Íslenski bærinn - Turf House

27/02/2026

27/02/2026

Sérnámskeið í grjóthleðslu: 2 - 3. maí - 9 - 10. maí
🏛 🍀 🦉

Íslendingar hafa í gegnum aldirnar byggt grunneiningar húsa, veggi og ytra byrði þaka úr efnivið sem fáanlegur er úr nánasta umhverfi. Smám saman myndast haldbær þekking á því hvað telst vænlegur efniviður. Á sum svæðum landsins hagar þannig til að nóg framboð er af torfi en grjót af skornum skammti, annars staðar er byggingatorf af skornum skammti en grjót ríkjandi byggingarefni. Í vinnu með torf og grjót kynslóð fram af kynslóð skapast hefðir og viðmið, hvort heldur um er að ræða vald og skilning á einstökum handverksþáttum, notagildi, samhengi við umhverfi eða fagurfræði. Grjót er ekki sama og grjót. Grjót er mjög mismunandi eftir landsvæðum með tilliti til útlits og eignleika þegar kemur að hleðslu veggja. Á sumum svæðum er torftekja mjög rýr, vegna skorts á heppilegu votlendi með nausynlegum lykilplöntum, annars staðar er heppilegt og fallegt hleðslugrjót innan seilingar. Með tilliti til aðstæðna skapast hefðir, lausnir og markmið.

Á Efra-Seli fyrir innan Stokkseyri í Árborgarhreppi er að finna einstaklega vel lagað grjót eða hraunstuðla sem brotnað hafa upp við mjög faglegar jarðvegsframkvæmdir með tilliti til varðveislu á úrvals hleðslugrjóti. Fullyrða má að vandfundið sé meira magn af heppilegu og fallegu hleðslugrjóti og þarna er vafalaust að finna stærstu hraunhellur sem náðst hafa heilar úr jörðu í töluverðu magni.
Í þeim jarðvegsframkvæmdum sem hafa átt sér stað að Efra Seli, hefur öllu nothæfu hleðslu og skraut grjóti verið safnað saman og varðveitt til frekari fagurfræði nota, varðveislu og mögulegrar sölu síðar í valinn verkefni.

Vegna þessara einstöku aðstæðna hefur Hleðlsluskólinn ákveðið að efna til yfirgripsmikils hleðslunámskeiðs þar sem farið verður kerfisbundið yfir óþrjótandi möguleika í veggjarhleðslu úr úrvals hleðslugrjóti. Farið verður yfir alla grundvallarþætti sem lúta að handverki, hefðbundinni uppbyggingu og fagurfræði í gerð grjótveggja. Jafnframt veðrur farið yfir notkun og beitingu hefðbundinna verkfæra og notkun rafmagnsverkfæra þar sem viðeigandi er að beita þeim. Einnig verður farið yfir beitingu stórvirkra vinnuvéla við öflun á hleðsðlugrjóti þar sem aðstæður leifa. Þessi þáttur verður í umsjón Hannesar Lárussonar ásamt aðkomu og innleggi frá nokkrum þaulreyndum hleðslumönnum; nánari dagskrá verður tilkynnt þegara nær dregur.

Á námskeiðinu verða jafnframt útskýrðir jarðfræðilegir þættir að baki hleðslugrjótinu á Efra Seli og öðru hefðbundnu hleðslugrjóti, tilbrigði og mismunur milli landshluta skilgreindur á jarðfræðilegum forsendum. Þessi þáttur verður í umsjón Árna Hjartarsonar jarðfræðings. Eiður Baldvinsson jarðvinnuverktaki og vélhleðslumaður mun útskýra og sýna beitingu stórvirkra vinnuvéla við öflun og meðferðar hleðslugrjóts við mismunandi aðstæður. Hann mun einnig sýna lítillega hver aðkoma/hjálp vinnuvéla gæti verið við mismunandi gerðir hleðsluverka, svo sem við að flokkagrjótið sem er komið á hleðslustað, finna hentuga botn og hornsteina, hjálpa til með það sem er mjög þungt, færa til og gera allt það sem handhleðslumaðurinn óskar aðstoðar tækisins við.

