ 1756 ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ 27 ရက်နေ့တွင် Salzburg, Austria တွင်မွေးဖွားခဲ့သော Mozart သည် ငယ်ရွယ်စဉ်ကပင် ထူးချွန်ထက်မြက်သော စွမ်းရည်များ ပြသခဲ့ပြီး သူ၏တိုတောင်းသော်လည်း တောက်ပသော ဘဝသက်တမ်းတစ်လျှောက် ဂီတအမြောက်အမြားကို ရေးသားခဲ့သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ထူးချွန်စွမ်းရည်
Mozart ၏ဖခင် Leopold Mozart သည် ကျွမ်းကျင်သော တယောဆရာနှင့် တေးရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး Salzburg မင်းသား-ဂိုဏ်းအုပ်ချုပ်သူ၏ တရားဝင် တေးဂီတပညာရှင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ Leopold သည် သားဖြစ်သူ Wolfgang Amadeus နှင့် သမီးဖြစ်သူ Maria Anna (Nannerl) တို့၏ ဂီတစွမ်းရည်ကို အစောပိုင်းကတည်းက သိရှိခဲ့သည်။ Leopold သည် အသက်သုံးနှစ်အရွယ် Mozart ကို ဟာ့ပ်စီကော့ဒ် (harpsichord) တီးခတ်နည်းကို စတင်သင်ကြားပေးခဲ့ပြီး မကြာမီတွင် Mozart သည် ထိုတူရိယာနှင့် တယောကို အထူးကျွမ်းကျင်စွာ တီးခတ်နိုင်ခဲ့သည်။
အသက်ငါးနှစ်အရွယ်တွင် Mozart သည် တေးရေးစပ်ခြင်းကိုပင် စတင်ခဲ့ပြီး သူ၏အစောပိုင်းလက်ရာများသည် သူ၏ဆရာလည်းဖြစ်သည့် ဖခင်ဖြစ်သူ၏ အကူအညီဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ Mozart ၏ ပါရမီထူးချွန်မှုကြောင့် Leopold သည် သားအဖနှစ်ဦးကို ဥရောပတခွင် ခရီးလှည့်လည်ကာ ဂီတဖျော်ဖြေပွဲများ ပြုလုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ 1762 ခုနှစ်တွင် သူတို့သည် Munich နှင့် Vienna သို့ ပထမဆုံးသွားရောက်ခဲ့ပြီး နောင်တွင် Paris, London, နှင့် Holland အပါအဝင် အခြားသော ဥရောပမြို့ကြီးများသို့လည်း သွားရောက်ခဲ့ကြသည်။
ခရီးလှည့်လည်ဖျော်ဖြေနေစဉ်အတွင်း Mozart သည် ဥရောပဘုရင်များနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအထက်တန်းလွှာများ၏ အာရုံစိုက်မှုကို ရရှိခဲ့သည်။ သူ၏ တေးဂီတဖျော်ဖြေမှုများသည် လူအများ၏ စိတ်ကို ဖမ်းစားနိုင်ခဲ့ပြီး သူ၏တေးရေးစပ်မှုစွမ်းရည်များကလည်း လူအများကို အံ့အားသင့်စေခဲ့သည်။ လန်ဒန်တွင် Mozart သည် Johann Christian Bach (J.C. Bach) နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး သူ၏ဂီတသည် Mozart အပေါ် များစွာလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
Salzburg တွင် အလုပ်အကိုင်
1773 ခုနှစ်တွင် Mozart သည် Salzburg သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး မင်းသား-ဂိုဏ်းအုပ်ချုပ်သူ Hieronymus Colloredo ၏ တရားဝင်တေးဂီတပညာရှင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် Mozart သည် Colloredo ၏ ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်မှုများနှင့် နည်းပါးသော လစာကို မကျေနပ်ခဲ့ပေ။ သူသည် လွတ်လပ်သော ဂီတပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ် အလုပ်လုပ်ကိုင်ရန် ဆန္ဒရှိခဲ့ပြီး ဥရောပမြို့ကြီးများတွင် အလုပ်အကိုင်သစ်များ ရှာဖွေခဲ့သည်။
