Кinoteka.mk

14/05/2026

На 13 мај, во рамките на „Бејоглу филмските денови“ во Истанбул, Кинотеката на Македонија на покана на Македонскиот културно-информативен центар во Истанбул (Kuzey Makedonya Kültür Merkezi) ги претстави дигитално реставрираните филмови на Браќа Манаки – првите сниматели на Балканот.
Преку автентичните подвижни слики на Браќата Манаки, публиката имаше ретка можност да се доближи до самите почетоци на филмската уметност на овие простори и да погледне во едно одамна исчезнато време, зачувано низ филмската меморија.
Пред публиката во киносалата се обратија директорот на Кинотеката, Бошко Грујоски (Bosko Grujoski) кој ја претстави Кинотеката како и филмовите на Браќата Манаки, како и директорот на Македонскиот културен центар во Истанбул, Диме Ратајкоски (Dime Ratajkoski).
Овој настан претставува уште едно значајно меѓународно претставување на македонското филмско наследство и потврда за важноста на неговото зачувување, реставрација и промоција пред светската публика.
Воедно, проекцијата беше дел и од одбележувањето на 50-годишниот јубилеј на Кинотека на Македонија – институција која веќе пет децении посветено го чува, истражува и афирмира македонското аудиовизуелно наследство.
Искрена благодарност до Македонскиот културно-информативен центар во Истанбул за соработката и поддршката во реализацијата на овој значаен настан.

14/05/2026

На 14 мај во 20 часот во Кинотеката на Македонија почнува ретроспективата на филмските дела на Билјана Гарванлиева (1973-2016), под наслов „Гледање со срцето“. Ќе бидат прикажани: „Македонски сон – девојчето со хармониката“ (2006) – филм за созревањето во еден од најзапуштените краишта на Европа, „Шивачките“ (2010) – поглед зад завесата на глобализацијата, „Девојчето што бере тутун“ (2009) – многу личен филм за судирот меѓу традицијата и модерноста во една малку позната култура, „После дождот“ (2013) – првиот документарен филм на македонската режисерка Билјана Гарванлиева за климатските промени, „Тетовски самрак“ (2016/2019) – филм што ја опишува состојбата на една генерација што живее меѓу надежта и реалноста и го поставува прашањето на вистинскиот живот во катастрофални околности.
Во 2011 година на Билјана ѝ беше дијагностициран рак. Меѓу копнежот и безнадежноста, почна да работи на својот нов проект. Со „Тетовски самрак“ Билјана не само што сакаше да сними нов филм за својата земја преку истражување на суштината на непријателство меѓу Албанците и Македонците туку и повторно ја откри својата татковина и си го постави прашањето: Како може да се остварат соништата кога околностите се катастрофални?
Билјана почина во септември 2016 година, по завршувањето на правата фаза од снимањето.

„Гледање со срцето“ – Билјана Гарванлиева (1973-2016) „Филмската авторка од Скопје беше една од најпроникливите културни медијатори меѓу Балканот и Централна Европа...

13/05/2026

На 30.05.2026 во 20:00 часот, не пропуштајте ја проекцијата на култниот македонски филм „Збогум на 20 век“ – едно од највпечатливите остварувања на домашната кинематографија. Филмот, во режија на Дарко Митревски и Александар Поповски, и денес важи за уникатно филмско искуство кое ги поместува границите на жанрот и визуелниот израз.

🔥 Сместен во постапокалиптична иднина, филмот следи неколку меѓусебно поврзани приказни исполнети со црн хумор, апсурд и силна симболика. Преку необични ликови и суров свет, „Збогум на 20 век“ поставува прашања за човечката природа, насилството и крајот на еден турбулентен век. Главните улоги ги толкуваат Никола Ристановски, Владо Јовановски, Тони Михајловски и Лазар Ристовски.
🏆 Сценариото е потпишано од Дарко Митревски и Александар Поповски, а филмот стекна меѓународно внимание по својата премиера во 1998 година. Остварувањето беше и македонски кандидат за Оскар во категоријата за најдобар странски филм, а со текот на времето доби култен статус меѓу љубителите на балканскиот и алтернативниот филм.

kinoteka.mk

12/05/2026

Македонија ќе биде дел од програмата на „2. Филмски денови на Бејоглу“ (2. Beyoğlu Film Günleri) во Истанбул преку проекција на дигитално реставрираните филмови на браќата Манаки – првите сниматели на Балканот.