Ef tími verður til á námskeiðunum, þá væri hægt að sýna, stórgerðari vélhleðslu á mjög stóru grjóti, þar sem handverks hjálpin er fólgin í að velja grjótið, mæla, koma fyrir smærri steinum eftir þörfum, sem og loka frágangur á toppi hleðslunnar. Mikilvægt er þar sem vinnuvélar og handverksfólk vinnur saman að kenna fyrst ákveðnar grunn öryggisreglur, sem handverksfólkið verður að virða, svo vinnuvélar og handverk fari saman án áfalla.

Á þessu námskeiðum verður jafnframt farið yfir möguleika og aðferðafræði til að beita þessari ævafornu og einstöku hleðslutækni í samhengi við nútímabyggingar og vistvæna byggingaralist. Jafnframt verður leitast við að veita innsýn í hugmyndafræði og fagurfræði íslenskra torfbygginga stutt ítarlegu myndefni, fyrirlestrum og umræðum um íslenskan torfbæjararf í víðu samhengi.

Þetta námskeið stendur tvær helgar í röð við einstakar kjöraðstæður sem gefur svigrúm til að fara mjög ítarleg yfir handverk, vélakost og nauðsynlega þekkingu við hleðslu grjótveggja og mögulega nýtingu á umræddu hráefni. Megninhluti námskeiðsins mun fara fram að Efra-Seli, en hluti námskeiðsins mun jafnframt fara fram að Laxabakka í Grímsnes og Grafningshreppi þar sem er að finna mjög gott hleðslugrjót, og verður þar farið í saumana á handverki við uppbyggingu og endurgerð hefðbundina veggja.

Ef áhugi er á að læra notkun vinnuvéla við öflun hráefnis og notkun véla við hleðslu veggja úr stórgrýti er mögulegt að koma slíku námskeiði við í framhaldi af þessu námskeiði. Þetta námskeið yrði í umsjón Eiðs Baldvinssonar, sem hefur umtalsverða reynslu af notkun véla í öflun og meðferð á hleðslugrjóti, auk Hannesar Lárussonar og annarra fagmanna hvað snertir fagurfræðilegar útfærslur og möguleika hlaðinna veggja og notkunar á hleðslugrjóti í mismunandi samhengi.

Hádegismatur og kaffi innifalið í gjaldi. Nauðsynleg verkfæri eru á staðnum. Gisting möguleg í torfbænum að Austur Meðalholtum eða tjaldi, eldunaraðstaða og/eða sameiginlegur kvöldmatur eftir atvikum. Þátttakendur skulu hafa með sér hlífðarfatnað, stígvél og vinnuhanska.
Námskeiðsgjald er 70.000kr. 🐝 🌞
Upplýsingar og skráning: s. 694 8108 / 696 5046 eða [email protected]
Íslenski bærinn - Turf House
https://www.instagram.com/islenskibaerinn/

***** ***** *****

Hleðsluskólinn og Íslenski bærinn standa reglulega fyrir fjölbreyttum námskeiðum í íslenskri hleðslutækni. Meginhluti námskeiðanna fer fram á torfbænum að Austur-Meðalholtum í Flóa og í nágrenni hans. Þessi námskeið eru ýmist auglýst sérstaklega eða sérsniðin* fyrir tiltekna hópa og fraa að öllu jöfnu fram í maí/júní eða sept/okt. Á námskeiðunum er aðal áherslan á hefðbundið íslenskt hleðsluhandverk og notkun hefðbundinna verkfæra, einnig er hugmyndafræði torfbygginga krufin og hugað að fagurfræðilegum sérkennum. Í húsakynnum Íslenska bæjarins er yfirgripsmikil sýning um íslenskan torfbæjar arf og þar er einnig að finna stórt safn torfskurðar- og torfstunguverkfæra.

*Hægt er að bregðast við eftirspurn eftir sérnámskeiðum ef fjöldi er 4+

27/02/2026

Hleðslunámskeið 2026 - Vor í lofti
Spring around the corner. Wall Building courses coming up

🏛 🌴 🦉

2 - 3. maí - 9 - 10. maí, -sér námskeið í grjóthleðslu. Stone
23. - 24. maí, - hefðbundið alhliða námskeið. General.
30. - 31. maí, - hefðbundið alhliða námskeið. General.
8 - 9. ágúst,
15 - 16. ágúst,

TORFDAGURINN/TURFSDAY 22. ágúst.

*Hleðslunámskeið í sept/okt auglýst síðar.