1777 ခုနှစ်တွင် Mozart သည် Augsburg, Mannheim နှင့် Paris တို့သို့ ခရီးထွက်ခဲ့ပြီး အလုပ်အကိုင်သစ်များ ရှာဖွေခဲ့သည်။ Mannheim တွင် Aloysia Weber နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး သူမကို ချစ်ကြိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် လက်ထပ်ရန်အထိ မဖြစ်မြောက်ခဲ့ပေ။ ပါရီတွင် Mozart သည် တေးရေးဆရာအဖြစ် အောင်မြင်မှုအချို့ကို ရရှိခဲ့သော်လည်း ရေရှည်တည်မြဲနိုင်သော အလုပ်အကိုင်ကို ရှာဖွေရန် ခက်ခဲခဲ့သည်။ 1779 ခုနှစ်တွင် Colloredo ၏ တရားဝင် တေးဂီတပညာရှင်အဖြစ် Salzburg သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။
Vienna သို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း
1781 ခုနှစ်တွင် Mozart သည် Salzburg ရှိ အလုပ်မှ ထွက်ကာ Vienna သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ Vienna သည် ဥရောပ၏ ဂီတဗဟိုအချက်အချာနေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး Mozart သည် လွတ်လပ်သော ဂီတပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့သည်။ Vienna တွင် Mozart သည် တေးရေးဆရာနှင့် ဂီတဖျော်ဖြေသူအဖြစ် လျင်မြန်စွာပင် နာမည်ရလာခဲ့သည်။ သူသည် သူဌေးသူကြွယ်များနှင့် အထက်တန်းလွှာများအတွက် ဂီတသင်တန်းများ ပို့ချပေးခြင်း၊ ဂီတဖျော်ဖြေပွဲများ ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် တေးဂီတများ ရေးစပ်ခြင်းတို့ဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုခဲ့သည်။
Vienna တွင် Mozart သည် Weber မိသားစုနှင့် ပြန်လည်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး Aloysia ၏ ညီမဖြစ်သူ Constanze Weber နှင့် ချစ်ကြိုက်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့နှစ်ဦးသည် 1782 ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်ခဲ့ကြသည်။ Constanze နှင့်အတူ Mozart သည် သားသမီးခြောက်ဦး ရရှိခဲ့သော်လည်း နှစ်ဦးသာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
အောင်မြင်မှုနှင့် ခေတ်ကာလ၏အကောင်းဆုံးလက်ရာများ
Vienna တွင်နေထိုင်စဉ် Mozart သည် သူ၏အကောင်းဆုံးလက်ရာများစွာကို ရေးစပ်ခဲ့သည်။ သူ၏ တေးလက်ရာများတွင် The Marriage of Figaro (1786), Don Giovanni (1787), Così fan tutte (1790) စသည့် အော်ပရာများ၊ Piano Concerto No. 21 (1785), Symphony No. 40 (1788), Requiem (1791) စသည့် ဂီတလက်ရာများ ပါဝင်သည်။
The Marriage of Figaro သည် Mozart ၏ အအောင်မြင်ဆုံး အော်ပရာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် လျင်မြန်သွက်လက်သော တေးသွားများ၊ လူမှုရေးရာများကို သရော်ထားသည့် ဇာတ်လမ်းများဖြင့် လူသိများသည်။ Don Giovanni သည် Mozart ၏ အခြားနာမည်ကျော် အော်ပရာတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ဒဏ္ဍာရီလာ မိန်းမလိုက်သူ Don Juan ၏အကြောင်းကို ရေးဖွဲ့ထားသည်။ Così fan tutte သည် လူတို့၏ သစ္စာစောင့်သိမှုဆိုင်ရာ အကြောင်းများကို ဟာသမြောက်စွာ ရေးဖွဲ့ထားသော အော်ပရာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
