31/01/2025
«Маңғыстау облысының мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасы» мемлекеттік мекемесінің әлеуметтік тапсырысы аясында Азаматтық бастамаларды қолдау орталығының қолдауымен «Бала жолы» қоғамдық қорымен (редакциясы Аманбек Ахметов және өзім) «Маңғыстау облысының жыршылары» атты жинақ әзірленіп, шықты. Кітапты жинақтаған жыршы, зерттеуші Қармыс Разбаев пен «Сөз бен саз» орталығының директоры Бердихан Алмен . Алғысөзін өлкенің өнер жанашыры Тамара Жумалиева жазып берді.
«Маңғыстау облысының жыршылары» атты бұл жинақтың мақсаты – жартыаралдағы жыршылық мектептің желісі үзілмей жалғасып келе жатқанының айғағы – жас жыршылар легін таныстыру. Жинақты шығару арқылы атадан балаға мирас болған дәстүрлі өнердің жаңғырып, жасарып келе жатқанын өнер сүйер қауымға қуана жария ету.
Маңғыстау – халқымыздың салт-дәстүрінен бастау алатын құндылықтарымызды, өлең мен жырды, ән мен күйді саф күйінде сақтап, ардақтап келген өлке. Сыпыра жыраудан басталып, Мұрын жыраумен жалғасқан, «Адайдың бес жүйрігі» мен «Жеті қайқысы» сынды дүлдүлдер өнерінің осы заманға жетіп, күні бүгінге дейін үзілмей келуі - ата салт пен дәстүрге адалдық, қала берді, құнарлы топырақтың киесі мен қасиеті.
Қазақстанның батыс аймағы – көне дәуірден бері тіршілік толастамаған аймақ. Теңіз жағасы, өзен бойлары еш уақытта елсіз болмағандықтан бұл өлкеге көшпелі тайпалардың көбі ат ізін салған. Маңғыстау түбегі, Үстірт арқылы өтетін сауда, керуен жолдары арқылы алыс-жақын елдердің ауыз әдебиетінің небір үлгілері мен аңыз-әңгімелері, жыр-дастандары осы өңірде көбірек сақталған.
Біздің дәуірімізге жеткен халқымыздың дәстүрлі жыраулары мен жыршыларының шығармашылығының негізгі тақырыбы – әр дәуірде де халықтың көкейтесті арманы – тәуелсіздік үшін күрес, ел мен жерді басқыншылардан қорғау, елдікті сақтау болды. Жырау мен ақын осы жолда жан аямай күрескен батырлардың ерлігін, ел бастаған абыздардың даналығын жырлай отырып, халықты ерлік пен елдікке үндеп, елдің еңсесін көтеретін, рухтандыратын жырлар толғады.
Әр кезеңде де өзінің өміршеңдігін жоғалтпай, көптің көңілінен шыққан осынау тарихи жырлардың бүгінгі жас ұрпақтың да талғам таразысынан ойып орын алуы, осы жырларды жаттап, халық назарына ұсынуы – сөз жоқ, ұрпақ сабақтастығының жарқын көрінісі. Бұл жолда тер төккен аға ұрпақтың еңбегі ұшан-теңіз.
@актуальное