25/09/2025

Íslenski bærinn - Turf House
Master Class coming up.
🐝
Master Class í hleðslulist 4. október 2025
🏛 🌴 🦉
Á þessu námskeiði eða fremur vinnustofu mun Víglundur Kristjánsson og Hannes Lárusson fara yfir ýmsa sérhæfða verkþætti sem tilheyra þessu forna og fágaða handverki. Þetta námskeið er fyrst og fremst sniðið að þörfum þeirra sem þegar hafa reynslu og/eða ástríðufullan áhuga á þessu margslungna og einstaka handverki; sem því miður á meira og meira undir högg að sækja í seinni tíð.
Bornar verða saman bækur um aðferðafræði, lærdómur dregin af reynslusögum, hugmyndir ræddar og nýsköpun hent á lofti. Farið verður yfir handverksþætti með viðeigandi verkfærum og hráenfi greint og metið á grundvelli fyrirliggjandi eða mögulegra verkefna.
Námskeiðið fer fram að Austur-Meðalholtum í Flóahreppi og í nágrenni hans, þar sem gott byggingartorf er allt um liggjandi. Kaffi og meðí verður á boðstólnum og léttur matur.
Námskeiðið mun standa frá 10:30-17:30 laugardaginn 4. október. Nauðsynleg verkfæri eru á staðnum. Þátttakendur skulu hafa með sér hlífðarfatnað, stígvél og vinnuhanska.
Þátttökugjald er sem nemur 5.000kr, til að standa straum af grunnkostnaði, og smávægilegt vinnuframlag sem nýtist við viðhald og uppbyggingu á fyrirliggjandi torfhúsum, en sú vinna er jafnframt er hluti af lærdómsferli og greiningu á viðeigandi handverki.
🐝 🌞
Upplýsingar og skráning: s. 694 8108 eða [email protected]
Íslenski bærinn - Turf House
https://www.instagram.com/islenskibaerinn/

26/08/2025

TORFDAGURINN 🍀 TURFSDAY
30. ágúst, 2025

🌞
Torfdagurinn er hugsaður sem árleg hátíð og samráðsvettvangur áhugafólks á öllum aldri um aldagamlan íslenskan byggingararf og jafnframt vettvangur til að kveikja áhuga og nýsköpun á þessu svið; sem hefur óþrjótandi möguleika.
Megináhersla Torfdagins árið 2025 er sem fyrr handverk, fagurfræði og djúpar rætur sem lúta að sérstöðu og menningararfi sem þrátt fyrir firringu og jaðarsetningu býr yfir óþrjótandi möguleikum, þar sem aflvakinn er hugmyndaflug, einlægur áhugi, áunninn skilningur, nýtt samhengi, nærvera, bein snerting, virðing og agi. Á dagskrá verðu stunga á Eyjafjallasniddu og rista á kringlutorfi sem lagt verður á kofaþak. Fyrirlestur verður um stærsta uppistandandi torf- og grjót vegg á Íslandi. Hefðbundin verkfæri og torfhnausar verða til sýnis og handbók um hleðsutækni liggur frammi til skoðunar. Síðast en ekki síst verður leikandi teiknilist og myndræn skilgreining á einstakri formfræði í aldgamalli matarmenningu höfð í frammi.
Megin áherslan á Torfdeginum þetta árið verður náfrændi mýraratorfsins, í rauninnini eitt mikilvægasta eldsneytið að baki árangursríkri torfristu og veggjarhleðslu, herti þroskhausinn. Ekki er seinna vænna að kalla herta þorskhausinn fram á sviðið og gera honum skil í orðum, formfræði, handverki og sem fulltrúa háþróaðrar matarmenningar og lífsstíls. Þann 30. ágúst eru allir þeir sem haft hafa kynni af, eða vilja kynnast, bjöllunni, koddanum, bóginum, kellingasvuntunni, skollaskyrpunni, krummafiskinum, kjaftafiskinum, kinnfisknum, undirfisknum, baulunni og auganu, boðnir velkomnir á Torfdaginn í safnahúsi Íslenska bæjarins að Austur Meðalholtum í Flóahreppi. Hér er í senn um að ræða heimildaöflun um einstakan arf, skemmtun, upplifun og smökkun. Við nánari skoðun er ekki langt á milli þess að rífa þorskhaus og rista torf, enda samhljómur og skyldleiki með hnaus og sniddu, torfsnepli, dæludúllu, mýrarkóng, bjöllu, bóg og kodda, af sömu djúpu rótunum runnið og hluti af sömu sviðsmyndinni.
Á borðum verður kaffi og grasate, kleinur, súkkulaðifuglar, torfsúkkulaði, langspilsleikur, ljóðalestur, leirmótun og teikning; og þann 30. ágúst, 2025 mun torffuglinn koma út úr eggingu og taka flugið í fyrst skipti.