Проекцијата ќе се одржи на 13 мај 2026 година, со почеток во 16 часот, во киното „Бејоглу“ (Beyoğlu Sineması) во Истанбул, во организација на Македонскиот културен центар во Истанбул и Кинотеката на Македонија.

Публиката ќе има можност да проследи автентични документарни снимки создадени во периодот од 1905 до 1918 година, кои претставуваат значајно визуелно сведоштво за животот, културата и историските настани од почетокот на XX век.

Настанот се реализира и во рамките на одбележувањето 50 години од основањето на Кинотеката на Македонија.

11/05/2026

ПРЕКУ ЕЗЕРОТО
Across the Lake
Антонио Митриќески / Македонија / 1997 / 83 мин
Уште при самиот почеток на филмот, авторите укажуваат на фактот дека тој е инспириран од вистински настан, а времето на збиднувањето опфаќа период од неколку децении. Местото на збиднувањето, со исклучок на почетокот и на крајот на филмот, е Албанија во времето кога беше „голем бункер, затвор во кој никој не можеше да влезе ниту да избега, години на лудило кога секој секому му беше непријател“.
Охрид во годините по војната. Младиот Константин Бочваров ја сретнува Елена Златарева, Македонка која живее во Корча, Албанија. Се случува силна љубов во годината 1948, година позната по трагичните последици во индивидуалните судбини на многумина во тогашна Југославија, како и во соседните земји чиј избор беше социјализмот – според режимот на Сталин во Советскиот Сојуз.
Границата со соседна Албанија е затворена. Комуникацијата меѓу младите вљубени е оневозможена. Константин мечтае по Елена, која е преку езерото, и се решава за неизвесна авантура – за пат преку езерото во кајче, за да стигне до неа. Тргнува на пат од кој нема да се врати следните четири децении.
Во невремето што го зафаќа ги губи веслата, ја губи просторната ориентација и се препушта на судбината.
Проекции
Понеделник, 11 мај
20:00

09/05/2026

Ретроспектива во Кинотека: Гледање со срцето – Билјана Гарванлиева (1973 – 2016)

Гледање со срцето – Билјана Гарванлиева (1973 – 2016) Ретроспектива со гости „Филмската авторка од Скопје беше една од најпроникливите културни медијатори меѓу Балка...

09/05/2026

КИД ГАЛАХАД

Kid Galahad

Фил Карлсон / САД / 1962 / 96 мин

„Кид Галахад“ е холивудски мјузикл од 1962 година во кој главната улога ја игра Елвис Присли (Elvis Presley). Неговата улога на младиот боксер Кид Галахад важи за една од најдобрите актерски изведби на Елвис Присли, кој со својата харизма и природен шарм го носи целиот филм. Музичките настапи на Елвис природно се вклопуваат во приказната и додаваат на атмосферата, правејќи го филмот еден од неговите најдобри мјузикли.

Филмот е римејк на верзијата од 1937 година во режија на Мајкл Кертиз, со Бет Дејвис и Хамфри Богарт во главните улоги. Приказната го следи Волтер Гулик, скромно и чесно момче кое случајно се вплеткува во светот на боксот. Иако на почетокот изгледа како некој што не припаѓа во рингот, неговата искреност, сила и упорност го издвојуваат од другите. Под водство на искусен менаџер, тој почнува да напредува и стекнува популарност, но истовремено се соочува со професионални и лични предизвици.

Проекции

Сабота, 9 мај

20:00

09/05/2026

Филмот беше премиерно прикажан на Venice Film Festival и привлече големо внимание поради својот оригинален визуелен стил и неконвенционален пристап кон жанрот. „Прашина“ и денес се смета за едно од најзначајните дела на Манчевски, режисер чии филмови оставија силна трага на светската филмска сцена.

🍿 Не ја пропуштајте можноста повторно да го погледнете ова моќно филмско патување на големо платно. Се гледаме во Кинотека!

Проекции:

Вторник, 12 мај
20:00

Kinoteka.mk

08/05/2026

Kinoteka.mk