31/08/2017
ਆਪਣੀ ਆਲੋਚਨਾ ਸੁਣਨ ਦਾ ਜਿਗਰਾ ਰੱਖੋ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗੀ । ਜਿਹੜੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਕਾਂਟ ਛਾਂਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਹ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਉੱਚੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ । ਜਿਹੜੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਸਹੀ ਲੀਹ ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ । ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੋ, ਤਰੱਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੋ । ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਤਰਜੀਹ ਦਿਓ, ਜਿਹੜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰਫ਼ ਔਗੁਣ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ । ਮਿੱਤਰ ਇਕੱਲੇ ਗੁਣ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ । ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਕਦੇ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵੱਧਦੇ । ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਪਤਨ ਉਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਣਗਾਨ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਔਗੁਣ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ । ਹਰ ਇੱਕ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਮਿੱਤਰ ਪਿਆਰਾ ਦੋਸਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦੇ ਹੋਈਏ, ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਅਸੀਂ ਹੰਕਾਰੀ ਤੇ ਕੱਟੜ ਹਾਂ । ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਲਚਕੀਲਾਪਣ ਤੇ ਲਚਕ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਨੇਰੀਆਂ ਝੱਖੜਾਂ ਨਾ ਝੁਕਣ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਹੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪੁੱਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪਰਪੱਕ ਜਰੂਰ ਹੋਵੋ, ਕੱੜੜ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਆਦਾ ਕੱਟੜਤਾ ਅੱਗੇ ਵੱਧਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ।ਜਿਹੜੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ,ਉਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਫਸਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ।ਚਾਪਲੂਸ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੂੰਹਰੇ ਅਜਿਹੀ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਚੰਗਾ ਮਾੜਾ ਦੇਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ । ਸਾਨੂੰ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਡੂੰਘੇ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਥੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਆਪਣੇ ਔਗੁਣ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਰਹੋ, ਗੁਣ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਵੋਗੇ । ਫਸਲ ਦੇ ਨਾਲ ਨਦੀਨਾਂ ਦਾ ਉਗਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਫਸਲ ਚੋਂ ਨਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਖਾਸ ਗੱਲ ਹੈ । ਨਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰੇ ਬਗੈਰ ਭਰਭੂਰ ਫਸਲ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਣੀ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ ।ਮੈਲੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਵਧੀਆ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਚੜਦਾ । ਅੰਦਰੋਂ ਗੰਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰੇ ਬਗੈਰ ਚੰਗੇ ਵਿਚਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ । ਗੰਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਛਿੜਕਣ ਨਾਲ ਗੰਦਗੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਗੰਦਗੀ ਖਤਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੁਤੇ ਸਿਰਫ ਬੁਰਕੀ ਲਈ ਹੀ ਭੌਂਕਦੇ ਹਨ, ਰੋਟੀ ਲਈ ਨਹੀਂ ਭੌਂਕਦੇ । ਨਿੱਜੀ ਸਵਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ।ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਸਿੱਖਣ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਆਦਤ ਹੋਵੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ । ਜਿਹੜੇ ਬੂਟੇ ਧਰਤੀ ਚੋਂ ਸ਼ਿਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਵਧਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੁਰਾਂਗੇ ਗੁਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਗੇ, ਔਗਣਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੁਰਾਂਗੇ ਔਗੁਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਗੇ । ਇਹ ਸੋਚ ਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਕੀ ਲੋਚਦੇ ਹਾਂ । ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਦੂਸਰੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰਨਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਬਰ ਤੇ ਉਡਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਗਜਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਇਬਾਰਤ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਚੰਗਾ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਚੰਗਾ ਮਾੜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਗੁਣ ਔਗੁਣ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੀਵੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ । ਆਪ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਤੇ ਹੀ ਗੁੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ।ਪੈਸਾ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ੈ ਹੈ, ਇੱਜਤ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਇੱਜ਼ਤ ਖਰੀਦਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਅਕਲ ਦੀ ਕਦੇ ਦੋਸਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ । ਪਾਖੰਡ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਫੁਲਦਾ ਹੈ । #ਦਰਸ਼ਨ #ਸਿੰਘ #ਗੁਰੂ