26/06/2025

🕊🌈🕊

https://www.instagram.com/magntimafars_powerofpassage/

19/02/2025

Hleðslunámskeið 2025
10 - 11. maí
17 - 18. maí
31. maí - 1. júní
9 - 10. ágúst
16 - 17. ágúst

Torfdagurinn 23. ágúst.

*Hleðslunámskeið í sept/okt auglýst síðar.

🏛 🌴 🦉
Hér er um að ræða hefðbundin hleðslunámskeið þar sem megináhersla verður jöfnum höndum á torfhleðslu og grjóthleðslu. Námskeiðin standa frá 10 -18 laugardag og sunnudag. Meginhluti námskeiðanna fer fram á torfbænum að Austur-Meðalholtum í Flóahreppi og í nágrenni hans, þar sem gott byggingartorf er allt um liggjandi. En vettvangur grjóthleðsluhlutans verður fyrst og fremst að Laxabakka við Sog þar er að finna einstaklega fallegt hleðslugrjót.
Á námskeiðunum verður farið yfir uppbyggingu veggja og húsþaka þar sem torf, grjót og mold er aðal efniviðurinn. Helstu hleðsluaðferðir verða útskýrðar og prófaðar. Allar megingerðir torfstungu og torfristu framkvæmdar með hefðbundnum verkfærum. Grundvallar atriði í grjóthleðslu og grjótvinnslu verða einnig skoðað og framkvæmdar. Þar sem við á verður nútímaverkfærum beit til að auka nákvæmni og flýta fyrir aðgerðum. Á þessum námskeiðum verður jafnframt farið yfir möguleika og aðferðafræði til að beita þessari ævafornu og einstöku hleðslutækni í samhengi við nútímabyggingar og vistvæna byggingaralist. Jafnframt verður leitast við að veita innsýn í hugmyndafræði og fagurfræði íslenskra torfbygginga stutt ítarlegu myndefni, fyrirlestrum og umræðum um íslenskan torfbæjararf í víðu samhengi.
Aðal leibeinandi á þessum námskeiðum er Hannes Lárusson ásamt útvöldum sérfræðingum þar sem við á.
Hádegismatur og kaffi innifalið í gjaldi. Nauðsynleg verkfæri eru á staðnum. Gisting möguleg í torfbænum eða tjaldi, eldunaraðstaða og/eða sameiginlegur kvöldmatur. Þátttakendur skulu hafa með sér hlífðarfatnað, stígvél og vinnuhanska.
Námskeiðsgjald er 35.000kr. 🐝 🌞
Upplýsingar og skráning: s. 694 8108 / 696 5046 eða [email protected]
ÍsÍslenski bærinn - Turf House
https://www.instagram.com/islenskibaerinn/

***** ***** *****

Hleðsluskólinn og Íslenski bærinn standa reglulega fyrir fjölbreyttum námskeiðum í íslenskri hleðslutækni. Meginhluti námskeiðanna fer fram á torfbænum að Austur-Meðalholtum í Flóa og í nágrenni hans. Þessi námskeið eru ýmist auglýst sérstaklega eða sérsniðin* fyrir tiltekna hópa og fra að öllu jöfnu fram í maí/júni eða sept/okt. Á námskeiðunum er aðal áherslan á hefðbundið íslenskt hleðsluhandverk og notkun hefðbundinna verkfæra, einnig er hugmyndafræði torfbygginga krufin og hugað að fagurfræðilegum sérkennum. Í húsakynnum Íslenska bæjarins er yfirgripsmikil sýning um íslenskan torfbæjar arf og þar er einnig að finna stórt safn torfskurðar- og torfstunguverkfæra.
*Hægt er að bregðast við eftirspurn eftir sérnámskeiðum ef fjöldi er 4

23/12/2024

jól og farsælt komandi ár Christmas and a Happy New Year