Mozart ၏ Piano Concerto No. 21 သည် သူ၏ အကျော်ကြားဆုံး တူရိယာဂီတများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ သာယာငြိမ့်ညောင်းသော တေးသွားများနှင့် စိတ်ခံစားချက်အပြည့်ပါဝင်သော အသုံးအနှုန်းများကြောင့် လူသိများသည်။ Symphony No. 40 သည် Mozart ၏ အခြားထင်ရှားသော တူရိယာဂီတလက်ရာဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ခံစားချက်ပြင်းထန်သော တေးသွားများနှင့် ပြည့်စုံသော တူရိယာညှိနှိုင်းမှုများကြောင့် လူသိများသည်။ Requiem သည် Mozart ၏ မပြီးဆုံးသေးသော လက်ရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး သူသေဆုံးပြီးနောက် ပြီးစီးခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းဘဝနှင့် သေဆုံးခြင်း
Mozart သည် နောက်ပိုင်းဘဝတွင် ငွေကြေးအခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ သူသည် အမြဲလိုလို ငွေကြေးပြတ်လပ်ခဲ့ပြီး သူ၏ကျန်းမာရေးမှာလည်း ဆိုးရွားလာခဲ့သည်။ 1791 ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ 5 ရက်နေ့တွင် Vienna ၌ အသက် 35 နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူ၏သေဆုံးရခြင်း အကြောင်းရင်းမှာ အတိအကျမသိရသော်လည်း ရောဂါပိုးဝင်ခြင်း၊ အဆိပ်သင့်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြားအကြောင်းအရာများကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆကြသည်။
Mozart ၏ ရုပ်အလောင်းကို Vienna ရှိ St. Marx Cemetery တွင် မြှုပ်နှံခဲ့ပြီး အများပြည်သူအတွက် သီးသန့်နေရာမရှိသော အုတ်ဂူတစ်ခုတွင် မြှုပ်နှံခဲ့သည်။ သူ၏ဈာပနအခမ်းအနားသည် ရိုးရှင်းခဲ့ပြီး သူ၏ဇနီး Constanze သည် နောက်ပိုင်းတွင် အခြားသူနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
အမွေအနှစ်
Wolfgang Amadeus Mozart သည် ဂီတသမိုင်းတွင် အရေးပါသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများသည် ဂန္ထဝင်ဂီတကို လွှမ်းမိုးခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် ဆက်လက်ဖျော်ဖြေတင်ဆက်နေကြဆဲဖြစ်သည်။ Mozart ၏ ဂီတသည် ၎င်း၏အလှအပ၊ ရှင်းလင်းပြတ်သားမှုနှင့် စိတ်ခံစားချက်တို့ကြောင့် လူသိများသည်။ သူသည် အော်ပရာများ၊ တူရိယာဂီတများ၊ ချာ့ခ်ျဂီတများနှင့် တေးသီချင်းများ အပါအဝင် ဂီတအမျိုးအစားများစွာကို တတ်မြောက်ထားသည်။
Mozart ၏ ဂီတကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လူများက နှစ်သက်ကြသည်။ သူ၏လက်ရာများသည် ရုပ်ရှင်များ၊ ရုပ်မြင်သံကြားအစီအစဉ်များနှင့် ကြော်ငြာများတွင် အသုံးပြုကြသည်။ Mozart ၏ ဂီတသည် လူတို့၏ စိတ်ကို ပျော်ရွှင်စေပြီး စိတ်သက်သာရာ ရစေသော ဂီတအဖြစ် လူသိများကြသည်။
Mozart ၏ ဂီတအမွေအနှစ်သည် ယနေ့အထိ ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး ဂီတသမိုင်းတွင် အထင်ကရ ဂီတပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ သူ၏ ဂီတလက်ရာများသည် လူအများကို စိတ်အားထက်သန်စေပြီး နှစ်သိမ့်မှုပေးနိုင်စွမ်းရှိကြောင်း သက်သေပြနေသည်။ သူ၏ အမည်သည် ပါရမီနှင့် ဂီတထူးချွန်မှုတို့၏ သင်္ကေတအဖြစ် ထာဝရတည်ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။
